सामग्री पर जाएँ

बी पी कोइराला

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः
विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला
विश्वेश्वर प्रसाद कोइराला
वीपी कोइराला १९५०
नेपाल देशस्य २२ तम प्रधानमन्त्री
कार्यालये
२७ मे १९५९  १५ डिसेम्बर १९६०
Monarch श्री ५ महेन्द्र
पूर्वगमः सुवर्णसम्शेर जबरा
पादानुध्यातः तुल्सी गिरी
2nd President of the Nepali Congress
कार्यालये
26 May 1952  24 January 1956
पूर्वगमः Matrika Prasad Koirala
पादानुध्यातः Subarna Shamsher Rana
कार्यालये
23 May 1957  21 July 1982
पूर्वगमः Subarna Shamsher Rana
पादानुध्यातः Krishna Prasad Bhattarai
व्यक्तिगत विचाराः
जननम् ८ सेप्टेम्बर १९१४
Benares, Benares State, British India
मरणम् २१ जुलाई १९८२
काष्ठमण्डप नगरम्
राजनैतिकपक्षः नेपाली कांग्रेस
पतिः/पत्नी सुशीला कोइराला (m. 1936)
अपत्यानि 4, including प्रकाश कोइराला and सशांक कोइराला
मुख्यशिक्षणम् Banaras Hindu University
University of Calcutta
हस्ताक्षरम्
Military service
प्रशस्तयः नेपाल रत्न (२०१८ वि.सं.)[]
विश्वेश्वर् प्रसाद् कोयिराला इत्ययं इजरायल-देशयात्रायाम् डेविड् बेन्-गुरियन् इत्यनेन सह मिलितवान्।इस्रयेलीयः

बि. पि. कोइराला इति नाम्ना प्रसिद्धः विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला (८ सेप्टेम्बर् १९१४-२१ जुलाई १९८२) एकः नेपाली-क्रान्तिकारी, राजनैतिकः नेता, लेखकः च आसीत्। सः १९५९ तः १९६० पर्यन्तं नेपालदेशस्य प्रधानमन्त्री आसीत्। सः लोकतान्त्रिक- समाजबादी राजनैतिकदलस्य नेपाली-काङ्ग्रेस् इत्यस्य नेतृत्वं कृतवान्। सः बालिवुड्-अभिनेत्र्याः मनीषा-कोइराला-सिद्धार्थ-कोइराला-इत्येतयोः पितामहः, पूर्वप्रधानमन्त्रिणः [[गिरिजाप्रसाद कोइराला]] -इत्यस्य अग्रजः, पूर्वप्रधानमन्त्र्याः [[मातृकाप्रसाद कोइराला]]-इत्यस्य अनुजः च आसीत्।

कोइराला इत्ययं लोकतान्त्रिकरूपेण निर्वाचितः प्रथमः, नेपालदेशस्य २२ तमः प्रधानमन्त्री च आसीत्। सः १८ मासान् यावत् पदच्युतः भूत्वा, राज्ञः महेन्द्रस्य निर्देशेन कारावासे च न्निर्वासितः। तस्य शेषजीवनं बहुधा कारागारे वा निर्वासने वा व्यतीतम् आसीत्, तथा च क्रमेण स्वास्थ्यं क्षीणं च जातम्। []

नेपालदेशस्य महान् राजनैतिक-व्यक्तिषु अन्यतमः इति परिगणितः कोइराला लोकतन्त्रस्य दृढसमर्थकः आसीत्। सः दृढरूपेण अवदत् यत् नेपाल-सदृशस्य दरिद्रदेशे व्यक्तिगतस्वातन्त्र्यस्य, नागरिक-राजनैतिक-अधिकाराणां च प्रत्याभूतिः एव पर्याप्तं नास्ति, तथा च लोकतान्त्रिक-समाजवादः एव नेपालस्य अविकसितस्य समस्यायाः समाधानः अस्ति इति।[]

राजनैतिक-वृत्तिः

[सम्पादयतु]
गृहमन्त्रिणः बी. पी. कोइराला-वर्यः १९५१ तमे वर्षे दिल्लीनगरे 

तस्य विमोचनानन्तरं, भारतस्य स्वातन्त्र्यं आसन्नम् इति कारणात्, सः नेपालदेशे परिवर्तनं आनेतुं प्रायतत। 1947 तमे वर्षे सः भारते समाजवादी-नेपाली-राष्ट्रिय-काङ्ग्रेस् इतीदं स्थापितवान्, यत् 1950 तमे वर्षे नेपाली-काङ्ग्रेस्-पक्षः अभवत्। 1947 मार्च्-मासस्य 9 दिनाङ्के, कोइराला नेपालदेशं गत्वा स्वभ्रातरं गिरिजा प्रसाद्-कोइराला-वर्यं बिराटनगरस्य जूट्-गिरणि-आन्दोलनस्य प्रेरणे साहाय्यम् अकरोत्। सः गिरिजा प्रसाद् कोयिराला इत्यनेन अन्यैः चतुर्णां राष्ट्रियकाङ्ग्रेस्-नेतृभिः सह गृहीतः, 21 दिवसदीर्घं, मन्दं च पर्वतैः गमनं कृत्वा, स्वसहकारीभिः आन्दोलनकारिणां सह काठमाण्डू-नगरं नीतः। बन्धितानां यात्रायाः विषये बहु अवधानं प्राप्तं, तथा च मार्गे ग्रामेषु स्थितानां कृषकाणां तीव्रगामित्वाय साहाय्यं च कृतम्। कोयिराला-जनाः अन्यैः बन्धितैः सह काठमाण्डू-बङ्ग्लौ स्थापिताः, परन्तु 27-दिनेभ्यः निराहार-आन्दोलनस्य, जन-विरोधस्य, 1947 आगस्ट्-मासे महात्मागान्धी-वर्यस्य आग्रहात् च शीघ्रमेव मुक्ताः अभवन्। 1990 तमे वर्षे प्रधानमन्त्री जुद्द् शम्शेर्-वर्यः अस्पृश्यतायाः विषये महात्माबौण्डास्-इत्येनं तथा महात्मसोणै दास्-इत्येनं च निर्वासितवान्। सः महात्माजोनाय् दास् यादव् इत्यस्य गृहे, सम्प्रति सुन्सारी, राजगञ्ज्, मोरङ्ग् इत्यत्र, वासं कृत्वा आन्दोलनं प्रारभत। बनारस्-नगरे महात्माबौण्डास्-यादवं मिलित्वा, महात्मसोणै दास्-वर्यः 1990 तमे वर्षे गुरुपूर्णिमा नेपालस्य औपनिवेशिकशासनस्य समाप्त्यर्थं बी. पी.-कोइराला-वर्यं 51 रूप्यकाणि साहाय्यम् अकरोत्। पश्चात् नेपालीकाङ्ग्रेस् इत्यस्य निर्माणं जातम्। 2015 तमे वर्षे, बी. पी. कोइराला इत्येषः मोरङ्ग्-नगरस्य राजगञ्ज्-नगरस्य बूत्-सङ्ख्या 32 इत्यत्र महात्मा-सोणै-दास-यादवस्य गृहे उपविश्य निर्वाचने विजयी अभवत्। महात्मा सोनै दास् इत्येषः स्वस्य शिष्यं सूर्यनाथ् दास् यादव् इत्येनं सिराहा-नगरात् मन्त्रिणं कृतवान्।

साहित्यम्

[सम्पादयतु]
बिश्वेश्वरप्रसाद कोइराला

यद्यपि कोइराला नेपालदेशस्य अत्यन्तं करिश्माई-राजनैतिकनेतृषु अन्यतमः इति मन्यते, तथापि सः नेपाली-साहित्यस्य सुप्रसिद्धेषु, विचारशील-लेखकेषु अन्यतमः अपि आसीत्। सः लघुकथासु, कादंबरिषु, केषाञ्चन काव्येषु च अलिखत्। कोइराला हिन्दीभाषायां लघुकथालेखनम् आरब्धवान्।[]

राजनैतिक-कार्यालयाः
पूर्वाधिकारी
{{{before}}}
Prime Minister of Nepal उत्तराधिकारी
{{{after}}}

संदर्भ सामग्री

[सम्पादयतु]
  1. "BP Koirala conferred Nepal Ratna".
  2. "Last Days with BP Koirala". Nepal Times (in en-US). 14 October 2021. आह्रियत 2021-12-15.
  3. Chatterjee, Bhola (2015-04-09). "BP Koirala: Bhola Chatterjee". Lagatar (in en-US). आह्रियत 2020-08-08.
  4. B. P. Koirala: A Major Figure in Modern Nepali Literature. pp. 209–218.
"https://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=बी_पी_कोइराला&oldid=495075" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्