सदस्यः:2311353 Narayan/प्रयोगपृष्ठम्

निवेशोपहारगृहसिद्धान्तः:क्रयविक्रयपक्षाणांपरिशीलनम्##प्रस्तावनानिवेशोपहारगृहाः(InvestmentBanks)वित्तीयजगति महत्त्वपूर्णभूमिकांनिर्वहन्ति।एतानिवित्तीयसंस्थानानि व्यापारिकसंस्थानां,सरकाराणां,अन्येषांसंस्थानांच वित्तीयावश्यकतानां पूरणार्थं विविधसेवाःप्रदान्ति।अस्मिन्शोधप्रबन्धेनिवेशोपहारगृहस्यव्यापकंविश्लेषणं प्रस्तूयते,विशेषतःक्रयपक्षः(BuySide),विक्रयपक्षः(SellSide),पुनर्निर्माणम्(Restructuring),संयोजनाधिग्रहणम्(MergersandAcquisitions),प्रारम्भिकसार्वजनिकप्रस्तावाः(InitialPublicOfferings)चेतिविषयेषु।##निवेशोपहारगृहाणांपरिचयःनिवेशोपहारगृहाः(InvestmentBanks)वित्तीयसंस्थानानिसन्तियानिप्रमुखरूपेणव्यापारिकसंस्थानानि,सरकारीसंस्थानानि,अन्यान्वित्तीयसंस्थानानि च पूँजीबजारेषु धनसंग्रहणे सहायन्ति।एतानिव्यापारिकसंस्थानानांकृतेनवीनपूँजीसंग्रहणे,व्यापारिकरणनीतिषु,संयोजनाधिग्रहणेषु(M&A),प्रारम्भिकसार्वजनिकप्रस्तावेषु(IPOs),ऋणप्रतिभूतिप्रबन्धनेच माध्यमरूपेणकार्यंकुर्वन्ति।##विक्रयपक्षः(SellSide)###परिचयःविक्रयपक्षःनिवेशोपहारगृहस्यसःविभागःअस्तियत्रसंस्थानानिग्राहकेभ्यःप्रतिभूतीनांविक्रयं,परामर्शम्,अनुसन्धानंचप्रदान्ति।विक्रयपक्षीयसंस्थानानि प्रायःमध्यस्थरूपेणकार्यंकुर्वन्ति,स्वग्राहकान्धनसंग्रहणेसहायन्तिच।###प्रमुखकार्याणि####१.प्रारम्भिकसार्वजनिकप्रस्तावाः(IPOs)प्रारम्भिकसार्वजनिकप्रस्तावःसंस्थानस्यनिजीभावात्सार्वजनिकभावंप्रतिपरिवर्तनस्यप्रक्रिया अस्ति।अत्रनिवेशोपहारगृहाणिनिम्नकार्याणिकुर्वन्ति:-कम्पनीमूल्याङ्कनम्-प्रस्तावदस्तावेजानांनिर्माणम्-नियामकीयआवश्यकतापूर्तिः-भावीनिवेशकानांपहचानम्-प्रस्तावप्रचारव्यवस्था####२.ऋणप्रतिभूतिप्रबन्धनम्(DebtSecurities)निवेशोपहारगृहाणिकम्पनीनां,सरकाराणांचकृतेबण्ड्प्रतिभूतीनां(bonds)निर्गमनेसहायन्ति:-ऋणप्रतिभूतिसंरचना-प्रतिभूतिमूल्यनिर्धारणम्-निवेशकपहचानम्-निर्गमप्रबन्धनम्####३.अनुसन्धानम्(Research)विक्रयपक्षीयानुसन्धानंनिवेशोपहारगृहेषुमहत्त्वपूर्णांभूमिकांनिर्वहति:-व्यापारिकसंस्थानांविश्लेषणम्-उद्योगपरिदृश्यानांअध्ययनम्-निवेशसिफारिशानांप्रदानम्-बजारप्रवृत्तीनांपरिशीलनम्####४.प्रतिभूतिव्यापारः(SecuritiesTrading)विक्रयपक्षीयसंस्थानानिप्रतिभूतिव्यापारेऽपिसंलग्नानिभवन्ति:-स्टॉक्-बण्ड्-मुद्राव्यापारः-मार्केट्-मेकिंगकार्यम्-प्रतिभूतिविक्रयः-द्वितीयकबजारसेवाः##क्रयपक्षः(BuySide)###परिचयःक्रयपक्षःतान्वित्तीयसंस्थानानिसूचयतियानिनिवेशार्थंधनंप्रबन्धयन्ति।एतानिसंस्थानानिविक्रयपक्षीयसंस्थानेभ्यःप्रतिभूतीःक्रीणन्तिअतः"क्रयपक्षः"इतिनाम्नाज्ञायन्ते।###प्रमुखक्रयपक्षीयसंस्थानानि####१.म्युचुअल्फण्ड्संस्थानानि म्युचुअल्फण्ड्संस्थानानिनिवेशकानांधनंसंकलय्यविविधप्रतिभूतिषुनिवेशयन्ति:-विविधनिवेशरणनीतयः-व्यापकनिवेशकधनप्रबन्धनम्-विविधिकरणार्थंसाधनप्रदानम्####२.हेज्फण्ड्संस्थानानिहेज्फण्ड्संस्थानानिउच्चनिवल-मूल्य-व्यक्तिभ्यः(high-net-worthindividuals)संस्थागतनिवेशकेभ्यश्चधनंसंगृह्यनिवेशयन्ति:-आक्रामकनिवेशरणनीतयः- विविधनिवेशपद्धतयः-उच्चजोखिम-उच्चलाभसम्भावनाः####३.पेन्शन्फण्ड्संस्थानानि पेन्शन्फण्ड्संस्थानानिकर्मचारिणांसेवानिवृत्तिकोषंप्रबन्धयन्ति:-दीर्घकालिकनिवेशदृष्टिः-स्थिरआयप्रतिभूतिषु झुकावः- सुरक्षितलाभदायकनिवेशरणनीतयः####४.धननिवेशकम्पन्यः(PrivateEquityFirms)धननिवेशकम्पन्यःप्रायःनिजीकम्पनीषुनिवेशयन्ति:-निजीकम्पनीनामधिग्रहणम्-व्यापारिकसंस्थानानांपुनर्निर्माणम्-दीर्घकालिकमूल्यवर्धनलक्ष्यम्##संयोजनानिअधिग्रहणानिच(MergersandAcquisitions)###परिचयःसंयोजनानिअधिग्रहणानिच(M&A)व्यापारिकरणनीतयःसन्तियत्रद्वेवाअधिकाःकम्पन्यःएकीभवन्ति(संयोजनम्)अथवा एका कम्पनीअन्यांकम्पनीमधिगृह्णाति(अधिग्रहणम्)।निवेशोपहारगृहाणिएतासुप्रक्रियासुमहत्त्वपूर्णभूमिकांनिर्वहन्ति।###M&Aप्रक्रियायाःचरणानि####१.लक्ष्यकम्पनीपहचानम्-उद्योगविश्लेषणम्-सम्भाव्यलक्ष्यकम्पनीनांसूचीनिर्माणम्-रणनीतिकयोग्यतामूल्याङ्कनम्####२.मूल्याङ्कनम्- कम्पनीमूल्यस्यनिर्धारणम्- विविधमूल्याङ्कनपद्धतीनां प्रयोगः- सहक्रियालाभानां(synergies)परिमापनम्####३.संरचनाएवंवार्ताः-सौदानिर्माणम्- मूल्यवार्ताः-सौदाशर्तनिर्धारणम्####४.समापनम्-उचितपरिश्रमसम्पादनम्(duediligence)-नियामकीयस्वीकृतिप्राप्तिः-अन्तिमदस्तावेजहस्ताक्षरम्###M&Aव्यूहरचनाः####१.क्षैतिजसंयोजनम्(HorizontalM&A)समानोद्योगेकार्यरतयोःकम्पन्योःसंयोजनम्।####२.ऊर्ध्वाधरसंयोजनम्(VerticalM&A)आपूर्तिश्रृङ्खलायांविभिन्नस्तरेषुकार्यरतानांकम्पनीनांसंयोजनम्।####३.समूहीकरणसंयोजनम्(ConglomerateM&A)असम्बद्धोद्योगेषुकार्यरतानांकम्पनीनांसंयोजनम्।##पुनर्निर्माणम्(Restructuring)###परिचयःपुनर्निर्माणंकम्पनीनांवित्तीयसङ्कटकालेअथवाकार्यनिष्पादनसुधारार्थंकृतंपरिवर्तनंसूचयति।निवेशोपहारगृहाणिपुनर्निर्माणप्रक्रियासु परामर्शंप्रदान्ति।###पुनर्निर्माणप्रकाराः####१.वित्तीयपुनर्निर्माणम्-ऋणपुनर्संरचना-पूँजीसंरचनापरिवर्तनम्-नवीनपूँजीप्राप्तिः####२.परिचालनपुनर्निर्माणम्-कार्यसम्पादनसुधारः- लागतकटौती-अनावश्यकसम्पत्तीनांविक्रयः####३.दिवालाप्रक्रिया(Bankruptcy)-चैप्टर्-११प्रक्रिया-ऋणदातृभिःसहवार्ताः- व्यापारपुनर्स्थापना##निष्कर्षःनिवेशोपहारगृहाणिवित्तीयजगति मेरुदण्डसदृशानिसन्ति।एतानिधनबजारान्सुचारुरूपेणचालयन्ति,पूँजीप्रवाहंसुगमयन्ति,व्यापारिकसंस्थानानांवृद्धिंसमर्थयन्तिच।##सन्दर्भग्रन्थसूची