गुण्टूरुमण्डलम्

अधि विकिपीडिया, एकः स्वतन्त्रविश्वविज्ञानकोश
गम्यताम् अत्र : पर्यटनम्, अन्वेषणम्
గుంటూరు
गुण्टूरुमण्डलम्
City of chillies, City of Spices
—  मण्डलम्  —
गुण्टूरुमण्डलं परितः सुन्दरं दृश्यम्
గుంటూరు
गुण्टूरुमण्डलम्
Location of గుంటూరు
गुण्टूरुमण्डलम्
in आन्ध्रप्रदेशः
निर्देशाङ्काः

16°18′03″N 80°26′34″E / 16.3008°N 80.4428°E / 16.3008; 80.4428

देशः भारतम्
भूप्रदेशम् आन्द्रप्रदेशः
राज्यम् आन्ध्रप्रदेशः
मण्डलानि गुण्टूरुमण्डलम्,
Mayor रामाञ्जनेयुलु (अधिकारे वर्तते)
Municipal Commissioner एन् । सुधाअकरः
M.P आर् । सदाशिवराव्
सांसदक्षेत्रम् गुण्टूरुमण्डलम्
योजनायोगः GMC, VGTMUDA
जनसङ्ख्या

महानगरम्

 (2007)

१४ (2007)

लिङ्गानुपातः 984[१] /
व्यावहारिकभाषा(ः) तेलुगु, उर्दू[२]
समयवलयः IST (UTC+05:30)
विस्तीर्णम्

औन्नत्यम्
• तीरप्रदेशः

६३.१५ square kilometres (. sq mi)

३० metres ( ft)
६६ kilometres ( mi)

वायुमण्डलम्

तलस्पर्षी
तापमानम्
• ग्रीष्मकालः
• शीतकालः

Tropical (कॊप्पेन्)

     ९८९.१ mm (. in)
     २७ °C ( °F)
     ४८ °C ( °F)
     १८.६ °C (. °F)

जालस्थानम् www.gunturcorporation.org

गुन्टूरु मण्डलम् आन्ध्रप्रदेशराज्ये स्थितमेकं मण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रं गुन्टूरुनगरम् ।

अन्तर्विषयाः

इतिहासः [सम्पादयतु]

शौर्यपराक्रमादीनां जन्मभूमिः जातीयोद्यमान्ध्रोद्यमयोः स्पूर्तिप्रदायकं, बहूभिः राजकुटुम्बैः पालित- राजधानी गुण्टूरुमण्डलम् । शातवाहनराजाः धान्यकटकनाम्ना अमरावतीम्, इक्ष्वाकवः विजयपुरीनाम्ना नागार्जुनसागरम्, आनन्दगोत्रिजः चेजेर्लम्, विष्णुकुण्डिनः विनुकोण्डग्रामम्, वेलनाटिचोलराजाः तेनालि- समीपस्य धनपुरम्, इत्यादीः राजधानीः कृत्वा तेषु कालेषु सम्यग्रीत्या अपालयन् । एते सर्वे अपि अस्मिन् मण्डले विद्यमानाः एव । पल्नाडुसङ्ग्रामः कारम्पूडिमाचर्लप्रान्तयोः मध्ये संवृत्तः । ब्रीटिषाधिकारं निरुध्दवान् अत्रैव कन्नेगण्टि हनुमन्तमहाशयः । चीराल-पेरालशुल्कदान-निराकरणोद्यमः, दुग्गिराल-गोपालकृष्णय्यवर्येण चालितः अत्र ।

भौगोलिकम् [सम्पादयतु]

अस्य मण्डलस्य उत्तरस्यां दिशि नल्गोण्ड –कृष्णा मण्डले, दक्षिणदिशि प्रकाशमण्डलम्, पश्चिम- दिशि महबूबनगरमण्डलम्, प्राग्दिशि च बङ्गलाखातसमुद्रः कृष्णामण्डलं च वर्तन्ते । मण्डलेस्मिन् नल्लमला- रण्यम्, उन्नतपर्वताः च सन्ति । नीलशिलाः, वज्राणि, ताम्रम्, अयः इत्यादीनि खनिजानि उपलभ्यन्ते । सत्तेनपल्लीसमीपस्य कोल्लूरुग्रामपरिधौ वज्राणाम् उपलब्धिः आसीत् । माडुगुल, मल्लवरम्, सारङ्गपल्ली इत्यदिप्रान्तेषु वज्रनिधिः, पिडुगुराल्ल्- माचर्लमध्यप्रान्तेषु च नेलशिलानां निक्षेपाः सन्ति । मण्डले बहुलार्थसाधकसेतोः निर्माणम् आसीत् । नागार्जुनसागरप्रान्ते कृष्णानद्याः उपरि अस्य दक्षिणे भागे विद्यमानया कुल्यया मण्डलस्य कृषिभूमये जलं प्रेष्यते । अस्मिन् मण्डले पञ्चरेल्मार्गाः वर्तन्ते ।

कृषिः वाणिज्यं च [सम्पादयतु]

प्रधान-विनियोगसेद्यं धान्यम् । वाणिज्यनिमित्तं कलायः, कार्पासः, मरीचानां सेद्यं भवति । पञ्जसु स्थानेषु कृषिपरिशोधनकेन्द्राणि वर्तन्ते । मण्डले रेल् तथा रोड्मार्गः भूरि विस्तृतः । मण्डले बहूनि वाणिज्यक्षेत्राणि सन्ति वड्लमूडिप्रान्ते क्षीरोत्पत्तिकर्मागारः, जम्पनिप्रान्ते शर्कराकर्मागारः माचर्ला- सीतापुरप्रान्तयोः सिमेण्ट्- कर्मागारः च वर्तन्ते । बापट्ल्ग्रामे कृषिमहाविद्यालयः मङ्गलगिरिग्रामे कुटीरपरिश्रमाः सन्ति । कृषकाणां आसक्तिः वर्जिनिया तम्बाकु तथा उत्तमकार्पासस्य उत्पादने ।

वीक्षणीयस्थलानि [सम्पादयतु]

अमरावती- ग्रामे पुरातत्त्वशाखायाः प्रदर्शनशाला, चेजेर्लप्रान्ते कपोतेश्वरस्वामिदेवालयः वर्तते । अमरावती, पोन्नूरु, माचर्ला, चेब्रोलु, बापट्ल् च इत्यादिषु प्रान्तेषु प्राचीनशिल्पकलावैभवं प्रतिभाति । १९७६ तमे वर्षे गुण्टूरुसमीपे नागार्जुननगरे आचार्यनागार्जुननाम्ना विश्वविद्यालयः संस्थापितः । मण्डले विद्यमानाः विद्यालयाः सर्वे नागार्जुन- विश्वविद्यालयपरिधौ आयान्ति ।

तालुकाः [सम्पादयतु]

गुन्टूरुमण्डलस्य प्राचीनदेवालयः

बाह्यसम्पर्कतन्तुः [सम्पादयतु]