बङ्गलादेशे बौद्ध धर्म
| File:Dharma Wheel (2).svg | |
| File:BuddhaDhatuJadi.jpg | |
| धर्मावलम्बीनां संख्या | |
|---|---|
| लगभग १०,०१,९७४; बङ्गालदेशको कुल जनसङ्ख्या ०.६१% | |
| विस्तारः | |
| भाषा(ः) | |
| बङ्गाली, चाकमा, पाली, मारमा |
बौद्धधर्मः बाङ्गलादेशे तृतीयः बृहत्तमः धार्मिकसम्प्रदायः अस्ति, तथा सः देशस्य कुलजनसङ्ख्यायाः प्रायः ०.६१% भागम् आवृणोति।[१][२] परम्परानुसारं बुद्धः स्वजीवनकाले एकवारं पूर्वबङ्गप्रदेशस्य अस्य क्षेत्रस्य भ्रमणं कृत्वा स्वोपदेशान् प्रसारितवान्, तथा च सः स्थानीयजनान् बौद्धधर्मे दीक्षितुं सफलः अभवत् इति मन्यते। विशेषतः चट्टोग्रामविभागे तस्य प्रभावः आसीत्। अनन्तरं पालसाम्राज्येन सम्पूर्णबङ्गप्रदेशे बौद्धधर्मस्य प्रचारः संरक्षणं च कृतम्।[३]
बाङ्गलादेशे प्रायः दशलक्षजनाः थेरवादबौद्धधर्मस्य अनुयायिनः सन्ति।[४] बौद्धजनसङ्ख्यायाः ६५% अधिकः भागः चट्टोग्राम-पर्वतीय-क्षेत्रे केन्द्रितः अस्ति, यत्र राखाइन-, चाक्मा-, मार्मा-, तञ्चङ्ग्या-, जुम्मा-जनाः तथा बरुआ-समुदायस्य जनाः बौद्धधर्मम् अनुसरन्ति। अवशिष्टाः ३५% जनाः बङ्गाली-बौद्धाः सन्ति। बौद्धसमुदायाः बाङ्गलादेशस्य नगरीयकेन्द्रेषु, विशेषतः चट्टोग्रामे ढाकानगरे च, अपि निवसन्ति।
इतिहास
[सम्पादयतु]किंवदन्त्यानुसारं गौतमबुद्धः बौद्धधर्मस्य प्रसारणार्थम् अस्मिन् प्रदेशे आगतः आसीत्, तथा तस्य पदचिह्नानुसरणेन एकौ द्वौ वा जनौ भिक्षू अभवताम् इति अनुमान्यते। किन्तु अशोकस्य शासनकाले बौद्धधर्मस्य विशेषप्रसारः अभवत्; तस्मात् पूर्वं तस्मै पर्याप्तः जनसमर्थनः न प्राप्तः।
भारतीयोपमहाद्वीपस्य विशालं भागं शासितवता पालसाम्राज्येन आधुनिकबाङ्गलादेशे बौद्धविचारधाराणां व्यापकः प्रचारः कृतः। तेन महास्थानगढः, सोमपुरमहाविहारः इत्यादयः बहवः विहाराः तथा मठाः निर्मिताः। पालवंशस्य काले विक्रमपुरनगरे अतिशः नाम प्रसिद्धः आचार्यः जातः, यः महायानबौद्धधर्मस्य प्रचारे महत्त्वपूर्णां भूमिकाम् अवहत्।
चन्द्रवंशस्य पुरणचन्द्रः सुवर्णचन्द्रश्च बौद्धधर्मम् अङ्गीकृतवन्तौ। तयोः उत्तराधिकारिणौ त्रैलोक्यचन्द्रः श्रीचन्द्रश्च हरिकेले चन्द्रद्वीपे (अधुना बरिशालक्षेत्रे) च शासनम् अकुरुताम्।[५] खड्गवंशः भट्ट-उपनामधारिणां राज्ञां बौद्धराजवंशः आसीत्। तैः अनेकानि देवालयानि विहाराश्च निर्मिताः। उदाहरणार्थं राजा राजभट्टः अत्यन्तं निष्ठावान् महायानबौद्धः आसीत्।[६]
सन्दर्भ ग्रन्थाः
[सम्पादयतु]- ↑ "Census 2022: Bangladesh population now 165 million". 27 July 2022. Archived from the original on 27 July 2022. आह्रियत 29 July 2022. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ "Bangladesh : AT A GLANCE". Archived from the original on 6 July 2011. आह्रियत 27 February 2015. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) Archived २३ आगस्ट् २०११ at the Wayback Machine - ↑ "Bangladesh Buddhists Live in the Shadows of Rohingya Fear - IDN-InDepthNews | Analysis That Matters". www.indepthnews.net. Archived from the original on 2020-11-17. आह्रियत 2020-12-09. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) Archived २०२०-११-१७ at the Wayback Machine - ↑ "Census 2022: Bangladesh population now 165 million". 27 July 2022. Archived from the original on 27 July 2022. आह्रियत 29 July 2022. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ P. 22 European Trade and Colonial Conquest: Volume 1
- ↑ P. 261 Early Advaita Vedanta and Buddhism: The Mahayana Context of the Gau?apadiya By Richard King