सामग्री पर जाएँ

रवीन्द्रजयन्ती

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः
रवीन्द्र जयन्ती
रवीन्द्र जयन्ती
कलकत्ता नगरे आयुज्यमान एकं अनुष्ठान
इतर नामानि पच्चीसे वैशाख
रवीन्द्र जन्मोत्सव
के आचरन्ति बङ्गाली जाति
वर्गः सांस्कृतिक
महत्त्वम् रवीन्द्रनाथ टेगोरस्य जन्मदिन
दिनाङ्कः २५ वैशाख (बङ्गाब्दो)
रीतयः रवीन्द्र सङ्गीत, नृत्य, नाटक, समारोह सहित विविध सांस्कृतिक अनुष्ठान
सम्बद्धम् पोहेला वैशाख (शान्तिनिकेतन), बाइसे श्रावण

रवीन्द्र जयन्ती विश्वप्रसिद्धस्य कविस्य गीतकारस्य च रवीन्द्रनाथ टैगोरस्य जन्मदिनस्य निमित्तं सांस्कृतिकमहोत्सवः अस्ति । विश्वे ये जनाः टैगोरं तस्य कृतीनां च प्रेम्णा कुर्वन्ति ते तस्य जन्मदिनस्य स्मरणार्थं एतत् उत्सवम् प्रतिवर्षं आचरन्ति । [१] बङ्गला-पञ्चाङ्गानुसारं १२६८ (बङ्गाब्दो) वर्षे (अर्थात् मे ७, १८६१) अस्मिन् दिने टैगोरस्य जन्म अभवत् । अतः रवीन्द्रनाथ टैगोरस्य उत्सवः एप्रिलमासस्य आरम्भे अर्थात् बङ्गला-पञ्चाङ्गानुसारं बैसाखमासस्य २५ तमे दिनाङ्के आचर्यते । [२] [३] [४] [५] [६] [७]

रवीन्द्रजयन्त्याः अवसरे प्रतिवर्षं बङ्गालक्षेत्रस्य विभिन्नाः विद्यालयाः, महाविद्यालयाः, विश्वविद्यालयाः च विविधाः कार्यक्रमाः आयोजयन्ति। अस्मिन् कार्यक्रमे गीतानि (रवीन्द्रसङ्गीतम्) नृत्यप्रदर्शनानि, काव्यसङ्ग्रहः, नाटकप्रदर्शनानि च भवन्ति। टेगोरद्वारा लिखितानां रचितानां च काव्यानां, गीतानां, नाटकानां च प्रदर्शनानि अपि सन्ति। तथैव अस्मिन् विशेषदिने असंख्याः सांस्कृतिक-कार्यक्रमाः आयोज्यन्ते। विदेशेषु विभिन्नाः समूहाः अपि अयं दिवसम् आचरन्ति, यत् सम्पूर्णे विश्वे ठाकुरस्य तस्य कृत्याः च सम्मानरूपेण आचर्यते।

टेगोरस्य जन्मवार्षिकम् मुख्यतया पश्चिमबङ्गालराज्यस्य बीरभूमे शान्तिनिकेतन-नगरे आचर्यते। विश्वभारती विश्वविद्यालयस्य स्थापना स्वयमेव टेगोरः छात्राणां तथा समग्रसमाजस्य सांस्कृतिकं, सामाजिकं, शैक्षणिकं च उन्नतेः कृते अकरोत्। तस्मिन् विद्यालयेपि अस्मिन् दिने विशेषकार्यक्रमः आयोज्यते।

तद्दिनं अनेकेषु अनुष्ठानेसु टेगोरस्य साहित्यिक सांगीतिक योगदानविषये चर्चां भवन्ति। अस्मिन्नेव दिने, रेडियो तथा दूरदर्शनं सम्पूर्णे दिने विशेषकार्यक्रमं प्रसारयन्ति, अतः पत्रिकासु अस्मिन् अवसरे विशेषसङ्ख्याः प्रकाश्यन्ते। ढाका-चट्टोग्राम्-नगरयोः अपि रवीन्द्रमेलाः आयोज्यन्ते। अन्येषु कार्यक्रमेषु विद्यालय-महाविद्यालय-छात्राणां मध्ये निबन्धस्पर्धा, विविधाः प्रदर्शन-कार्यक्रमाः, पुस्तक-मेला, सङ्गीत-चित्रकला-प्रतियोगिता इत्यादयः सन्ति। न केवलं बङ्गालप्रदेशे, अपितु अस्मिन् दिने विदेशीय-समुदायेन अपि टेगोरस्य साहित्य-योगदानस्य, तस्य कृत्याः च सम्मानार्थं विविधाः कार्यक्रमाः आयोजिताः भवन्ति।

रवीन्द्रनाथ टैगोरस्य जन्मदिवसः तस्य जीवनकाले एव आचरितः आसीत् । अस्य दिवसस्य महता धूमधामेन आयोजयित्वा बङ्गलासमुदायः स्वभाषा-साहित्यस्य, शिक्षा-संस्कृतेः, मनोविज्ञानस्य च विकासे रवीन्द्रनाथ-टेगोरस्य महत् योगदानस्य ऋणं स्वीकुर्वति। २०११ तमे वर्षे रवीन्द्रनाथ टैगोरस्य १५० तमे जन्मदिवसस्य स्मरणार्थं भारतसर्वकारेण पञ्चरूप्यकमुद्रा निर्गतम् ।

सन्दर्भ ग्रन्थाः

[सम्पादयतु]
  1. ↑ "Bengal celebrates Rabindra Jayanti". Sify. 8 May 2012. Archived from the original on 1 July 2016. आह्रियत 7 November 2025.
  2. ↑ Arathoon Anita (1 September 2009). Introducing History And Civics 3. Pearson Education India. p. 52. ISBN 978-81-317-3018-8.
  3. ↑ "Business Standard Mobile Offers When is Rabindranath Jayanti? -May 7". wap.business-standard.com (in English). Archived from the original on 2022-05-11. आह्रियत 2025-11-07.
  4. ↑ "Rabindranath Tagore Jayanti 2022: Date, importance and significance of the day". The Indian Express (in English). 8 May 2022. Archived from the original on 2022-05-08. आह्रियत 2025-11-07.
  5. ↑ "When is Rabindranath Tagore Jayanti 2021?". India Today (in English). Archived from the original on 2022-05-09. आह्रियत 2025-11-07.
  6. ↑ "আজ পঁচিশে বৈশাখ". Prothomalo (in बङ्गाली). Archived from the original on 2022-05-09. आह्रियत 2025-11-07.
  7. ↑ "কবিগুরুর ১৬০তম জন্মজয়ন্তী আজ". Jugantor (in English). Archived from the original on 2022-05-09. आह्रियत 2025-11-07.
"https://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=रवीन्द्रजयन्ती&oldid=499547" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्