शोको असहारा

शोको असहारा
Native name	麻原 彰晃
जन्म	चिजुओ मात्सुमोतो (Chizuo Matsumoto) २ मार्च १९५५ कुमामतो-प्रान्तः, जपान्
मृत्युः	६ जुलाई २०१८ (वयस् ६३) टोकियो-निरीक्षणागारः (Tokyo Detention House), टोकियो, जपान्
मृत्योः कारणम्	फाँसी-माध्यमेन मृत्युदण्डः
देशीयता	जपानी
वृत्तिः	एक्यूपंक्चरिस्ट्, कल्ट्-नेता
कृते प्रसिद्धः	'ओम् शिनरिक्यो' (Aum Shinrikyo) इति धार्मिकसमूहस्य संस्थापकः तथा च १९९५ वर्षस्य टोकियो-मेट्रो-सारिन्-गैस्-आक्रमणस्य मुख्ययोजनाकारः
भार्या(ः)	तोमोको मात्सुमोतो
अपत्यानि	६

शोको असहारा (जापानी: 麻原 彰晃, जन्म: २ मार्च १९५५ – मृत्यु: ६ जुलाई २०१८), यस्य जन्मनाम चिजुओ मात्सुमोतो (Chizuo Matsumoto) आसीत्, सः जपानदेशस्य कस्यचित् उग्रपन्थि-विनाशकारि-धार्मिकसमूहस्य ओम् शिनरिक्यो इत्यस्य संस्थापकः मुख्यनेता च आसीत्। सः आत्मानम् ईश्वरस्य अवतारं तथा गौतमबुद्धस्य पश्चात् पृथिव्याम् एकमात्रं बोधिप्राप्तं मानवम् आध्यात्मिकगुरुं च दावितवान्।

असहारा मुख्यतः १९९५ तमस्य वर्षस्य मार्च-मासस्य २० तमे दिनाङ्के जपानदेशस्य राजधान्यां टोकियो-नगरे सञ्जातस्य भयानकस्य टोकियो-सबवे-सारिन्-गैस्-आक्रमणस्य मुख्यनिर्देशकरूपेण विश्वे कुख्यातिम् अलभत। टोकियो-महानगरस्य मेट्रो-रेल्-मध्ये कृते अस्मिन् नर्व्-गैस्-आक्रमणे १३ निरपराधिजनानां मर्मान्तिको मृत्युः अभवत् तथा च सहस्राधिकाः जनाः विषक्त-सारिन्-गैसस्य प्रभावेण आजीवनं रुग्णाः पङ्गुत्वस्य च शिकारम् अभवन्। इयं घटना आधुनिकजपानस्य इतिहासे सर्वाधिकं भयानकम् आन्तरिकम् आतङ्कवादि-आक्रमणम् आसीत्।

जपानदेशस्य कुमामतो-प्रान्तस्य एकस्मिन् दरिद्रपरिवारे जातः असहारा बाल्यकालादेव 'ग्लूकोमा' (Glaucoma) रोगस्य कारणात् प्रायः दृष्टिहीनः आसीत्; तस्य केवलं दक्षिणनेत्रे किञ्चित् दृष्टिः अवशिष्टा आसीत्। दृष्टिहीनानां कृते निर्मिते आवासीयविद्यालये (Boarding school) वर्धितः असहारा स्वप्रारम्भिकजीवने एक्यूपंक्चरिस्ट्-रूपेण स्वपेशां आरब्धवान्। किन्तु धनस्य, क्षमतायाः, समाजे आधिपत्यविस्तारस्य च तीव्रा लालसा तं शनैः शनैः अपराधजगतः दिशि आकृष्टवती। पश्चात् सः योगस्य, हिन्दु-बौद्ध-ख्रीष्टीय-धर्माणाम् विभिन्नानां मतानां सम्मिश्रणेन स्वस्य एकं कल्ट् (Cult) निर्मितवान्, यत् तस्मै अपरिमेयां क्षमताम् अददात्।

तस्य मस्तिष्कोत्पन्न-निर्देशेन 'ओम् शिनरिक्यो' इत्यस्य सदस्याः हत्या, अपहरणम्, अवैधशस्त्रनिर्माणं, रासायनिक-जैविक-अस्त्र-गवेषणा-सदृशेषु भयानकेषु अपराधेषु लिप्ताः अभवन्। दीर्घकालस्य प्रायः २२ वर्षाणां विचारप्रक्रियायाः अनन्तरं, मानवतायाः विरुद्धम् अस्य जघन्य-अपराधस्य दायित्वे २०१८ तमस्य वर्षस्य जुलाई-मासस्य ६ दिनाङ्के जपानसर्वकारः असहारा-सहितं तस्य सङ्घटनस्य अन्येषां षण्णां शीर्षनेत्रॄणां मृत्युदण्डं निष्पादितवान्।

जन्म, बाल्यकालः प्रारम्भिकजीवनञ्च

शोको असहारा इत्यस्य जन्म १९५५ तमस्य वर्षस्य मार्च-मासस्य २ दिनाङ्के जपानदेशस्य कुमामतो-प्रान्तस्य एकस्मिन् अतीव दरिद्रपरिवारे अभवत्। तस्य जन्मनाम चिजुओ मात्सुमोतो आसीत्। तस्य मातापितरौ चटाई (ताँत अथवा टाटामी मैट्) वयनं कृत्वा जीविकां निर्वाहयतः स्म, येन तेषां विशालपरिवारस्य व्ययः चालयितुं प्रायः असम्भवम् आसीत्। जन्मनः एव मात्सुमोतो 'ग्लूकोमा' (Glaucoma) रोगेण आक्रान्तः आसीत्। अस्य रोगस्य कारणात् सः स्ववामनेत्रस्य दृष्टिं सम्पूर्णतया हृतवान् तथा च दक्षिणनेत्रे केवलं किञ्चित् अस्पष्टा दृष्टिः अवशिष्टा आसीत्।

दरिद्रतायाः कारणात् तस्य मातापित्रोः कृते गृहे शिक्षकं स्थापयित्वा तं पाठयितुं सम्भवं नासीत्। अतः १९६० तमे वर्षे प्रायः षड्वर्षीयं तं गृहात् दूरं सम्पूर्णदृष्टिहीनानां कृते निर्मिते एकस्मिन् सर्वकारीय-आवासीयविद्यालये (Boarding school) प्रेषितवन्तौ। अल्पवयसि परिवारात् एषः वियोगः तस्य मनसि गभीरं प्रभावम् अकरोत् तथा च तस्य अन्तः एकप्रकारस्य वञ्चनाबोधस्य जन्म अभवत्।

आवासीयविद्यालये गत्वा मात्सुमोतो अतिशीघ्रम् अज्ञासीत् यत्, तत्रत्येषु अन्येषु सम्पूर्णान्धछात्रेषु सः एकस्य विशेषसुविधायाः अधिकारी अस्ति, यतः तस्य दक्षिणनेत्रे क्षीणा दृष्टिः अस्ति। एतस्याः सामान्यदृष्ट्याः उपयोगं कृत्वा सः अन्यछात्राणाम् उपरि आधिपत्यं विस्तारयितुम् आरब्धवान्। सम्पूर्णान्धछात्राणां हस्तं धृत्वा मार्गं पारयितुं वा लॉजेन्स्-आइसक्रीम-आपणं नेतुं विनिमये सः तेभ्यः बलपूर्वकं धनं सङ्गृह्णाति स्म। तस्य एतस्य आचरणस्य विषये विद्यालयस्य प्राध्यापकः ज्ञात्वा तस्मै कठोरं दण्डम् अयच्छत्। किन्तु मात्सुमोतो स्वदोषं स्वीकर्तुं स्थाने एतत् विश्वसितुम् आरब्धवान् यत्, तस्य दृष्टेः कारणादेव सर्वे तस्मिन् ईर्ष्यां कुर्वन्ति।

आवासीयविद्यालये स्थितिकाले एका उल्लेखयोग्या घटना तस्य भविष्यजीवनस्य हिंस्र-प्रतिशोधपरायण-मानसिकतायाः आधारम् अस्थापयत्। नोमोतो-नामकः एकः सहपाठी (यस्य पिता नगरस्य एकः धनिकः रत्नव्यापारी आसीत्) एकदा प्रमादात् मात्सुमोतो-महोदयस्य उपरि उष्णं सूपं (Soup) पतितवान्। मात्सुमोतो एतत् ইচ্ছাকৃত-आक्रमणं मत्वा अतीव क्रुद्धः सन् नोमोतो-महोदयस्य शिरः भित्तौ प्रताडितवान्। अस्याः घटनायाः अनन्तरं विद्यालयस्य कोऽपि मात्सुमोतो-महोदयस्य पक्षे न उक्तवान्। सः अनुभूतवान् यत्, नोमोतो धनिकः अस्ति इति कारणादेव समाजः तस्य दोषम् आच्छादयति तथा च दरिद्रः अस्ति इति कारणात् सः एव अविचारस्य शिकारः भवति।

अस्मात् चरम-अपमानात् वञ्चनाबोधात् च तस्य मनसि धनसम्पदः क्षमतायाः च प्रति एका तीव्रा लालसा उत्पन्ना। पश्चात् आरक्षकाणां प्रश्नकाले स्वबाल्यकालस्य विषये वदन् सः स्वस्य तत्कालीनमानसिकतायाः विषये अङ्गीकृतवान्:

स्वर्णचमसम् आस्ये धृत्वा ये जायन्ते ते किं दरिद्राणां कष्टं ज्ञास्यन्ति? तस्मिन् आवासीयविद्यालये माम् विहाय अन्ये सर्वे सम्पूर्णान्धाः आसन्। अहं तदा एव चिन्तयामि स्म यत्, महान् भूत्वा अहम् प्रभूतं धनम् अर्जयिष्यामि। कथं जनानां शिरसि पदं स्थापयित्वा गन्तुं शक्यते, सा एव कथा सर्वदा मम मस्तके घूर्णति स्म।

—शोको असहारा (तत्कालीनः चिजुओ मात्सुमोतो)

बाल्यकालस्य एते तिक्तानुभवाः एव तं शिक्षितवन्तः यत्, समाजे जीवितुं सम्मानं प्राप्तुं च धनस्य क्षमतायाः च कोऽपि विकल्पः नास्ति। अयमेव विश्वासः तं पश्चात् एकस्य धर्मनेतुः आवरणे भयानक-अपराधि-रूपेण परिणतं कर्तुं प्रेरितवान्।

शिक्षा, विवाहः एक्यूपंक्चर-पेशा च

विद्यालयजीवनस्य शिक्षां समाप्य चिजुओ मात्सुमोतो (पश्चात् शोको असहारा) गभीरतया अनुभूतवान् यत्, आधुनिकसमाजे प्रतिष्ठितः भवितुं धनस्य ख्यातेः च कोऽपि विकल्पः नास्ति। सः एकः चिकित्सकः भवितुं स्वप्नं द्रष्टुम् आरब्धवान्। चिकित्सकपेशा-माध्यमेन प्रभूतं धनं सामाजिकमर्यादां च अर्जयितुं सम्भवम्—इति धारणात् सः निरन्तरं मासत्रयं यावत् वैद्यकीयमहाविद्यालये (Medical College) प्रवेशार्थं प्रस्तुतिम् अकरोत्। किन्तु जपानदेशस्य तत्कालीन-चिकित्साविद्या-सम्बन्धि-नियमानुसारं, तस्य सदृशस्य प्रायः दृष्टिहीनस्य मनुष्यस्य कृते वैद्यकशास्त्रं पठितुं कोऽपि अवसरः नासीत्। फलतः योग्यताप्रमाणस्य कञ्चन अवसरं प्राप्तुं पूर्वमेव वैद्यकीयमहाविद्यालयाः तस्य मुखोपरि द्वारं पिहितवन्तः। अयं स्वप्नभङ्गः असहारा-महोदयस्य मनसि तीव्रं क्षोभम् अजनयत्। सः अज्ञासीत् यत्, समाजस्य प्रचलितमार्गेण तस्य कृते सम्मानं धनं च उपार्जनं प्रायः असम्भवम् अस्ति।

वैद्यकशास्त्रं पठितुम् अवसरं न प्राप्य सः आशां न त्यक्तवान्। जपानदेशे पारम्परिकरूपेण दृष्टिहीनानां कृते एक्यूपंक्चर (Acupuncture) पेशायां युक्तं भवितुम् अतीव सुलभम् आसीत् तथा च एतदर्थं सर्वकारीयसहाय्यमपि प्राप्यते स्म। अतः सः एक्यूपंक्चरिस्ट् भवितुं निर्णयम् अकरोत्। एक्यूपंक्चर-विद्यालये अध्ययनकाले तस्य परिचयः सहपाठिन्या तोमोको-महोदयया (Tomoko) सह अभवत्। पश्चात् तौ विवाहबन्धने आबद्धौ अभवताम् तथा च तयोः एकः विशालः परिवारः निर्मितः।

अध्ययनं समाप्य असहारा टोकियो-नगरस्य ईशान्यदिशि स्थिते फुनाबाशी (Funabashi) प्रान्ते एकम् औषधालयम् (Pharmacy) उद्घाटितवान्। तत्र सः औषधविक्रयेण सह एक्यूपंक्चर-अभ्यासमपि आरब्धवान्। किन्तु तत्कालीन-जपानसर्वकारं प्रति तीव्रक्षोभस्य अवज्ञायाः च कारणात् सः स्वौषधालयस्य कृते किमपि सर्वकारीय-अनुज्ञापत्रं (License) न गृहीतवान्। आरक्षकाणां प्रश्नकाले सः पश्चात् उक्तवान्, "सर्वकारः मम कृते किं कृतवान् यत् अहम् आपणं कर्तुं सर्वकाराय धनं दास्यामि?"

अपराधस्य आरम्भः, अवैधव्यापारः दिवालियापनञ्च

एकं क्षुद्रम् अनुज्ञापत्ररहितम् औषधालयं सामान्यम् एक्यूपंक्चर-अभ्यासं च कृत्वा असहारा-महोदयस्य कृते शीघ्रं धनिकं भवितुं सम्भवं नासीत्। अभावस्य परिवारे अल्पायेन च तस्य उच्चाकाङ्क्षा तृप्ता न भवति स्म। फलतः सः द्रुतधनोपार्जनार्थम् एकम् अवैधमार्गं चितवान्। सः स्वौषधालये नक्कली (Fake) जाली च औषधानि विक्रेतुम् आरब्धवान्। कतिपयेषु वर्षेषु एव अस्य अवैधव्यापारस्य माध्यमेन सः आर्थिकरूपेण अतीव समृद्धः अभवत्।

किन्तु १९८२ तमे वर्षे एकया मर्मान्तिकघटनया तस्य अस्य अपराधजगतः प्रथमं पतनम् अभवत्। फुनाबाशी-नगरस्य पार्श्ववर्तिनि एकस्मिन् मलिनबस्ती-क्षेत्रे (Slum area) क्रमेण त्रयाणां जनानां रहस्यमयी मृत्युः अभवत्। अनुसन्धाने प्रवृत्ताः आरक्षकाः ज्ञातवन्तः यत्, मृतानां त्रयाणामपि केवलं सामान्यज्वरः आसीत् तथा च ते असहारा-महोदयस्य औषधालयात् औषधं क्रीत्वा खादितवन्तः आसन्। तत् जाली-औषधं खादनानन्तरमेव तेषां शारीरिक-अवस्थायाः अवनतिः अभवत् तथा च ते मृताः।

क्रमेण तिसृणां मृत्युघटनानां विषये आरक्षकाः निरन्तरं कतिपयदिनानि यावत् असहारा-महोदयस्य उपरि दृष्टिं स्थापितवन्तः तथा च तस्य जाली-औषधव्यापारस्य अकाट्यं प्रमाणं सङ्गृहीतवन्तः। अन्ते १९८२ तमे वर्षे आरक्षकाः तं जाली-औषधविक्रयस्य अनुज्ञापत्ररहित-औषधालयचालनस्य च अपराधे बद्धवन्तः। न्यायालये तस्य अपराधः प्रमाणितः जातः अतः तस्य उपरि २,००,००० (लक्षद्वयं) येन् (Yen) इत्यस्य विशालस्य अर्थदण्डस्य भारः आरोपितः। अस्य विशालस्य अर्थदण्डस्य दानेन असहारा आर्थिकरूपेण सम्पूर्णतया दिवालिया (Bankrupt) अभवत्। तस्य व्यापारः परिवारश्च पूर्णतया विनाशस्य मुखे आगत्य स्थितः।

सामाजिका वञ्चना प्रतिशोधस्य स्पृहा च

बन्धनस्य अर्थदण्डस्य च अनन्तरम् असहारा-महोदयस्य या अल्पा ख्यातिः आसीत्, सा सम्पूर्णतया नष्टा अभवत्। अहोरात्रम् आरक्षकाणां पत्रकाराणां च आगमनेन सः तस्य परिवारश्च गृहबन्दी अभवत्। प्रतिवेशिनः स्थानीयजनाः च तान् 'ठग' (Fraud) 'प्रतारकः' च इति उक्त्वा निरन्तरम् अपमानितुम् आरब्धवन्तः।

अस्य समयस्य एका घटना असहारा-महोदयस्य मानसिकतां चिरकालं यावत् एकं हिंस्ररूपम् अयच्छत्। एकदा तस्य पत्नी तोमोको पार्श्वस्थे एकस्मिन् आपणे रामेन् (Ramen - जापानी नूडल्स) क्रेतुं गतवती, आपणिकः तेषां दारिद्र्यस्य अपमानस्य च अवसरं गृहीत्वा ताम् अतीव व्यङ्ग्यम् अकरोत्। आपणिकः तोमोको-महोदयाम् उद्दिश्य उक्तवान्, "यस्य पतिः ठगः अस्ति तस्मै किञ्चित् धनार्थं हस्तं प्रसारयितुमेव भवति, त्वया धनं दातुं आवश्यकता नास्ति।" अपमानिता लाञ्चिता च तोमोको गृहं प्रत्यागत्य रोदितुं रोदितुं पत्ये सर्वां घटनां विवृतवती तथा च तेषाम् अस्याः चरमदुर्दशायाः विषयम् उपस्थापितवती।

पत्न्याः अयम् अपमानः असहारा-महोदयम् उन्मत्तम् अकरोत्। सः तीव्रक्रोधेन उत्पीडिकायाः (Table) उपरि मुष्टिप्रहारं कृत्वा एकां भयानकां प्रतिज्ञाम् अकरोत्। तस्य इयमेव प्रतिज्ञा मूलतः पश्चात् टोकियो-नगरे सञ्जातस्य भयानक-नर्व्-गैस्-आक्रमणसहितम् असङ्ख्यानां हत्याकाण्डानां बीजं वप्तवती:

सर्वे मम विरुद्धं षड्यन्त्रं कुर्वन्ति... अहम् न त्यक्ष्यामि कमपि! अहम् सर्वान् दर्शयिष्यामि। एकस्मिन् दिने, सर्वे मम पादयोः पतिष्यन्ति!

—शोको असहारा (पत्न्याः अपमानानन्तरं प्रतिशोधस्य शपथः)

अस्याः घटनायाः अनन्तरमेव सः छलेन-बलेन-कौशलेन वा समाजे स्वस्य आधिपत्यप्रतिष्ठायै तत्परः अभवत्। अस्याः आधिपत्यप्रतिष्ठायाः लक्ष्यादेव सः धर्मम् एकस्य अस्त्ररूपेण उपयोगस्य योजनाम् आरब्धवान्।

आध्यात्मिकतायां प्रवेशः धर्मतत्त्वचर्चा च

दिवालिया-भवनानन्तरं चिजुओ मात्सुमोतो (पश्चात् शोको असहारा) इत्यस्य चरमा निराशा क्षोभश्च तं मानसिकरूपेण अस्वस्थम् अकरोत्। तस्य उग्रस्वभावं निराशां च दूरीकर्तुं तस्य पत्नी तोमोको एकस्य प्रतिवेशिनः परामर्शेन तं योगाभ्यासं कर्तुम् अनुरोधम् अकरोत् तथा च योगसम्बन्धि पुस्तकद्वयम् आनीय अददात्। मात्सुमोतो पुस्तके पठित्वा गभीरतया आकृष्टः अभवत्। सः अज्ञासीत् यत्, मनुष्याणां मनः नियन्त्रितुम् एका अद्भुता क्षमता अस्याः आध्यात्मिकतायाः अन्तः लुकासिता अस्ति।

तदनन्तरं सः केवलं योगाभ्यासस्य मध्ये एव आत्मानं सीमितं न स्थापितवान्। अवसादं दूरीकर्तुं सहैव सः विभिन्नेषु धार्मिकविषयेषु निविडचर्चाम् आरब्धवान्। चीन-ज्योतिषविद्या, ताओ-वादः, बौद्धधर्मः, हिन्दूधर्मः, जैनधर्मः, विभिन्नदार्शनिकमतानां च विषये सः गभीरं ज्ञानम् अर्जितवान्। विभिन्नासु धार्मिकजनसभासु गत्वा सः आध्यात्मिकगुरूणां भाषणानि कैसेट्-मध्ये (Cassette) रेकॉर्ड् कृत्वा आनयति स्म तथा च अहोरात्रं तानि शृणोति स्म। पत्न्याः प्रश्नस्य उत्तरे सः स्वस्य अस्याः नूतन-आसक्तेः मूल-उद्देश्यं स्पष्टरूपेण उक्तवान्:

एतेषां पुस्तकानाम् अन्तः एव लुकासिता अस्ति मम स्वप्नस्य कुञ्जिका।

—शोको असहारा (धर्मग्रन्थपठनस्य उद्देश्यविषये)

गुरोः छद्मवेशधारणं प्राथमिकसङ्घटनञ्च

१९८४ तमे वर्षे मात्सुमोतो टोकियो-नगरे केवलम् एककक्षकस्य एकस्मिन् प्रकोष्टे (Flat) स्वस्य प्रथमं योग-प्रशिक्षण-केन्द्रम् उद्घाटितवान्। किन्तु तस्य पूर्वतन-प्रतारणायाः रेकॉर्ड्-कारणात् आरम्भे कोऽपि छात्रः छात्रिका वा तत्र न आगच्छति स्म। इमां स्थितिं सम्भालितुं सः शनैः शनैः एकम् अनुगतं दलं निर्मितवान्, यस्मिन् अन्यतमाः आसन् तोमोमित्सु, हिसाको इशी (या दलस्य आर्थिकदिशं पश्यति स्म) तथा च कियोहिदे हावाकावा।

जनानां विश्वासम् अर्जयितुं ते मात्सुमोतो-महोदयम् एकः 'त्रिकालदर्शी' तथा आध्यात्मिक-क्षमतासम्पन्न-गुरुरूपेण प्रचारं कर्तुम् आरब्धवन्तः। मात्सुमोतो स्वस्य बाह्यरूपे अपि आमूलपरिवर्तनम् आनीतवान्। सः दीर्घां केशावलीं श्मश्रुं च धारयति स्म, यत् सामान्यजनानां मनसि सुलभतया एकस्य साधोः गुरोः वा भावमूर्तिं निर्माति स्म। स्टूडियो-बहिः पद्मासने (Padmasana) उपविष्टस्य तस्य एकं विशालं चित्रं लम्बितम् आसीत्। तस्य अनुगामिनः समाजस्य विषण्ण-दुर्बलमनस्कानां जनानां अन्वेषणं कृत्वा तान् बोधयन्ति स्म यत्, मात्सुमोतो मनुष्याणां भविष्यं द्रष्टुं शक्नोति तथा च तस्य समीपं गते सति सर्वेषां मानसिकयन्त्राणां उपशमः भविष्यति।

मिथ्या-आत्मप्रचारः 'शोको असहारा' नाम्नः उत्पत्तिः च

आत्मानम् अधिकं विश्वासयोग्यम् अन्ताराष्ट्रियस्तरस्य गुरुं च प्रतिष्ठापयितुं सः स्वशिष्यं हावाकावां नीत्वा भारतं तिब्बतञ्च सहितम् एशिया-महादेशस्य विभिन्नेषु तीर्थस्थानेषु भ्रमणम् आरब्धवान्। विभिन्नेषु तीर्थस्थानेषु प्रभूतं धनं दानं कृत्वा सः स्वस्य भावमूर्तिम् उज्वलाम् अकरोत्। जपानदेशं प्रत्यागत्य सः दावितवान् यत्, सः दुर्गम-हिमालयस्य गुहासु मासान् यावत् ध्यानं कृत्वा परम-आध्यात्मिकज्ञानं वा 'बोधि' (Enlightenment) प्राप्तवान् अस्ति तथा च गौतमबुद्धस्य अनन्तरं स एव पृथिव्याः एकमात्रः बोधिप्राप्तमानवः अस्ति।

अपि च सः एतदपि मिथ्यादावीम् अकरोत् यत्, तिब्बतस्य आध्यात्मिकनेत्रा चतुर्दशेन दलाई लामा-महोदयेन सह तस्य साक्षात्काराः अभवन् तथा च लामा तस्मै जपानदेशे बौद्धधर्मप्रचारस्य पवित्रदायित्वं दत्तवान् (पश्चात् दलाई लामा असहारा-महोदयेन सह कस्यापि प्रकारस्य सम्बन्धस्य कथां सम्पूर्णतया अस्वीकृतवान्)। बोधिलाभस्य अस्याः काल्पनिकघोषणायाः अनन्तरमेव सः स्वनाम परिवर्त्य शोको असहारा (Shoko Asahara) इति स्थापितवान्। जापानी काञ्जी-लिपि-अनुसारम् अस्य नाम्नः अर्थः अस्ति 'दीप्तिः' अथवा ईश्वरीयज्ञानस्य प्रतीकः।

'ओम् शिनरिक्यो' प्रतिष्ठा (१९८७)

१९८७ तमे वर्षे शोको असहारा आनुष्ठानिकरूपेण स्वस्य एकं नूतनं धर्मं प्रतिष्ठितवान्, यस्य नाम सः ओम् शिनरिक्यो (Aum Shinrikyo) इति अयच्छत्। जापानीभाषया अस्य अर्थः अस्ति 'सर्वोच्चसत्यम्' (Supreme Truth)। अस्य धर्मस्य मतवादः प्राचीनभारतीययोगस्य, हिन्दुदेवस्य शिवस्य उपासनायाः, प्राचीनबौद्धधर्मस्य ख्रीष्टीयधर्मस्य च एकम् अद्भुतं सम्मिश्रणम् आसीत्। १९८९ तमे वर्षे टोकियो-मेट्रोपोलिटन्-सर्वकारः इमं समूहं प्रातिष्ठानिक-धार्मिक-कॉर्पोरेशन्-इत्यस्य स्वीकृतिम् अयच्छत्। स्वीकृतिप्राप्तेः अनन्तरं तेषां सर्वे कराः (Tax) मुक्ताः अभवन् तथा च ते सर्वकारीय-निरीक्षणादपि मुक्ताः अभवन्। केवलं षण्णां वर्षाणां मध्ये अस्य समूहस्य सम्पदः परिमाणं ४३ कोटि-येन्-तः वर्धयित्वा १००० कोटि-समीपे प्राप्तम् तथा च ते अमेरिकादेशे (न्यूयॉर्क) स्वशाखां विस्तारितवन्तः।

प्रलयस्य भविष्यवाणी ब्रेनवाश् (Brainwash) च

असहारा अतिशीघ्रम् अनुगामिनाम् अन्धविश्वासस्य अवसरं ग्रहीतुम् आरब्धवान्। सः स्वानुयायिनः बोधयितुं समर्थः अभवत् यत् सः भूत-भविष्यत् सर्वं द्रष्टुं शक्नोति। सः एकां भयानकां भविष्यवाणीम् अकरोत् यत्, १९९६ तः २००० वर्षाणां मध्ये संयुक्तराज्य-अमेरिका-कारणात् तृतीयविश्वयुद्धम् आरप्स्यते तथा च पृथिवी ध्वस्ता भविष्यति (Armageddon)। सः घोषितवान्:

ये 'ओम्'-इत्यस्य अनुयायिनः न भविष्यन्ति, ते अनन्तनरकं गन्तुम् अभिशापात् रक्षितुं न शक्ष्यन्ति। किन्तु अस्माकं हस्ते यदि पूर्वमेव तेषां मृत्युः भवति, तर्हि ते अस्माकं पुण्येन एव अनन्तनरकवासात् मुक्तिं प्राप्स्यन्ति।

—शोको असहारा (हत्यायाः आध्यात्मिकवैधताप्रसङ्गे)

अस्य अर्थः आसीत्, ये असहारा-दले योगं न दास्यन्ति, तान् हननमेव परमपुण्यम् अस्ति। इमं मतवादं केन्द्रं कृत्वैव शिक्षिताः, चिकित्सकाः, यन्तारः (Engineers) वैज्ञानिकाश्च तार्किकबोधं त्यक्त्वा अस्मिन् दले योगं दत्तवन्तः तथा च स्वस्य स्थावर-जङ्गम-सर्वासम्पत्तिं 'ओम् शिनरिक्यो'-इत्यस्य नाम्नि दानं कृतवन्तः। धार्मिक-उन्मादस्य आवरणे एवमेव एकस्य भयानक-आतङ्कवादि-सङ्घटनस्य जन्म अभवत्।

राजनैतिक-उच्चाकाङ्क्षा निर्वाचने पराजयः च

१९८९ तमवर्षं यावत् 'ओम् शिनरिक्यो' व्यापकां लोकप्रियताम् अर्जितवान्। असहारा-अनुगामिनां मध्ये जपान-आरक्षकवाहिनी-सदस्याः, सेल्फ्-डिफेन्स्-फोर्स् (JSDF) कर्मचारिणः, विश्वविद्यालयस्य प्राध्यापकाः वैज्ञानिकाः च सदृशाः अभिजातश्रेण्याः जनाः अपि युक्ताः भवितुम् आरब्धवन्तः। अस्याः वर्धमानायाः क्षमतायाः बलेन असहारा-महोदयस्य मनसि राजनैतिक-उच्चाकाङ्क्षा उत्पन्ना। सः विश्वासं कर्तुम् आरब्धवान् यत्, तस्य धार्मिकमतवादं राष्ट्रपरिचालनायाः मुख्यभित्तिं निर्मातुम् उचितम्।

१९८९ तमे वर्षे असहारा 'शिनरितो' (Shinrito) अथवा 'Truth Party' नाम्ना एकं राजनैतिकदलं गठितवान्। १९९० तमस्य वर्षस्य फरवरी-मासे अनुष्ठिते जपानस्य साधारणनिर्वाचने (Japanese general election) असहारा तस्य समूहस्य २५ सदस्याः च प्रार्थिरूपेण प्रतिस्पर्धां कृतवन्तः। निर्वाचनात् पूर्वम् असहारा देशव्यापीं व्यापकां प्रचाराम् अकरोत्। सः प्रतिश्रुतिं दत्तवान् यत्, निर्वाचने विजयी भूत्वा सः एकं 'सत् तथा आध्यात्मिकं शासनं' प्रतिष्ठापयिष्यति तथा च आत्मानं भविष्यस्य प्रधानमन्त्रिरूपेण घोषितवान्। तेषां प्रचारकार्ये प्रभूतं धनं व्ययितम्, अपि च ते विभिन्नानां कार्टून्-एनिमेशन्-माध्यमेन युवावर्गम् आकृष्टुं प्रयत्नं कृतवन्तः।

किन्तु निर्वाचनस्य परिणामप्रकाशानन्तरं दृष्टं यत्, तेषां चरमपराजयः जातः। असहारा स्वयं केवलं १,७८३ मतानि प्राप्तवान् तथा च तस्य दलस्य एकः अपि प्रार्थी संसदि प्रवेशं कर्तुं विफलः अभवत्। इमं शोचनीयं पराजयम् अपमानं च असहारा कथमपि स्वीकर्तुं न शक्तवान्। इयं विफलता तं गभीरतया आहतवती तथा च तस्य मानसिकताम् अधिकं विनाशकारीं अकरोत्। सः घोषितवान् यत्, समाजः (ओम्-सदस्यान् विहाय) मन्दकर्मभिः (Bad karma) पूर्णः जातः तथा च तेषां 'पोया' (Poa - असहारा-महोदयस्य भाषया, हत्यायाः माध्यमेन आत्मनः मुक्तिप्रदानं) प्रयोजनम् अस्ति। अत्रैव सः समाजं सर्वकारं च ध्वंसयितुं शपथं गृहीतवान्।

रशियादेशे सम्प्रसारणं सामरिकप्रौद्योगिक्याः सङ्ग्रहः च

१९९०-दशकस्य आरम्भे सोवियत्-सङ्घस्य पतनं (Fall of the Soviet Union) सञ्जातम्, तत्र एकं चरमम् आर्थिकसङ्कटं राजनैतिकम् अस्थिरत्वं च दृश्यते स्म। असहारा अतीव सुकौशलेन रशियादेशस्य अस्याः अवस्थायाः सुयोगं गृहीतवान्। १९९२ वर्षात् सः तस्य शीर्षनेतारः च वारं वारं रशियाभ्रमणम् आरब्धवन्तः। धनस्य प्रलोभनं दर्शयित्वा सः रशियनवैज्ञानिकानां, विशेषतः येषां रासायनिक-जैविक-अस्त्राणां (CBW) निर्माणस्य ज्ञानम् आसीत्, स्वदले आकर्षणम् आरब्धवान्।

१९९२ तः १९९५ वर्षाणां मध्ये केवलं वर्षत्रयस्य अन्तराले, रशियादेशे 'ओम् शिनरिक्यो'-इत्यस्य प्रायः ३०,००० तः ४०,००० अनुयायिनः निर्मिताः, यत् जपानदेशस्य मूलसङ्घटनस्य अनुयायिभ्यः अपि अतीव अधिकम् आसीत्। मास्को-सेन्ट्-पीटर्सबर्ग्-सदृशेषु महानगरेषु तेषां विशालं नेटवर्क् निर्मितम्।

रशियादेशे असहारा-महोदयस्य मूल-उद्देश्यं केवलं धर्मप्रचारः नासीत्, अपि तु सामरिकप्रौद्योगिक्याः अस्त्राणां च सङ्ग्रहः आसीत्। ते रशियादेशस्य दुर्नीतिग्रस्त-सामरिक-अधिकारिभ्यः विभिन्नाः संवेदनशीलाः प्रौद्योगिक्यः अस्त्रशस्त्राणि च क्रेतुम् आरब्धवन्तः। आरक्षकाणां रिपोर्ट्-विभिन्न-गुप्तचरतथ्यानुसारम्, अस्मिन् समये 'ओम् शिनरिक्यो' रशियादेशात् यत् यत् सङ्गृहीतवान्:

• एके-४७ (AK-47): ते रशियादेशस्य आपणात् एके-४७ राइफेल्-निर्माणस्य प्रौद्योगिकिं ब्लूप्रिन्ट् च क्रीत्वा आनीतवन्तः तथा च जपानदेशे स्वस्य यन्त्रशालायां एतादृशं स्वचालित-राइफेल् निर्मातुम् आरब्धवन्तः।
• एमआई-१७ हेलिकॉप्टर् (Mil Mi-17): ते रशियादेशात् एकं सामरिक-ग्रेड्-एमआई-१७-हेलिकॉप्टर् क्रीतवन्तः, येन ते आकाशमार्गेण रासायनिकगैस् (यथा- सारिन्) प्रसारयितुं योजनां कृतवन्तः।
• अस्त्रस्य रूपरेखा ब्लूप्रिन्ट् च: ते गैस्-लेज़र्-अस्त्रस्य महाकाश-लञ्च्-रकेट्-इत्यस्य कानिचन रशियन्-नथ्यानि (Documents) अपि सङ्गृहीतवन्तः।

असहारा-महोदयस्य योजना आसीत् यत्, यदि जपानदेशे तेषाम् उपरि कोऽपि महान् आरक्षक-क्रैक्डाउन् भवति, तर्हि ते रशियादेशं प्रति पलाय्य ततः स्वस्य कार्यक्रमान् परिचालयिष्यन्ति। रशियादेशस्य राजनैतिक-आर्थिक-दुर्बलताम् उपयुज्य असहारा स्वधार्मिकसमूहम् एकस्मिन् सम्पूर्ण-सज्जित-आतङ्कवादि-सङ्घटने रूपान्तरितवान् आसीत्।

विरोधी-कण्ठस्वरस्य रोधः साकामतो-परिवारस्य हत्याकाण्डञ्च

'ओम् शिनरिक्यो' यावत् शक्तिशाली भवितुम् आरब्धवान्, तेषाम् आभ्यन्तरीणदुर्नीतिः हिंस्रता च तावत् वृद्धिं गता। ये अस्य समूहस्य विरोधं कुर्वन्ति स्म अथवा दलं त्यक्त्वा गन्तुम् इच्छन्ति स्म, तान् निर्ममरूपेण हन्यन्ते स्म। असहारा-महोदयस्य भण्डामि-अपराधमूलक-कर्मकाण्डानां विरुद्धं सर्वप्रथमं दृढं वैधानिकं विरोधं सुत्सुमि साकामतो (Tsutsumi Sakamoto) नामकः ३३ वर्षीयः एकः साहसी जापानी-अधिवक्ता (Lawyer) अकरोत्।

साकामतो एकम् 'एन्टी-कल्ट्' (Anti-cult) वैधानिक-सहायता-दलं गठितवान् आसीत् तथा च ओम् शिनरिक्यो-सदस्यानाम् अभिभावकानां पक्षं गृहीत्वा एकं 'क्लास्-एक्शन्' (Class-action) अभियोगं दातुं प्रस्तुतिं करोति स्म। सः जनसमक्षं प्रकाशितवान् यत्, असहारा-समूहः सामान्यजनानां मस्तिष्कमार्जनं (Brainwashing) कृत्वा बलपूर्वकं बन्दिं कृत्वा स्थापयति तथा च धार्मिकवस्तूनि उच्चमूल्ये विक्रीय तान् सर्वस्वहरान् करोति। १९८९ तमस्य वर्षस्य अक्टोबर्-मासे टोकियो-ब्रॉडकास्टिंग्-सिस्टम् (TBS) साकामतो-महोदयस्य एकं साक्षात्कारं रेकॉर्ड् अकरोत्। किन्तु टीबीएस (TBS) अधिकारिणः गुप्तरूपेण तस्य साक्षात्कारस्य वीडियो ओम् शिनरिक्यो-सदस्यान् दर्शितवन्तः, यत् साकामतो-महोदयस्य जीवने कालस्वरूपम् अभवत्।

अभियोगे सत्ये समूहः दिवालिया भवितुम् अर्हति—इति भयेन असहारा साकामतो-महोदयं सपरिवारं हन्तुं निर्देशम् अयच्छत्। १९८९ तमस्य वर्षस्य नवम्बर-मासस्य ४ दिनाङ्कस्य रात्रौ (५ नवम्बर-प्रत्यूषे ३ वादने), ओम् शिनरिक्यो-इत्यस्य घातकदलस्य सदस्याः (येषु सातोरु हाशिमोतो तथा हिदेओ मुराई अन्यतमौ आस्ताम्) योकोहामा-नगरे साकामतो-महोदयस्य अपार्टमेन्ट्-मध्ये बलपूर्वकं प्रविष्टवन्तः। ते निद्रितस्य साकामतो-महोदयस्य मस्तके मुद्गरेण (Hammer) प्रहारं कृतवन्तः तथा च तम्, तस्य २९ वर्षीयां पत्नीं सातोको तथा च केवलं १४ मासस्य शिशुपुत्रं तात्सुहिको इत्येतं 'पोटैशियम् क्लोराइड्' (Potassium chloride) इन्जेक्शनं दत्त्वा श्वासरोधं कृत्वा निर्ममरूपेण मारितवन्तः।

मृतदेहान् येन कोऽपि न परिचिनुयात्, तदर्थं ते मुद्गरेण मृतदेहानां दन्तान् भञ्जितवन्तः। तदनन्तरं मृतदेहान् पृथक् पृथक् लौहपात्रेषु (Drums) संस्थाप्य जपानस्य त्रिषु विभिन्नेषु पार्वत्य-ग्राम्य-क्षेत्रेषु (निइगाता, तोयामा तथा नागानो-प्रान्ते) निखातवन्तः। दीर्घ-षड्वर्षाणाम् अनन्तरं १९९५ तमे वर्षे सबवे-आक्रमणस्य अनुसन्धानकाले घातकाः बद्धाः तदा अस्य नारकीय-हत्याकाण्डस्य रहस्यम् उद्घाटितम्।

भिन्नमतावलम्बिनां हत्या वैज्ञानिकानां बलपूर्वकं नियोगः च

साकामतो-परिवारस्य हत्याकाण्डस्य अनन्तरम् असहारा-महोदयस्य निर्देशम् अमान्यीकरणं प्रायः असम्भवम् अभवत्। वृद्धलेखकः यामा अथवा मुराकामी-सदृशः यः कोऽपि दलत्यागस्य प्रयत्नं वा बौद्धधर्मं त्यक्त्वा अस्मिन् नूतनधर्मे आगन्तुम् अस्वीकारं करोति स्म, तेषु कोऽपि न मुक्तः।

सहसा, रासायनिक-जैविक-अस्त्राणां निर्माणार्थम् असहारा-महोदयस्य वैज्ञानिकानाम् आवश्यकता आसीत्। केचन वैज्ञानिकाः धनस्य लोभेन स्वेच्छया युक्ताः अभवन्, किन्तु बहवः बलपूर्वकं ब्लैकमैल् (Blackmail) कृत्वा दले नियुक्ताः अभवन्। वैज्ञानिकः हारुमासु यदा मनुष्यमारणस्य अस्त्रं निर्मातुम् अस्वीकृतवान्, तदा असहारा तं परोक्षरूपेण हत्यायाः भयं दर्शितवान्। पश्चात् हारुमासु रहस्यमयरूपेण लुप्तः अभवत्, यत् मूलतः एका सुनियोजिता गुप्तहत्या आसीत्।

रासायनिक-जैविक-अस्त्र-गवेषणा (कामेदो तथा कामिकुइशिकी-प्रयोगशाला)

धनस्य क्षमतायाः च बलेन असहारा टोकियो-नगरस्य कामेदो (Kameido) तथा च माउण्ट् फुजी-पर्वतस्य पाददेशे कामिकुइशिकी (Kamikuishiki) ग्रामे विशालां गुप्तां प्रयोगशालां निर्मितवान्। बहिःस्थजनानां कृते कामेदो-प्रयोगशाला एका सामान्या 'कम्प्यूटर् चिप्' निर्माणस्य यन्त्रशाला-रूपेण परिचिता आसीत्। किन्तु तस्याः अन्तः पृथिव्याः भयानकानां मारणास्त्राणां विषये गवेषणा प्रचलति स्म।

एतासु प्रयोगशालासु असहारा-महोदयस्य निर्देशेन वैज्ञानिकाः निरन्तररूपेण मारणघाती-एन्थ्रैक्स् (Bacillus anthracis), बोटुलिनम् टॉक्सिन् (Botulinum toxin) तथा च विसूचिकायाः (Cholera) जीवाणून् निर्मातुं प्रयत्नं कुर्वन्ति स्म। ते अफ्रीका-महादेशस्य जाइरे (Zaire) देशात् भयानक-इबोला-विषाणोः (Ebola virus) नमूनाम् अपि सङ्गृहीतवन्तः आसन्। १९९३ तमे वर्षे कामेदो-प्रयोगशालायाः ते एन्थ्रैक्स्-स्प्रे कृत्वा एकं जैविकम् आक्रमणं कर्तुम् अपि प्रयत्नं कृतवन्तः, यत् 'कामेदो एन्थ्रैक्स् इन्सिडेन्ट्' इति नाम्ना परिचितम् अस्ति। किन्तु जीवाणोः स्ट्रेन्-दुर्बलत्वात् तस्मिन् समये टोकियो-महानगरम् एकस्याः महत्याः महामार्याः हस्तात् रक्षितम्।

असहारा-महोदयस्य लक्ष्यम् आसीत् यत् एतादृशम् एकं बायोलॉजिकल्-अथवा-रासायनिक-अस्त्रं निर्मितं भवेत्, येन एककाले लक्षशः जनान् मारयितुं शक्यते। अस्य भयानकोद्देश्यस्य कृते ते अन्ते 'सारिन्' (Sarin) नामकस्य रासायनिक-नर्व्-गैसस्य उत्पादनदिशि ध्यानं दत्तवन्तः।

टोकियो-सबवे-सारिन्-गैस्-आक्रमणम् (१९९५)

१९९५ तमस्य वर्षस्य मार्च-मासस्य २० तमे दिनाङ्के जपानदेशस्य राजधान्यां टोकियो-नगरे सञ्जातम् 'सबवे सारिन् गैस् आक्रमणम्' (जापानी: 地下鉄サリン事件, Chikatetsu Sarin Jiken) आधुनिकजपानस्य इतिहासे सर्वाधिकं भयानकम् अभूतपूर्वम् आन्तरिकम् आतङ्कवादि-आक्रमणम् आसीत्। 'ओम् शिनरिक्यो' (Aum Shinrikyo) धार्मिकसमूहस्य प्रधानस्य शोको असहारा-महोदयस्य प्रत्यक्षनिर्देशेन अयं नारकीयः हत्यायज्ञः सञ्चालितः।

आक्रमणस्य पृष्ठभूमेः कारणं लक्ष्यञ्च

१९९५ तमस्य वर्षस्य आरम्भे जपान-आरक्षकवाहिनी ओम् शिनरिक्यो-इत्यस्य विभिन्न-अपराधानां, विशेषतः साकामतो-परिवारस्य हत्याकाण्डस्य अन्यासां गुप्तहत्यानां च अनुसन्धाने बहुदूरम् अग्रेसरा आसीत्। असहारा गुप्तसूत्रेण ज्ञातवान् यत्, २२ मार्च दिनाङ्के आरक्षकाः तेषां माउण्ट् फुजी-पर्वतस्य पाददेशे स्थितं मुख्यकार्यालयं तथा कामिकुइशिकी (Kamikuishiki) प्रयोगशालां प्रति विशालम् अभियानं चालयितुं प्रस्तुतिं कुर्वन्ति।

आरक्षकाणाम् एतत् ध्यानम् अन्यत्र आकृष्टुं तथा च स्वस्य काल्पनिकीं 'तृतीयविश्वयुद्धस्य' प्रलयस्य वा (Armageddon) भविष्यवाणीं सत्यं प्रमाणीकर्तुम् असहारा एकस्य जनविनाशकारि-आक्रमणस्य योजनाम् अकरोत्। आक्रमणस्य मुख्यलक्ष्यत्वेन टोकियो-मेट्रो-रेल्-इत्यस्य कासुमिगासेकी (Kasumigaseki) तथा च नागाताचो (Nagatacho) स्टेशनं चितम्। यतः, एतेषां स्टेशनानां पार्श्वे एव जपानस्य राष्ट्रियसंसद (National Diet), आरक्षकमुख्यालयः तथा सर्वकारीयमन्त्रालयाः स्थिताः आसन्। सर्वकारीय-अधिकारिणां आरक्षकप्रशासनस्य च ध्वंसः एव अस्य आक्रमणस्य मुख्यम् उद्देश्यम् आसीत्।

२० मार्च, १९९५: भयानका सा प्रभाता आक्रमणस्य पद्धतिः च

आक्रमणस्य दिने प्रातःकाले, २० मार्च १९९५। असहारा-महोदयस्य निर्देशेन ओम् शिनरिक्यो-इत्यस्य पञ्च शीर्षसदस्याः (येषु केचन उच्चशिक्षिताः चिकित्सकाः वैज्ञानिकाः च आसन्) टोकियो-सबवे-सिस्टम्-मध्ये प्रविष्टवन्तः। एते पञ्च आक्रमणकारिणः आसन्: इकुओ हयाशी, केनिची हिरोसे, तोरु तोयोदा, मासातो योकोयामा तथा यासुओ हयाशी।

आक्रमणस्य पद्धतिः अतीव सुनियोजिता भयानका च आसीत्:

• आक्रमणकारिणां प्रत्येकस्य पार्श्वे वार्तापत्रेण आच्छादितं प्लास्टिक-पोट्टलकम् आसीत्, यस्य अन्तः तरलः 'सारिन्' (Sarin) नामकः अतीव विषक्तः नर्व्-गैस् (Nerve agent) पूर्णः आसीत्। सारिन्-गैस् वर्णहीनः, गन्धहीनः च भवति तथा च एषः साक्षात् मनुष्याणां स्नायुतन्त्रं विकलं करोति।
• ते आत्मानं छद्मवेशे स्थापयितुं सामान्ययात्रिणः इव रेलयाने (Train) आरूढाः तथा च प्रत्येकस्य हस्ते एकैकम् तीक्ष्णाग्रयुक्तं दीर्घं छत्रम् आसीत्।
• प्रातः ८:०० वादने, यदा टोकियो-मेट्रो-मध्ये यात्रिणां सर्वाधिकः सम्मर्दः (Morning rush hour) भवति, तदा ते टोकियो-मेट्रो-इत्यस्य त्रिषु मुख्यमार्गेषु (चियोदा-लाइन्, मारुनोउची-लाइन् तथा हिबिया-लाइन्) पञ्चसु भिन्नेषु रेलयानेषु स्थानं गृहीतवन्तः।
• रेलयानानि निश्चितं स्टेशनं प्राप्तुं किञ्चित् पूर्वमेव, आक्रमणकारिणः अतीव सन्तरपणेन सारिन्-पूर्णानि पोट्टलकानि रेलयानस्य भूतले स्थापितवन्तः। तदनन्तरं छत्रस्य तीक्ष्णाग्रेण पोट्टलकानि छिद्रीकृत्य द्रुतं रेलयानात् अवतीर्य स्टेशनस्य सम्मर्दे मिलिताः तथा च बहिः अपेक्षमाणे वाहने आरुह्य पलायिताः।

ভয়াবহ-परिणतिः हताहताः च

पोट्टलकानि छिद्रितानि भवतः एव तरलः सारिन् बाष्पीभवितुम् आरब्धवान् तथा च रेलयानस्य बद्धप्रकोष्टे विषक्तगैस् प्रसृतः। यात्रिणः अज्ञासीत् अपि न यत् ते एकस्य भयानकस्य रासायनिक-आक्रमणस्य शिकारः अभवन्।

गैस्-प्रसारस्य कतिपयमुहूर्तानां मध्ये एव यात्रिणां मध्ये मारत्मिका प्रतिक्रिया आरब्धा। तेषां नेत्राणि तीव्रज्वलनं प्राप्तवन्ति तथा च बहवः तत्क्षणमेव दृष्टिं हृतवन्तः। मनुष्याणां श्वासकष्टम् आरब्धम्, मुखात् फेनः निर्गन्तुम् आरब्धवान् तथा च स्नायुतन्त्रं विकलं भूत्वा बहवः रेलयानस्य भूतले अचेतनाः सन्तः पतिताः। यात्रिणां मध्ये चरमः आतङ्कः विशृङ्खला च प्रसृता।

रेलयानानि परवर्तिषु स्टेशनेषु तिष्ठन्ति एव विषक्तगैस् प्लैटफॉर्म्-मध्ये अपि प्रसृतः। यात्रिणः रेलयानात् बहिः गन्तुं प्रयत्नं कृतवन्तः चेदपि बहवः प्लैटफॉर्म्-उपरि एव छटपटायमानाः मृताः। सारिन्-गैस् एतावान् तीव्रः आसीत् यत्, उद्धारकार्याय आगताः सामान्यजनाः चिकित्साकर्मिणः अपि आक्रान्तानां संस्पर्शे आगत्य विषक्रियायाः शिकारः अभवन्। कासुमिगासेकी-स्टेशने सारिन्-पोट्टलकानि परिष्कर्तुं गतौ द्वौ सबवे-कर्मचारिणौ मर्मान्तिकं मृत्युं प्राप्तवन्तौ।

टोकियो-नगरस्य चिकित्सालयेषु एका अभूतपूर्वा आपत्कालीना अवस्था (Emergency) उत्पन्ना। कोरिडोर-तः आरभ्य भूतलपर्यन्तं सर्वत्र केवलं रोगिणां सम्मर्दः आर्तनादश्च। चिकित्सकाः आरम्भे अज्ञासीत् यत् एतत् कस्य आक्रमणम्, तथापि पश्चात् सामरिकविशेषज्ञानां साहाय्येन सारिन्-गैसस्य विषयः निश्चितः अभवत्।

अस्मिन् भयानके आक्रमणे सर्वमोटं १३ निरपराधिजनाः (पश्चात् शारीरिकजटिलतया अन्यस्य एकस्य मृत्योः कारणात् सङ्ख्या १४ इति गण्यते) प्राणान् हृतवन्तः तथा च आनुमानिकरूपेण ५,५०० तः ६,००० यात्रिणः आहताः अभवन्। एतेषु बहवः आजीवनं दृष्टिहीनता, फुफ्फुसस्य समस्या, पङ्गुत्वं तथा च पोस्ट्-ट्रॉमैटिक्-स्ट्रेस्-डिसऑर्डर (PTSD) सदृशेषु भयानकेषु आफ्टर-इफेक्ट्-मध्ये (After-effect) जीवितुं बाध्याः अभवन्।

इयं नारकीयघटना केवलं जपानदेशं न, अपि तु सम्पूर्णविश्वं स्तम्भितम् अकरोत्। एतत् प्रमाणितम् अकरोत् यत्, एकः उग्रधार्मिकसमूहः कियत् सुलभतया राष्ट्रियसंरचनायाः अन्तः जनविनाशकारि-अस्त्राणाम् (Weapons of Mass Destruction) उपयोगं कृत्वा आतङ्कवादं चालयितुं शक्नोति।

आरक्षक-अभियानं बन्धनञ्च

टोकियो-सबवे-मध्ये भयानक-सारिन्-गैस्-आक्रमणस्य केवलं दिनद्वयानन्तरम्, १९९५ तमस्य वर्षस्य मार्च-मासस्य २२ तमे दिनाङ्के सहस्रशः दङ्गा-आरक्षकाः सामरिकविशेषज्ञाश्च गैस्-मास्क्-प्रतिकूलपरिधानैः (Hazmat suits) युक्ताः सन्तः 'ओम् शिनरिक्यो'-इत्यस्य देशव्यापिषु २५ केन्द्रेषु एककाले अभियानम् अचालयन्। टोकियो-नगरात् आरभ्य माउण्ट् फुजी-पर्वतस्य पाददेशे कामिकुइशिकी (Kamikuishiki) ग्रामे स्थितासु तेषां मुख्यप्रयोगशालासु अन्वेषणम् अभवत्।

अन्वेषणकाले आरक्षकाः ततः टन्-प्रमाणात् रासायनिकपदार्थान् (येषु सारिन्-गैस्-निर्माणस्य उपकरणानि आसन्), स्वचालित-एके-४७-राइफेल्-निर्माणस्य उपकरणानि, जैविक-अस्त्र-निर्माणस्य इन्क्यूबेटर्, एकं सामरिकं हेलिकॉप्टर् तथा च लक्षशः डलर् (Dollar) नगद-धनम् उद्धारितवन्तः। आरक्षकाः प्रमाणं प्राप्तवन्तः यत्, तत्र यावान् रासायनिक-उपादानः सङ्गृहीतः आसीत्, तेन न्यूनातिन्यूनं ४० लक्षं जनान् हन्तुं सम्भवम् आसीत्।

दीर्घं प्रायः मासद्वयं यावत् आत्मगोपने स्थित्वा, १९९५ तमस्य वर्षस्य मई-मासस्य १६ दिनाङ्के प्रायः द्विसहस्रम् आरक्षकाः कामिकुइशिकी-ग्रामस्य मुख्यकार्यालयं परिवेष्टितवन्तः। भवनस्य अन्तः एकस्मिन् गुप्ते अन्धकारमये च प्रकोष्टे (यम् असहारा ध्यानस्य कक्षः वदति स्म) लुकासित-अवस्थायां शोको असहारा बद्धः अभवत्। बन्धनकाले सः कोऽपि प्रतिरोधं न अकरोत्। तेनैव सह हावाकावा, तोमोमित्सु-सहितं सङ्घटनस्य अन्ये शीर्षनेतारः अपि क्रमेण बद्धाः अभवन्।

विचारप्रक्रिया (१९९६ - २००४)

असहारा तस्य सहयोगिनां च विचारप्रक्रिया जपानस्य इतिहासे "शताब्द्याः श्रेष्ठः विचारः" (Trial of the Century) इति परिचिता अस्ति। १९९६ तमस्य वर्षस्य अप्रैल-मासस्य २४ दिनाङ्के टोकियो-मण्डल-न्यायालये (Tokyo District Court) असहारा-महोदयस्य विचारः आरब्धः। तस्य विरुद्धं साकामतो-परिवारस्य हत्याकाण्डः, १९९४ तमस्य वर्षस्य मात्सुमोतो सारिन् आक्रमणम् (Matsumoto incident), टोकियो-सबवे-आक्रमणसहितं सर्वमोटं २७ हत्यायाः अभियोगाः आनीताः।

दीर्घं ८ वर्षाणि यावत् चलितायाम् अस्यां विचारप्रक्रियायां प्रायः १७० साक्षिणः साक्ष्यं प्रदत्तवन्तः। न्यायालये अभियुक्ताः अन्ये वैज्ञानिकाः शीर्षनेतारः च स्वस्य अपराधं स्वीकृतवन्तः। ते असूचयन् यत्, केवलम् असहारा-महोदयस्य साक्षात् निर्देशेन अन्धभक्त्या च ते एतानि मानवता-विरोधीनि कार्याणि कर्तुं बाध्याः आसन्।

तथापि सम्पूर्णायां विचारप्रक्रियायाम् असहारा चरमम् असहयोगम् अकरोत्। सः प्रायः न्यायालये तूष्णीं तिष्ठति स्म, सर्वं विस्मरणस्य अभिनयम् अकरोत् अथवा असङ्गतं प्रलापं करोति स्म। तस्य अधिवक्तारः दावितवन्तः यत् सः मानसिकरूपेण अस्वस्थः अस्ति, किन्तु मानसिकविशेषज्ञाः तं विचारार्थं पूर्णतया स्वस्थं घोषितवन्तः।

अन्ते २००४ तमस्य वर्षस्य फरवरी-मासस्य २७ दिनाङ्के, टोकियो-मण्डल-न्यायालयः शोको असहारा-महोदयं सर्वेषु अभियोगेषु दोषी সাব্যস্ত (Convict) अकरोत् तथा च तस्मै मृत्युदण्डस्य (फाँसी) आदेशं प्रदत्तवान्। निर्णयघोषणाकाले न्यायाधीशः शोजी ओगावा (Shoji Ogawa) उक्तवान्:

असहारा शीतलमस्तके योजनां कृत्वा सहस्रशः जनान् मारयितुं प्रयत्नं कृतवान्। एतत् मानवतायाः विरुद्धम् एकः जघन्यतमः अपराधः अस्ति। अपराधस्य निर्देशकरूपेण तस्य उपरि एव सम्पूर्णं दायित्वं वर्तते।

—न्यायाधीशः शोजी ओगावा (निर्णयघोषणाकाले)

अपील् मृत्युदण्डस्य निष्पादनञ्च (२०१८)

मृत्युदण्डस्य निर्णयस्य अनन्तरम् असहारा-महोदयस्य अधिवक्तारः जपानस्य सर्वोच्चन्यायालये (Supreme Court) अपील् (Appeal) कृतवन्तः। किन्तु असहारा अपील्-शृण्वनकाले (Hearing) अपि कस्यापि प्रकारस्य सहयोगम् अनुशोचनां वा न प्राकाशयत्। अन्ते २००६ तमस्य वर्षस्य सितम्बर-मासस्य १५ दिनाङ्के सर्वोच्चन्यायालयः तस्य अपील् अन्तिमरूपेण खण्डितवान् तथा च मृत्युदण्डस्य निर्णयं स्थिरम् अस्थापयत्।

दीर्घकालं यावत् विभिन्नाः वैधानिकजटिलताः तथा च सङ्घटनस्य अन्येषां पलातकासदस्यानां विचारप्रक्रियायाः समाप्त्याः प्रतीक्षायां तस्य फाँसी-निष्पादने विलम्बः अभवत्। अन्ते २३ वर्षाणाम् अनन्तरं, २०१८ तमस्य वर्षस्य जुलाई-मासस्य ६ दिनाङ्के प्रभाते टोकियो-निरीक्षणागारे (Tokyo Detention House) फाँसी-माध्यमेन शोको असहारा-महोदयस्य मृत्युदण्डः निष्पादितः। तस्य वयस् ६३ वर्षाणि आसीत्।

तस्मिन्नेव दिने ओम् शिनरिक्यो-इत्यस्य अन्येषां षण्णां शीर्षसदस्यानां (कियोहिदे हावाकावा, तोमोमासु नाकागावा, सेइची एन्डो, मासामी तुचिया, इकुओ हयाशी तथा इओशिहिरो इनोउये) फाँसी निष्पादिता अभवत्। पश्चात् तस्यैव मासस्य २६ दिनाङ्के अन्येषां षण्णां सदस्यानां फाँसी-निष्पादनमाध्यमेन अस्य भयानकस्य कल्ट्-इत्यस्य मुख्यनायकानाम् अध्यायस्य चिरकालं यावत् समाप्तिः अभवत्।

परिवारस्य सन्तानानां च वैधानिकः सङ्घर्षः

शोको असहारा-महोदयस्य भयानक-अपराधस्य प्रभावः केवलं जपानस्य समाजस्य उपरि एव न पतितः, अपि तु तस्य स्वपरिवारस्य उपरि अपि अस्य सुदूरप्रसारी नकारात्मकः प्रभावः पतितः। असहारा तस्य पत्नी तोमोको मात्सुमोतो इत्येतयोः सर्वमोटं षट् सन्तानाः आसन्। १९९५ तमे वर्षे असहारा-महोदयस्य बन्धनस्य अनन्तरं तस्य सन्तानानां जीवनं चरमविपर्ययस्य मुखे आगतम्। समाजस्य तीव्रक्षोभस्य घृणायाः च कारणात् ते जपानस्य मुख्यधारायाः समाजात् बहिष्कृताः अभवन्। सुरक्षाकारणात् तीव्रभेदभावस्य च शिकारं भूत्वा तेषां सन्तानाः विभिन्नेभ्यः विद्यालयेभ्यः शिक्षासंस्थानेभ्यः च बहिष्कृताः अभवन्। स्वाभाविकजीवनयापनार्थं तेभ्यः कतिपयवारं स्वनामानि परिवर्तनीयानि आसन्।

असहारा-महोदयस्य चिताभस्मं नीत्वा सन्तानानां वैधानिकं युद्धम्

२०१८ तमस्य वर्षस्य जुलाई-मासस्य ६ दिनाङ्के असहारा-महोदयस्य मृत्युदण्डस्य निष्पादनानन्तरं, तस्य चिताभस्मं (Ashes/Remains) कः ग्रहीष्यति—इति विषये असहारा-महोदयस्य परिवारस्य अन्तः एकम् अभूतपूर्वम् दीर्घस्थायि च वैधानिकं युद्धम् आरब्धम्।

मृत्युदण्डस्य निष्पादनात् किञ्चित् पूर्वं, कारागाराधिकारिणां समीपे असहारा इच्छां प्रकटितवान् आसीत् यत् तस्य मृतदेहः चिताभस्मं च तस्य चतुर्थकन्यकायै (Fourth Daughter) हस्तान्तरितं भवेत्। असहारा-महोदयस्य इयं चतुर्थकन्या २००६ वर्षात् स्वपरिवारात् 'ओम् शिनरिक्यो' समूहात् च सम्पूर्णसम्बन्धं छित्त्वा एकं स्वाभाविकं जीवनं यापयितुं प्रयत्नं करोति स्म। सा स्वपितुः अपराधस्य तीव्रा समालोचिका आसीत् तथा च प्रकाशरूपेण क्षमामपि याचितवती आसीत्।

किन्तु असहारा-महोदयस्य पत्नी तोमोको तथा तस्य तृतीयकन्या (रिका मात्सुमोतो, या तदापि पितुः आदर्शं प्रति सहानुभूतिशीला आसीत्) अस्य निर्णयस्य तीव्रं विरोधम् अकरोत्। ता टोकियो-पारिवारिक-न्यायालये (Tokyo Family Court) अभियोगं दत्त्वा दावितवत्यौ यत्, असहारा मृत्योः पूर्वं मानसिकरूपेण स्वस्थः नासीत्, अतः तस्य अन्तिमेच्छा वैधानिकरूपेण ग्राह्या नास्ति। चिताभस्मनः अधिकारः पत्नीरूपेण तोमोको वा अन्येभ्यः सन्तानेभ्यः प्राप्तव्यः।

जपानसर्वकारः गुप्तचरसंस्थाः च इमं वैधानिकसङ्घर्षम् अतीव महत्त्वेन सह गृहीतवन्तः। यतः, असहारा-महोदयस्य पत्नी वा कल्ट्-सह युक्ताः कन्याः यदि चिताभस्मनः अधिकारं प्राप्नुयुः, तर्हि तं भस्मं 'पवित्रनिदर्शनम्' (Holy relic) रूपेण उपयुज्य अनुयायिनां मस्तिष्कमार्जनं कर्तुं तथा च सङ्घटनं पुनः शक्तिशालीं कर्तुं गभीरा आशङ्का आसीत्।

दीर्घं वर्षत्रयं वैधानिकं युद्धं चालनानन्तरं, २०२१ तमस्य वर्षस्य जुलाई-मासे जपानस्य सर्वोच्चन्यायालयः (Supreme Court of Japan) अन्तिमनिर्णयं प्रदत्तवान्। सर्वोच्चन्यायालयः अधस्तनन्यायालयस्य निर्णयं स्थिरं स्थापयित्वा घोषितवान् यत्, असहारा-महोदयस्य चिताभस्मनः वैधः वैधानिकः अधिकारः तस्य चतुर्थकन्यायाः एव। राष्ट्रिय-सुरक्षायाः विषयं विचार्य तथा च कल्ट्-पुनरुत्थानं निवारयितुं चिताभस्मम् एकस्मिन् अज्ञातगुप्ते स्थाने संरक्षितुं वा समुद्रे प्रवाहितुं निर्देशः दत्तः।

सङ्घटनस्य वर्तमाना अवस्था (आलेफ् तथा हिकारि नो वा)

टोकियो-सबवे-आक्रमणस्य अनन्तरम् 'ओम् शिनरिक्यो'-इत्यस्य अनुज्ञापत्रं खण्डितम् अभवत् चेदपि जपानस्य धार्मिक-नियमानां केषाञ्चन छिद्राणाम् उपयोगं कृत्वा सङ्घटनं पूर्णतया विलुप्तं नाभवत्।

२००० तमे वर्षे सङ्घटनं स्वस्य भयानक-अतीतात् जनदृष्टिं दूरीकर्तुं नाम परिवर्त्य आत्मानम् आलेफ् (Aleph) इति रूपेण आत्मप्रकाशम् अकरोत्। ते असहारा-महोदयस्य उग्रमतवादात् आत्मानम् आनुष्ठानिकरूपेण दूरीकरणस्य घोषणाम् अकुर्वन् चेदपि, गुप्तचरसंस्थानां मतेन ते गुप्तरूपेण अद्यापि असहारा-महोदयस्य शिक्षां अनुसरन्ति।

पश्चात् २००७ तमे वर्षे अयं समूहः भञ्जित्वा अपरम् एकं नूतनं दलं निर्मितम्, यस्य नाम हिकारि नो वा (Hikari no Wa - Circle of Rainbow Light) इति दत्तम्। अस्य नेतृत्वम् ओम् शिनरिक्यो-इत्यस्य भूतपूर्वः प्रवक्ता फुमिहिरो जोयु (Fumihiro Joyu) अकरोत्।

वर्तमाने एतौ उभावपि समूहौ जपानसर्वकारः, आरक्षकवाहिनी तथा च पब्लिक्-सिक्योरिटी-इन्टेलिजन्स्-एजेन्सी (PSIA) इत्येते चरम-सन्दिग्ध-आतङ्कवादि-सङ्घटनरूपेण कठोरनिरीक्षणे स्थापितवन्तः। रशियासहितं विश्वस्य केषुचित् देशेषु अद्यापि एते समूहाः सम्पूर्णतया निषिद्धाः घोषिताः सन्ति।

उल्लेखयोग्याः उद्धृतयः

शोको असहारा (तत्कालीनः चिजुओ मात्सुमोतो) विभिन्नेषु समयेषु स्व-अनुयायिनाम् उद्दिश्य वा आरक्षकाणां प्रश्नकाले तादृशानि कानिचन मन्तव्यानि अकरोत्, यानि तस्य हिंस्रस्य, आधिपत्यकामिनः, विकारग्रस्तस्य च मनस्तत्त्वस्य परिचयं ददति। तस्य काश्चन उल्लेखयोग्याः उद्धृतयः अधः दत्ताः सन्ति:

• स्वर्णचमसम् आस्ये धृत्वा ये जायन्ते ते किं दरिद्राणां कष्टं ज्ञास्यन्ति? ...अहं तदा एव चिन्तयामि स्म यत्, महान् भूत्वा अहम् प्रभूतं धनम् अर्जयिष्यामि। कथं जनानां शिरसि पदं स्थापयित्वा गन्तुं शक्यते, सा एव कथा सर्वदा मम मस्तके घूर्णति स्म।

• सर्वे मम विरुद्धं षड्यन्त्रं कुर्वन्ति... अहम् न त्यक्ष्यामि कमपि! अहम् सर्वान् दर्शयिष्यामि। एकस्मिन् दिने, सर्वे मम पादयोः पतिष्यन्ति!

— पत्न्याः अपमानितस्य अनन्तरं प्रतिशोधस्य शपथः।

• एतेषां पुस्तकानाम् (धर्मग्रन्थानाम्) अन्तः एव लुकासिता अस्ति मम स्वप्नस्य कुञ्जिका।

— आध्यात्मिकताम् अस्त्ररूपेण उपयोगस्य सङ्केतः।

• ये 'ओम्'-इत्यस्य अनुयायिनः न भविष्यन्ति, ते अनन्तनरकं गन्तुम् अभिशापात् रक्षितुं न शक्ष्यन्ति। किन्तु अस्माकं हस्ते यदि पूर्वमेव तेषां मृत्युः भवति, तर्हि ते अस्माकं पुण्येन एव अनन्तनरकवासात् मुक्तिं प्राप्स्यन्ति।

— अस्य विकृतदर्शनस्य उपरि आधारितं कृत्वैव सः विरोधिनां हत्यायाः निर्देशं ददाति स्म, यं सः 'पोया' (Poa) वा आत्मनः मुक्तिप्रदानं वदति स्म।

• अहम् ठगः नास्मि! अहम् ईश्वरस्य वरपुत्रः। ये मेट्रो-मध्ये मृताः ते स्वर्गं गमिष्यन्ति तथा च भवतां सर्वेषां नरके स्थानं भविष्यति।

— आरक्षक-प्रश्नकाले तस्य उक्तिः।

बाह्यसम्पर्काः

• बीबीसी न्यूज़् (BBC News): Aum Shinrikyo: Japan's cult of terror
• द न्यूयॉर्क टाइम्स् (The New York Times): A Guru's Journey -- The Seer Among the Blind: Japanese Sect Leader's Rise
• द जपान् टाइम्स् (The Japan Times): Shoko Asahara: The rise and fall of the Aum Shinrikyo cult leader
• रॉयटर्स् (Reuters): Family of executed Aum Shinrikyo cult leader battle over his ashes
• एन्साइक्लोपीडिया ब्रिटानिका (Encyclopedia Britannica): Tokyo subway attack of 1995
• प्रोथोम आलो (Prothom Alo): जपाने धर्मनेतुः मृत्युदण्डः निष्पादितः

}}