सदस्यः:Benudhar jena

       सहभागाधिगमः

१९९१ तमे वर्षे जनसन् महोदयः अस्य सिद्धान्तस्य प्रवर्तकः सन्ति। अस्य सिद्धान्तस्य अर्थः द्विधा वर्तते। प्रथमतः सहकारी ,अन्य च अधिगमः वर्तते। अस्य सिद्धान्तस्य आन्ग्लभाषया नाम -coopertive learning भवति। • सहकारी समानं लक्ष्यं प्राप्तिं एव कार्यं करणीयम् • अधिगमः अभ्यास श्च अनुभव श्च फलस्वरृपेण व्यवहारे जायामानम् स्थायी परिवर्तनं नाम अधिगमः उच्यते।

अधिगमस्य त्रिधा स्तराः सन्ति।

(क) संज्ञानात्मक (ख) भावात्मक (ग) क्रियात्मक • सहकारी अधिगमः अर्थः अस्य प्रक्रियायां वालकः सह मिलित्वा एकं कार्यं तथा उद्देश्यं प्राप्तुं प्रयासं करोति। सहकारी अधिगमः एकः शिक्षण व्युहः वर्तते। अस्य सिद्धान्तस्य विद्यार्थी एक लघु संरचित समुह शिक्षण कृत्वा अवसरः दीयते। अस्य सिद्धान्तस्य त्रिविधः भागः वर्तते।

   अभ्यास सिध्यान्तः।
  अनुकरण सिध्यान्तः।
कृत्वा अधिगमः।

• अधिगमस्य विशेषता १ स्वाध्यायः २ सामुहिकाधिगमः ३ अधिगम पक्रियाः ४ सहयोगि वातावरण् ५ लघु समुहः ६ सामुहिक वातावरण् ७ सामुहिक प्रयासः ८ सहयोग पूर्णं वातावरणम् ९ अधिगमस्य अवसरः • धारणा (क) शिक्षायै केन्द्रिकरणम् (ख) रचनात्मक विचारधारा (ग) परस्पर क्रिया शील वातावरणम् (घ) छात्राणां उत्तरदायित्वम् (ङ) सामुद्रिक वातावरणम् (च) प्रतिभागिता (छ) सहयोग भावना • लाभाः मनोवैज्ञानिक , सामाजिक , शैक्षिक बालाः । सुरक्षायाः भावना । सक्रिय सहभागिता । उच्चस्तरीर कौशलता । • इतिहासः १९९४ तमे वर्षे जनसन् महोदयः पंच तत्त्वानि प्रकाशितः सन्ति। १ सकारात्मक अन्योन्याश्रयः । २ पारस्परिक प्रोत्साहिक भावना । ३ समुहः संसाधनम् । ४ सामाजिक कौशलम् । ५ समुहः प्रसंस्करणम् । • उद्येश्य शिक्षण कृत्वा उपयुक्त वातावरणम् । जीवन कौशलानां विकासः । उचित पुनर्वलनम् । सामुहिक प्रयासः महत्वम् । • सहकारी अधिगमः प्रक्रिया (१) पाठ्यवस्तु चयनम् (२) उद्येश्यो निर्धारणम् (३) लघु समुहः निर्माणम् (४) छात्रस्य दायित्वं वितरणम् (५) सामग्री निर्माणम् तथा सूचना प्रदानम् (६) पुनः विद्यार्थीनां कार्यं प्रदानम् (७) विद्यार्थीनां कृते सहयोग तथा मार्गदर्शनम् । (८) प्रस्तुतिकरणम् (९) पुनर्वलनम् • सहाधिगमस्य आवश्यकता (१) विद्यार्थीनां नैतिकमूल्यानां तथा जीवन कौशलानां विकासः । (२) सामुहिक कार्यं कर्तुं आनंद अस्ति । (३) सहयोगात्मक सामाजिक संम्बन्धं निर्माणम् । (४) स्वअधिगमस्य प्रदानम् । (५) पाठ्यवस्तुं अवगम्यता । • सहकारी अधिगम स्य घटकः (क) सकारात्मकः निर्भरता । (ख) वैयक्तिक तथा सामुहिक प्रश्नानां उत्तर प्रदानम् । (ग) सामुहिक प्रयासः । (घ) सामाजिक कौशलानां विकासः ।