सदस्यः:Shakti99S150847
• गेस्टाल्टसिध्दान्त / अन्तरदृष्टिसिध्दान्त
o गेस्टाल्टवादस्य स्थापना जर्मनीदेशस्य मैक्स बरदाईमरमहोदयेन १९१२ तमे वर्षे कृता ।
o सम्प्रदायस्य विकासे कार्ट कौक्का एवं
ओल्फगैंग महोदयो: महत् योगदानं वर्तते।
o अस्य सम्प्रदायस्य ध्यानं
व्यवहारपूर्णताध्ययने भवति।
o अन्तरदृष्टिसिध्दान्त:- अस्य प्रतिपादनम् गेस्टाल्ट मनोवैज्ञानिपकै: कृतम् अस्मिन् कोहलर १९२५ महोदयस्य एवं कोफ्का १९२४ प्रमुखं योगदानं वर्तते।
o यथा नाम्ना एव ज्ञायते यद् व्यक्ते: प्रक्रियाध्ययने ज्ञाने वा अन्तरदृष्टिरेव प्रमुखा वर्तते।
o यदा व्यक्ति: किमपि पाठं पठति तदा तेन सर्वविधपक्षाणं अध्ययनं क्रियते अस्मिन् परिस्थितौ तेन विभिन्नविषयाणां परिस्थितिनां सम्यक् तय: ज्ञानं भवति । अनेन ज्ञानेन अन्तरदृष्ट्या स: स्वस्य समस्यानां समाधानं करोति अस्य समाधानस्य प्रक्रिया एव अन्तरदृष्टि: ।
o १फर्नाल्ड(१९७९) महोदयानुसारेण – अन्तरदृष्टि्यां कोहलर महोदयस्य तात्पर्यं समस्या समाधानं उद्दीपनानुक्रिया: मेलनेन शनै: न भवति , अपितु उद्दीपनसम्बन्धज्ञानने त्वरया भवति ।
o २ जीवेषु यदा अन्तरदृष्टि: उत्पन्ना भवति यदा स: त्वरया एव अनुक्रियां करोति एवं प्रयासेन सफल: भवति ।
o ३ कोहलर/ कोफ्का – महोदयानुसाराभ्यां अधिगम: शनै: न भवति स: तु अन्तरदृष्टिकारणेन झटिति भवति ।
अन्तरदृष्टिसिध्दान्त: कोहलरमहोदयस्य प्रयोगाणाम् उपरि आधारितं वर्तते।
o एते प्रयोगा: पशूणाम् एवं वानराणाम् उपरि कृतम् आसीत् ।
• महोदयस्य प्रसिद्ध: प्रयोग: सफल: च सुल्तानवानरस्य उपरि आसीत् ।
• अन्तरदृष्टिसिध्दान्तस्य सफल: प्रयोग:- कोहलरमहोदयेन स्वस्य वानरस्य उपरि १९१३-१९१८ तमे वर्षे कैनरी द्विपे प्रयोग: कृत: ।।
• प्रथम: प्रयोग:- सुल्ताननामके वानराय पंजरस्य अंत: कृतवन्त: पुनः: तत्र एकं दण्डं स्थाप्य कदलीफलं दूरं स्थापितवन्त:स: वानर:बहु प्रयासम् अकरोत् परन्तु कदलिफलं न प्राप्नोत् तदा स: दण्डं स्वीकृत्य कलीफलं स्वस्य पार्वे कृष्ट्वा खादितवान् अनने प्रयोगेण ज्ञातम् यद् तस्य ज्ञानं अन्तरदृष्ट्या जातम् ।
• द्वितीय: प्रयोग:- अस्मिन् वानराय प्रकोष्ठम् आनीय द्वारकीलनम् कृतवन्त: तस्य प्रकोष्ठस्य उपरि कदली फलं आसीत् एवं प्रकोष्ठे त्रय: काष्ठखण्डा: आसन् तान् स्वीकृत्य स: वानर: उपरि उपरि संस्थाप्य कदलीफलं प्राप्तवान् ।
• अनेन प्रयोगेण ज्ञातम् यद् अधिगम: भवति साक्षात् भवति समस्याया: समाधाने अन्तरदृष्टि: उद्दीपनेनेसाक्षात् आगच्छति ।।