बीकानेर

राजस्‍थानप्रदेशस्य प्रमुखं नगरम् अस्‍ति।

बीकानेर बिकाणो
—  नगरम्  —
लक्ष्मीनिवासराजगृहम्, बीकानेर
Coordinates: 28°01′00″N 73°18′43″E
देशः	भारतम्
राज्यम्	राजस्थानम्
मण्डलम्	बीकानेर
संस्थापकः	Rao Bikaji
विस्तीर्णम्
• Total	२७० Square km (१०४.२ Square mile)
औन्नत्यम्	बीकानेर
जनसङ्ख्या (2008)
• Total	७,२३,९८२
Languages
• Official	हिन्दी
	IST (UTC+5:30)
PIN	3340XX
Telephone code	+91 151
वाहनपञ्जीकरणम्	RJ-07
जालस्थानम्	bikaner.nic.in

राजस्थानराज्ये उत्तरभागे मरुभूमिप्रदेशे स्थितम् एतत् नगरम् राजगृहैः दुर्गैः शिल्पैः च प्रसिद्धम् अस्ति रावबिकाजी महोदयः क्रिस्ताब्दे १४८८ तमे वर्षे एतत् नगरं निर्मितवान् । नगरं परितः उन्नताः भित्तयः सन्ति । नगरस्य मुख्यम् आकर्षणं जुनागडदुर्गमस्ति । राजा रायसिङ्गः क्रिस्ताब्दे १५८८ तः १५९३ तमवर्षावधौ एतत् दुर्गं निर्मितवान् । दुर्गं ९८६ मीटरदीर्घं, ३७ वीक्षकस्थानैः युक्तं च अस्ति । द्वारद्वयमस्ति । एक सूरजपोल् इति प्रसिद्धम् अस्ति । दुर्गे चन्द्रमहल्, फूलमहल्, कर्णमहल्, रङ्गमहल् विजयमहल् इत्यादीनि सन्ति । राजगृहाणि सुन्दराणि सन्ति । एतेषु आयुधसङ्ग्रहः सभाङ्गणं राज्ञाम् आस्थानम् इत्यादिकानि सन्ति । दुर्गानिवास, गङ्गानिवास इति द्वे सभाङ्गणे विशिष्टौ स्तः । एतेषां पुरतः रक्तवालुकमये प्रदेशे शिल्पानि सन्ति । रक्तदुर्गे राजानः सपरिवारं वसन्ति स्म । रक्तवालुकाशिलाभिः निर्मिते रक्तदुर्गे छायाचित्राणां प्रदर्शनालयः आयोजितः अस्ति ।

वाहनमार्गः

जयपुरतः ३७९ कि.मी । बिकानेरसमीपे ३३. कि.मी दूरे देशनोक् इति मूषकाणां मन्दिरम् अस्ति । एतत् कार्नीदेवीमन्दिरमिति प्रसिद्धम् अस्ति ।