सदस्यः:Pranathi talanki/प्रयोगपृष्ठम्

६७ प्रहर्षणालान्करः उत्कआण्टीतार्तसंसिद्विविंना यत्नं प्रहर्षणम् । तामेव द्ययते तस्मै निस्रुश्टा सैव दूतिका ॥ उत्कण्टा=इचाविषेषः । सर्वेन्दियसुखास्वादो यत्रास्तीत्यभिमन्यते। तत्प्राप्तीचां ससंकल्पामुत्कआण्टां कवयो विदुः ॥' इत्युक्तलक्षणातद्विषयस्यर्थस्य तदुपायसंपादनयत्नं विना सिद्विः प्रहर्षणम् । उदहरणं स्पश्टाम् । यथा वा - मेघैर्मेदुरमम्बरं वनभुवः ष्यामास्तमालद्रुमै- र्नक्तं भीरुरयं त्वमेव तदिमै राधे! ग्रुहं प्रापय । इत्यं नन्दनिदेषातष्चलितयोः प्रत्यध्वकुजद्रुमं राधामाधवयोर्जयन्ति यमुनाकूले रहःकेलयः॥

अत्र राधामाधवयोः परस्परमुत्कण्तित्वं प्रसिद्वितरम् । अग्रे च ग्रन्थकारेण निबद्वमित्यत्रोदाहरयो लक्षणानुगतिः॥ वाचितादधिकाथस्य संसिद्विच प्रहर्षणम् । दीपम्रुद्यावतावदभ्युदितो रविः॥ स्प्रुश्टाम्। यथा वा‌- चातकस्त्रिचतुरान्पयःकणान् याचते जलधरं पिपासया। सोपि पूरयति विश्वमम्भसा हन्त हन्त महतामुदारता॥

यत्नादुपायसिद्वचर्थात् साक्षाल्लाभः फ़लस्य च । निद्यज्जनैषधीमूलं खनता साधितो निधिः॥ फ़लोपायसिद्गघ्यर्थाद्यत्नान्मध्ये उपायसिद्विमनपेत्यापि साक्षात्फ़लस्यैव प्रहर्षणम् । यथा निध्यज्चनसिद्ध्यर्थ मूमिकां खनतस्तन्त्रव निघेर्लाभः । यथा वा- उचित्य प्रथममधःस्थितं म्रुगाक्षी पुष्पैघं ष्रितविटपं ग्रहीतुकामा । आरोधुं पदमदधाषोकयस्थावामूमलं पुनरपि तेन पुष्पिताभूत् । अत्र पुष्पग्रहणोपायभूतारोहणासिद्ध्यर्थात्पदनिधानात्तत्रैव पुष्पग्रहणलाभः॥