तुङ्गा

तुङ्गानदी

एषा कर्णाटकराज्ये अस्ति । एतस्याः उद्भवः दक्षिणघट्ट्प्रदेशे वराहपर्वते गङ्गामूले भवति । कर्णाटके चिक्कमगळोरुमण्डलं शिवमोग्गमण्डले च प्रवहति । एषा १४७ किलोमीटर् दूरं प्रवह्य, कर्णाटकस्य शिवमूगसमीपे कूडलि इति क्षेत्रे भद्रानद्या सह सङ्गम्यते । इतः आरभ्य अस्याः तुङभद्रा इति संयुक्तनाम भवति ।तुङ्गभद्रा पूर्वदिशं प्रति चलति ।आन्ध्रराज्ये कृष्णनद्या सह सङ्गच्छते । एषा नदी स्वस्य माधुर्यार्थं प्रसिद्धा । । तत्र एका सूक्तिः अस्ति “ तुङ्गा पानं गङ्गा स्नानम् “ इति ।अर्थात् अस्माभिः तुङ्गायाः जलं पातव्यम्, गङ्गायां स्नातव्यम् इति । गजनूरुमध्ये अस्याः जलबन्धः वर्तते । संयुक्तनद्याः तुङ्गभद्रायाः होसपेटेमध्ये एकः जलबन्धः अस्ति । धार्मिककेन्द्राणि शृङ्गेरी एषा नगरी तुङ्गातटे अस्ति ।अत्र अनेके देवालयाः सन्ति । तेषु शारदा विद्याशङ्कर इत्यादयः सन्ति ।