सदस्यः:Deep Kumar shyamle

        *" उपागमः"* 

      १ शैक्षिकप्रविधि प्रथमः यंत्रोशोपागमः
      २ शैक्षिकप्रविधि द्वितीयः तंत्रोशोपागमः
      ३ शैक्षिकप्रविधि तृतीय प्रणाली विश्लेषणं

           एषः प्रविधिः यंत्रोशोपागमः दृश्य  चेति उच्यते। भौतिक विज्ञानतः अभियंत्रणप्रविधतः च एतस्य आविर्भावः अभवत्। 

            एषः शैक्षिकप्रविधिः द्वितीयः तंत्रोशोपागमः अनुदेशनप्रविधिः शिक्षण प्रविधिः व्यवहारप्रविधिः अपि कथ्यते। अस्मिन् अभियन्त्रणयन्त्राणा प्रयोगम् कृत्वा शिक्षणः अधिगमसिध्दान्तानाम् प्रयोगः बालकेषु अपेक्षित व्यवहारप्ररिवर्तनार्थम् क्रियते। अर्थात् यन्त्राणां प्रयोगः बालकानाम् व्यवहारः संशोधनार्थम् एव क्रियते। एतेषाम् प्रयोगः विशिष्य पाठ्यवस्तुनाम प्रस्तुतिकरणं प्रभावशाली कर्तुमेव विधीयते। शिक्षणसिध्दान्तानाम् सम्बन्धः अनुदेशनप्रणाल्याः पुनर्बलनेन प्रतिपुष्टि सिध्दान्ते  च भवति। एतादृशप्रविधौ 
          १अन्तःक्षेप
          २प्रक्रिया
          ३प्रतिफलम्
                 इत्यादीनाम् त्रयाणाम् अपि पक्षाणां विकाश दृष्टया महत्वं दीयते। 

             द्वितीयः विश्वयुद्धस्य अनन्तरं एकस्य नूतनं प्रविधे विकासः अभवत्। अस्य उद्गम उभयोः यंत्राणाम मिलित्वा भवति अयं प्रणाली सिध्दान्तः मनोविज्ञानसिध्दानतमेव आधारितः वर्तते।  

        _इति।