आचार्य विद्यासागर

फलकम्:ज्ञानसन्दूक जैन तपस्वीआचार्य विद्यासागर ( कन्नड : ಆಚಾರ್ಯ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್) एक :दिगम्बर -आचार्य: आसीत् आचार्य : विद्यासागरः हिन्दी, आङ्ग्लभाषा च अष्टसु भाषासु प्रवीणः आसीत् ।

-

कर्नाटकस्य बेल्गाममण्डलस्य सदलगानगरे १९४६ तमे वर्षे अक्टोबर्-मासस्य १० दिनाङ्के शरदपूर्णिमादिने विद्याधररूपेण जन्मं अप्राप्नोत् । तस्य पिता श्रीमल्लप्पा आसीत्, यः पश्चात् मुनिमल्लिसागरः अभवत् । तस्य माता श्रीमन्तिः आसीत्, सा पश्चात् आर्यिका समयमति अभवत् ।

विद्यासागराणां दीक्षा 30 जून 1968 तमे वर्षे अजमेरनगरे 22 तमें वर्षे वयसिआचार्यशान्तिसागरस्य वंशस्य आचार्यशान्तिसागरस्य, गुरुपरम्परायाः विद्रोहं कृत्वा एकान्ते भ्रमणं करोति स्म । आचार्यविद्यासागरं ज्ञानसागर : इत्यनेन 22 नवम्बर 1972 दिनाङ्के आचार्य : इति उपाधिः दत्ता ।परिवारे तस्य सर्वे भ्रातरः संन्यासं गृहीतवन्तः। तस्य भ्रातरौ अनन्तनाथः शांतिनाथः च आचार्यविद्यासागरात् दीक्षां स्वीकृत्य मुनियोगसागरः मुनिसमयसागरः च इति उच्यन्ते स्म । तस्य अग्रजः अपि तेन दीक्षां स्वीकृत्य मुनिउत्कृष्टसागर : इति उच्यते स्म । दिगम्बरसमुदायस्य सर्वेषां जनानां कृते तस्य जीवनम् अनुकरणीयम् अस्ति।

आचार्यविद्यासागरस्य संस्कृतस्य प्राकृतस्य, हिन्दी, मराठी, कन्नड - भाषा इत्यादीनां विविधानां आधुनिकभाषाणां विशेषज्ञज्ञानं वर्तते | तेन हिन्दीभाषायां संस्कृतभाषायां च विपुलानि कृतयः रचिताः सन्ति । विभिन्नाः विद्वांसः तस्य कार्यस्य अध्ययनं स्नातकोत्तर-डॉक्टरेट्-पदवीं च कृतवन्तः । निरञ्जनशतकम्, भावनाशतकम्, परिषहजयशतकम्, सुनीतिशतकम्, श्रमणशतकम् इत्यादयः कृतयः सन्ति । "मूकमाटी" इति काव्यस्य रचना अपि तेन कृता अस्ति . विभिन्नसंस्थासु स्नातकोत्तरहिन्दीपाठ्यक्रमेषु अस्य पाठः सम्मिलिताः सन्ति । आचार्यविद्यासागरः अनेकेषां धार्मिककार्याणां प्रेरणादायी अभवत् ।

आचार्यविद्यासागरस्य शिष्यः मुनिक्षमासागरः, तस्य विषये "आत्मनावेषी" इति जीवनीं लिखितवान् । अस्य पुस्तकस्य आङ्ग्लभाषायाः अनुवादः भारतीयज्ञानपीठेन प्रकाशितः अस्ति . मुनिप्राणम्यसागरः तस्य जीवनस्य विषये "अनासक्तमहायोगी" इति काव्यं लिखितवान् अस्ति ।

तस्य जीवनं १३-२० यावत् विवादेषु व्यतीतम्, तथापि सः स्वस्य अभ्यासं समतापूर्वकं करोति स्म ।

साहित्यिकसर्जनम्

हिन्दी, संस्कृत, आङ्ग्ल इत्यादिषु द्वादशाधिकाः मौलिकाः ग्रन्थाः प्रकाशिताः - "नर्मदा का नरम कंकर"' (नर्मदायाः मृदुशिला) "डूबो मत लगाओ डुबकी" , "तोता क्यों रोता" (शुकः किमर्थं रोदिति) ' मूक माटी ' इत्यादयाः काव्यरचना : सन्ति |

शिष्याः

आचार्यश्री इत्यनेन १३० मुनियः १७२ आर्यिकाः (जैनसाध्वी)२० ऐलकाः, १४ क्षुल्लकाः च दीक्षिताः सन्ति । मुनिसमयसागर: , मुनियोगसागरः , मुनिचिन्मयसागरः (जंगल वाले बाबा जी), मुनिअभयसागरः , मुनिक्षमासागर : ,क्षुल्लकध्यानसागरः च सन्ति|

अस्वस्थतायाः कारणात् आचार्य : चन्द्रगिरीनगरे उपविष्टः एव अभवत् । सः गम्भीरव्याधिना पीडितः आसीत्, तस्य शरीरे पीतस्य प्रभावः दृश्यते स्म । परन्तु सः धैर्यपूर्वकं वैद्यसमूहेन दिगम्बरपरम्पराम् अनुसृत्य चिकित्सां प्राप्तवान्, परन्तु तस्य कोऽपि प्रभावः नासीत् । एवं 18 फरवरी 2024 दिनाङ्के प्रातः 2:35 वादने छत्तीसगढस्य डोंगरगढस्य चन्द्रगिरी दिगम्बरतीर्थे आचार्य : विद्यासागरमहाराजस्य कालःजात :|