सदस्यसम्भाषणम्:शिवम कुमार दुबे
विषयः योज्यताम्शिक्षा काचित् सोद्देश्यात्मिका प्रक्रिया, अपि च शिक्षा ज्ञानस्य, कौशलस्य, मूल्यस्य च सम्यक् विकासप्रक्रिया। सा केवलं पाठानां स्मरणमेव न, अपि तु व्यक्तित्वनिर्माणस्य साधनम्।अतः स्पष्टतया उद्देश्यानां निर्धारणम् अनिवार्यम् । अस्याः प्रमुखं लक्ष्यम् अस्ति छात्राणां सर्वाङ्गीणविकासः । शिक्षणम् एव अस्याः साधनम् ।शिक्षणे अनेकाः क्रियाः सन्निविष्टाः भवन्ति । एतासां क्रियाणां क्रमबद्धं व्यवस्थीकरणम् अपेक्षितं भवति, यथा - विषयस्य पूर्वसिद्धता, विषयस्य प्रस्तुतीकरणम्, स्पष्टीकरणम्, प्रश्नकरणम्, अभिप्रेरणम्, ध्यानाकर्षणम्, मूल्याङ्कनम्, प्रतिपुष्टिः इत्यादयः । एताः क्रियाः परस्परं सम्बद्धाः सन्ति । 'शिक्षकच्छात्र-पाठ्यक्रम-विधयः' इत्येतेषां मध्ये बौद्धिकस्तरे व्यवहारे च परस्परम् अन्तः क्रिया एव शिक्षणस्य प्राणाः इति प्रसिद्धम् । शिक्षणे शिक्षकच्छात्राणां मध्ये प्रभावः परस्परं प्रभावः च उभयपक्षीयः ।वाचिकव्यवहारस्य प्रयोगः शिक्षणे अधिकतया भवति । अतः शिक्षणकार्ये दक्षतायाः कौशलस्य च सम्पादनार्थं शिक्षकाणां छात्राणां च भाषायाम् अधिकारः सर्वाधिकः अपेक्षितः ।शिक्षणस्य गुणात्मकसंवर्धनदृष्ट्या तर्कयुक्तानां विचाराणां, तथ्यानां, युक्तीनां, विधीनां पद्धतीनां च गुणात्मकता अनिवार्या ।एवमेव छात्राणां वैयक्तिकभेदाः अपि अवगन्तव्याः । शिक्षा जीवनस्य दीपः इव।यथा दीपः अन्धकारं नाशयति, तथा शिक्षा अविद्यां दूरं कृत्वा मानवजीवनं प्रकाशमयं करोति।
Start a discussion with शिवम कुमार दुबे
Talk pages are where people discuss how to make content on विकिपीडिया the best that it can be. Start a new discussion to connect and collaborate with शिवम कुमार दुबे. What you say here will be public for others to see.