सामग्री पर जाएँ

सदस्यः:मधुस्मिता मण्डलः

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः
 ≈≈ संस्कृते विज्ञानम् ≈≈ -
           
              संस्कृतं देवभाषा आर्यभाषा च कथ्यते । संस्कृतभाषा अनेकानां भाषाणां जननी। संस्कारयुक्ता , दोषरहिता , परिष्कृता भाषा एव संस्कृतभाषा कथ्यते । संस्कृते अनेकाः ग्रन्थाः सन्ति । यथा- वेदः , पुराणम् , गीता , महाभारतम् , मनुस्मृतिः इत्यादयः । संस्कृते केवलं धार्मिकाः विषयाः एव न सन्ति । धर्मग्रन्थैः सह विविधाः विषयकाः ग्रन्थाः विद्यन्ते । यथा- विज्ञानम् , प्रशासनम् , अर्थनीतिः , तर्कशास्त्रम् , न्यायम् , कला , नृत्यम् , सङ्गीतम् , अभिलेखः इत्यादयः । संस्कृतं भारतीयानां ज्ञानभण्डारस्य एकः प्रमुखः मार्गः सदृशः भवति । संस्कृते अनेकाः विषयाः वर्णितानि सन्ति , तदमध्ये विज्ञानविषयः अन्यतमः । संस्कृते वहवः विज्ञानसम्बन्धियवार्ताः सन्ति । यथा –1- अगस्त्यः संहिता (अगस्त्यः) । 2-युक्तिकल्पतरुः (भोजः) । 3– वैमानिका शास्त्रम् (महर्षिः भरद्वाजः) । 4– पिङ्गलशास्त्रम् (पिङ्गलः) । 5– पायथोगोरस् थ्योरम्/वैधायनशूल्वसूत्रम् । 6– सिद्धान्तः शिरोमणिः (भास्कराचार्यः) । 7- कणादः । 8- सुश्रुतसंहिता (सुश्रुतः) । 9– चरकसंहिता (चरकः) । 10- रसरत्नाकरः (आचार्यः नागार्जुनः) इत्यादयः ।
                    
                            एतादृशः अनेकानि विज्ञानविषयकतत्वानि संस्कृते वराजन्ते । एतानि अस्माकं जीवने परिलक्ष्यन्ते । संस्कृतं सकलज्ञानस्य भण्डारः अतः एषा भाषा विज्ञानस्य भाषा इति परिगण्यते । विज्ञानक्षेत्रे अस्याः संस्कृतभाषायाः महत्वपूर्णं स्थानं वर्तते ।संस्कृतभाषायाम् एव ज्ञानविज्ञानयोः निधिः सुरक्षितः अस्ति ।