सदस्यः:2440351Vaishnavi
तोडभाषा
[सम्पादयतु]तोडभाषा दक्षिणभारते तमिलनाडुराज्ये नीलगिरिपर्वतेषु वसतां तोडजनानां मातृभाषा अस्ति। सा द्राविडभाषापरिवारस्य सदस्यास्ति। इयं भाषा अद्य लुप्त्यां समीपे स्थित्वा संरक्षणाय प्रयत्नाः क्रियमाणाः सन्ति।
वर्गः
[सम्पादयतु]तोडभाषा द्राविडपरिवारस्य दक्षिणीयशाखायां गण्यते। सा तमिळ्-कन्नड-कोडगु-भाषाभिः सह निकटसम्बन्धं वहति। तथापि तस्याः शब्दसंपदः ध्वनिविन्यासः च स्वातन्त्र्यम् धारयतः।
वक्तारः
[सम्पादयतु]अद्य केवलं सप्तशताधिकाः व्यक्तयः एव अस्याः भाषायाः प्रयोगं कुर्वन्ति। ते सर्वे नीलगिरिपर्वतेषु ग्रामेषु निवसन्ति। युवावर्गः आङ्ग्लभाषां अथवा तमिळभाषां अधिकं प्रयुञ्जते, अतः तोडभाषायाः पीढ्यान्तरं संवहनं न्यूनं जातम्।
व्याकरणम्
[सम्पादयतु]तोडभाषायाः व्याकरणं जटिलं प्रसिद्धम् अस्ति। तस्यां सप्त विभक्तयः, द्वे वचनद्वयं (एकवचनम्, बहुवचनम्), त्रयः लिङ्गभेदाः च दृश्यन्ते। ध्वन्यात्मकदृष्ट्या तत्र विशिष्टस्वराः सन्ति यैः अन्याभ्यः द्राविडभाषाभ्यः भिन्नत्वं दर्श्यते।
सांस्कृतिकमहत्त्वम्
[सम्पादयतु]तोडजनाः अनन्येन जीवनशैलीना प्रसिद्दाः। ते दुग्धोत्पादने, विशेषतः म्हैषीपालनं कुर्वन्ति। तेषां गीतानि, मन्त्राः, विवाहविधयः च तोडभाषायामेव प्रयुज्यन्ते। भाषा केवलं संचारमाध्यमं न, किन्तु सांस्कृतिकपरम्परायाः वाहिका अपि अस्ति।
संरक्षणप्रयत्नाः
[सम्पादयतु]भारतीयसरकारेण तथा भाषाशास्त्रज्ञैः मिलित्वा भाषायाः संरक्षणाय यत्नाः क्रियन्ते। विद्यालयेषु तोडभाषाशिक्षणं प्रारब्धम्। कतिपये अनुसन्धानसंस्थाः तस्याः शब्दकोशं, व्याकरणं च सङ्गृह्य डिजिटलरूपेण प्रकाशयन्ति।
लुप्त्याः कारणानि
[सम्पादयतु]आधुनिकशिक्षायाः अभावः, आङ्ग्लभाषायाः आकर्षणम्, युवानां नगरप्रवासनं च अस्याः भाषायाः प्रमुखविघ्नाः भवन्ति। यदि पीढ्यान्तरं संवहनं न क्रियते, तर्हि दशकेषु एषा भाषा लुप्ता भविष्यति।
निष्कर्षः
[सम्पादयतु]तोडभाषा केवलं भाषैव न, अपि तु भारतस्य सांस्कृतिकविविधतायाः द्योतकः। अस्याः संरक्षणेन न केवलं जनजातेः परम्परा रक्ष्यते, अपि तु भारतस्य भाषिकसमृद्धिः अपि रक्ष्यते।