भारतीयपाकशालायाः मिष्टान्नानि

भारतीयभोजनं स्वादानाम् एकः जीवन्तं टेपेस्ट्री अस्ति, तस्य मिष्टान्नं च अस्य विविधतायाः प्रमाणम् अस्ति । उत्तरस्य समृद्धेभ्यः, दुग्ध-आधारित-मिष्टान्नेभ्यः आरभ्य दक्षिणस्य गुड-युक्तानि मिष्टान्नानि यावत्, प्रत्येकस्य मिष्टान्नस्य उत्पत्ति-स्थितिः, सामग्रीः, सांस्कृतिक-महत्त्वं च मूलभूतं विशिष्टा कथा अस्ति अत्र भारतीयपाकशालायाः केषाञ्चन प्रतिष्ठितमिष्टान्नस्य विस्तृतं अवलोकनं भवति ।

रसगुल्ला (पश्चिम बंगाल एवं ओडिशा) २. मृदु, स्पञ्जयुक्तस्य रसगुल्लास्य उत्पत्तिः पूर्वीयराज्यद्वयस्य पश्चिमबङ्गस्य ओडिशायाश्च मध्ये ऐतिहासिकविमर्शस्य विषयः अस्ति । यदा ओडिशा-नगरे देवताभ्यः अपि एतादृशं मिष्टान्नं अर्पयितुं शताब्दपुराणपरम्परा अस्ति, तदा रासगुल्ला-नगरस्य आधुनिकरूपस्य श्रेयः १९ शताब्द्यां पश्चिमबङ्गस्य कोलकातानगरस्य मिष्टान्नकारस्य नोबिन्चन्द्रदासस्य बहुधा भवति सः छेनातः (भारतीयकुटीरचीजः) शर्करासिरपे क्वाथयित्वा लघु, स्पञ्जयुक्तं मधुरं निर्मातुं विधिं सिद्धं कृतवान् इति कथ्यते । एतेन नवीनतायाः कारणेन मधुरं अद्यत्वे यत् प्रियं स्वादिष्टं भवति, तत् बङ्गलासंस्कृतौ उत्सवेषु च गभीरं निहितम् अस्ति

मैसूर पाक (कर्नाटक) ९. इदं समृद्धं, सघनं मधुरं राजनवीनतायाः उत्पादः अस्ति । २० शताब्द्याः आरम्भे राजा कृष्णराजवाडियारचतुर्थस्य शासनकाले मैसूरुप्रासादस्य पाकशालासु प्रथमवारं मैसूरपाकस्य निर्माणं जातम् । आख्यायिका अस्ति यत् प्रासादस्य मुख्यपाकशास्त्रज्ञः काकासुरमदप्पा चणपिष्टेन, घृतेन, शर्करेण च शीघ्रं, अन्तिमनिमेषे अर्पणरूपेण मिष्टान्नं निर्मितवान् तस्य गलितरूपेण प्रभावितः राजा तस्य नाम पृष्टवान् । घबराहटः शेफः "मैसूर पाका" इति अवदत्, "पाका" इत्यस्य अर्थः कन्नडभाषायां मधुरः पकडः इति । मिष्टान्नं एतावत् सुस्वागतं जातम् यत् राजा तत् राजविहारः इति घोषितवान्, तस्य नुस्खा च सार्वजनिकः अभवत् ।

जलेबी (पैन्-भारत, मध्यपूर्वे मूलं युक्तम्) २. भारतस्य प्रायः प्रत्येकस्मिन् कोणे मुख्यं वस्तु अस्ति चेदपि जलेबी-जनानाम् उत्पत्तिः केवलं भारतीयः नास्ति । शर्करा-सिरपे सिक्तः अयं कुरकुरा, प्रेट्जेल्-सदृशः मिष्टान्नः मध्यपूर्वे एव उत्पन्नः इति मन्यते, यत्र ज़ालाबिया-नामकं तत्सदृशं मिष्टान्नं लोकप्रियम् आसीत् मध्ययुगीनकाले फारसीभाषिभिः व्यापारिभिः आक्रमणकारिभिः च भारतं आनयत्, शीघ्रमेव उपमहाद्वीपस्य पाकशास्त्रस्य भागः अभवत् शताब्दशः अस्य वर्तमानरूपेण विकासः जातः, सामान्यः वीथिभोजनः, उत्सवस्य मधुरः च अभवत्, प्रायः दुग्धेन वा राब्रि (मधुरयुक्तेन सघनदुग्धेन) सह भोज्यते

छेना पोडा (ओडिशा) २. ओडियाभाषायां "दग्धपनीरम्" इति अर्थः चेना पोडा ओडिशा-नगरस्य हस्ताक्षर-मिष्टान्नम् अस्ति, तस्य आविष्कारः १९६० तमे दशके सुदर्शन-साहू-नामकेन मिष्टान्नकारेन संयोगेन कृतः इति विश्वासः अस्ति सः पारम्परिक-अवकाशे छेना-शर्करा-नट-मिश्रणं सेकयितुं प्रेरितवान् । परिणामः कारामेलयुक्तः किञ्चित् दग्धः पृष्ठभागः, मृदुः, सुस्वादयुक्तः अन्तःभागः च आसीत् । अद्वितीयः पाकप्रक्रिया, छेना-उपयोगः च अस्य विशिष्टं स्वादं, बनावटं च ददाति यत् अन्येभ्यः भारतीयदुग्ध-आधारित-मिष्टान्नेभ्यः इदं भिन्नं करोति ।

पुराण पोली (महाराष्ट्र) ९. अस्य पारम्परिकस्य महाराष्ट्रस्य मधुरस्य सपाटरोटिकायाः ​​प्राचीनमूलानि सन्ति, यस्य उल्लेखः पुरातनसंस्कृतग्रन्थेषु अस्ति । पूरन पोली चनादाल (विभाजित बङ्गालचना) गुड च निर्मितं मधुरं भरणं युक्ता भृता रोटी अस्ति, यस्य स्वादः इलायची, जायफलेन च भवति । समृद्धेः प्रतीकं भवति, विशेषतया होली, गणेशचतुर्थी इत्यादिषु उत्सवेषु लोकप्रियं भवति । शुभ अवसरेषु गृहे एव एतत् विस्तृतं व्यञ्जनं निर्मातुं परम्परा पुस्तिकानां मध्ये प्रचलति, येन महाराष्ट्रस्य पाकविरासतस्य अभिन्नः भागः अस्ति

घेवर (राजस्थान) ९. चक्राकारः मधुकोशसदृशः मिष्टान्नः घेवरः राजस्थानस्य विशेषः अस्ति, यः परम्परागतरूपेण तीज-रक्षाबन्धनस्य मानसून-उत्सवे निर्मितः भवति । अस्य उत्पत्तिः राजस्थानस्य राजपाकशालाभिः सह सम्बद्धा अस्ति, यत्र शताब्दपूर्वं अस्य निर्माणं जातम् । पिष्टेन निर्मितं गभीरं च कुरकुरे सुकुमारचक्रं कृत्वा ततः शर्करासिरपे सिक्तं भवति, प्रायः रबरी, केसर, अण्डानि च उपरि भवति मधुरस्य जटिलः सुकुमारः च स्वभावः राजस्थानीयमिष्टान्नस्य कलात्मकतां प्रतिबिम्बयति ।

एते मिष्टान्नानि केवलं मधुरभोजनात् अधिकानि सन्ति; ते भारतस्य इतिहासस्य, विविधभूगोलस्य, समृद्धसांस्कृतिकपरम्पराणां च उत्सवः सन्ति । प्रत्येकं दंशः स्थानीयसामग्रीणां, प्राचीनविधिनाम्, उपमहाद्वीपं एकीकृत्य माधुर्यस्य स्थायिप्रेमस्य च कथां कथयति ।