नर्मदानदी

   

Narmada
River
जबलपुरस्य झान्सीघाट्
Country	भारतम्
Tributaries
- left	Burhner, Banjar, Sher, Shakkar, Dudhi, Tawa, Ganjal, Chhota Tawa, Kundi, Goi, Karjan
- right	Hiran, Tendoni, Barna, Kolar, Man, Uri, Hatni, Orsang
Source	Narmada Kund
- elevation	फलकम्:Unit height
- coordinates	22°40′0″N 81°45′0″E
Mouth	Gulf of Khambhat (Arabian Sea)
- elevation	फलकम्:Unit height
- coordinates	21°39′3.77″N 72°48′42.8″E
Length	१,३१२ km (८१५ mi) approx.
Map showing the course of the Narmada, selected tributaries, and the approximate extent of its drainage area

नर्मदा (आङ्ग्लभाषा:Narmada)(गुजराती:નર્મદા), (अन्यनाम-रेवा), मध्यभारतस्य काचित् नदी गुजरातराज्ये अधिकतया प्रवहति। सा भारतीयजम्बूद्वीपस्य प्रमुखा नदी अस्ति। सा उत्तरदक्षिणभारतयोः मध्ये पारम्परिकसीमां निर्माति।मध्यप्रदेशस्य शहडोलमण्डले अमरकण्टकपर्वतस्य नर्मदाकुण्डात् उद्भवति । ततः सा १३१२ कि.मी. यावत् पश्चिमाभिमुखं प्रवह्य गुजरातराज्यस्य भरुचमण्डले पश्चिमसमुद्रं प्राप्नोति। नर्मदा भारतस्य काचित् पवित्रा नदी। शङ्कराचार्यः अपि नर्मदायाः तीरे एव तस्य गुरुणा गोविन्दभगवत्पादेन अमिलत्। द्वादशज्योतिर्लिङ्गेषु अन्यतमम् ओङ्कारेश्वरस्थानं नर्मदायाः तीरे अस्ति ।

ओङ्कारेश्वरतः दृश्यमानं नर्मदायाः चित्रम्

नद्याः उगमस्थानं नर्मदाकुण्डं तथा नर्मदामन्दिरम्

विन्ध्यसात्पुरपर्वतश्रेण्योः मध्ये विद्यमानायाम् उपत्यकायां प्रवहन्ती एषा नदी मध्यप्रदेश-महाराष्ट्र-गुजरातराज्यानांविशालप्रदेशस्य प्रमुखः जलाधारः अस्ति । अधिकेषु स्थानेषु राज्यस्य सीमायाः पात्रं निर्वहति । हिन्दुस्ंस्कृत्यां नर्मदानद्याः अत्यन्तं पवित्रं स्थानम् अस्ति । भारतस्य सप्तपुण्यनदीषु अन्यतमा एषा । गङ्गा यमुना गोदावरीनदी सरस्वती सिन्धूनदी कावेरी च इतरपवित्रनद्यः । नर्मदानद्याःपरिक्रमा अत्यन्तं पावनकरिणी इति परिगणिता अस्ति ।हिन्दुश्रद्धालवः तथा साधुसन्तः नर्मदायाः सागरमुखे भरुचनगरे पादाभ्यां परिक्रमाम् आरभन्ते । ततः नदीतटे चलन्तः अमरकण्टकं प्राप्य नदीं क्रान्त्वा पुनः च पादाभ्यां भरुचनगरे नद्याः अपरं तीरं प्राप्नुवन्ति । सामान्यतः २६०० कि.मी.यावत् दीर्घा एषा पादयात्रा पावनकरी इति परिगण्यते ।