चिक्रोड़ः

अधि विकिपीडिया, एकः स्वतन्त्रविश्वविज्ञानकोश
अत्र गम्यताम् : सञ्चरणं, अन्वेषणम्

चिक्रोडा: मध्यमगात्रीया: प्राणिन: दंशक परिवारस्य सदस्या: । अस्मिन् वर्गे वृक्षवासी , भूवासी, नभगामी चिक्रोडा: इत्यादि भेदा: भवन्ति । अमेरिका युरेशिया तथा आफ्रिका भूखण्डानां मूलनिवासिन: चिक्रोडा: ४ कोटि वर्षेभ्य: पूर्वं भूमौ जाता: । ते आनित्यहरिद्वर्णप्रदेशात् मरुभूमि पर्यन्तं सर्वेषु भूप्रदेशेषु वस्तुं शक्यन्ते । ध्रुवप्रदेश: तथा अतिशुष्कभूभागा: तै: न वासयोग्या: । रामायणे सेतुबन्धनाख्याने विक्रॊडस्य उल्लॆख: अस्ति । सेतुबन्धनेन सदृशं महाकार्ये लघुजीवेन चिक्रोडेन अपि भाग: गृहीत: । अन्य भारतीय भाषासु तमिळु- अनिल्, तेलुगु- वुदुत, मलयाली- अन्नन्, कन्नड- अळिलु, - इति नामनि संबोध्यते।

शरीररचना[सम्पादयतु]

चिक्रोडा: लघुजीवा: । कुब्जे शरीरे केशसमृद्ध: पुच्छ:, विशालानि नेत्राणि च भवन्ति । केशा: मृदुदुकूलमिव भासन्ते । प्रत्येकेपादे ५ अंगुल्य: विद्यन्ते । पादाग्र: य: वृक्षारोहणे सहायक:, मृदु भूत्वापि दृढ: वर्तते । तेषां हृदयभागे तथा अन्य निम्नाङ्गेषु स्थितेभ्य: स्पर्शाङ्गेभ्य: उत्कृष्टं स्पर्शज्ञानं ते प्रदर्शयन्ति । विशालनेत्रयुक्ता: चिक्रोडा: तीक्ष्णं दृष्टिसामर्थ्यमपि आप्नुवन्ति । चिक्रोडानां दन्ता: शक्तिशाली भवन्ति आजीवनपर्यन्तं वर्धन्ते च ।आहारकर्तनार्थं मुखस्य अन्ते स्थलावकाश: विद्यते । चिक्रोडानां आयु: षट् वर्षाणि । नगरवासी चिक्रोडा: वाहनाघातेन ग्रामवासिन: आहाराभावेन च आकालमरणं प्राप्नुवन्ति ।

आहारम्[सम्पादयतु]

मूलत: चिक्रोडा: शाकाहारिण: शुष्कफलानि बीजानि शाकानि च खादन्ति । यदा शाकाहार: अलभ्य: तदा कीटान् अण्डानि पक्षिशावकान् सर्पशावकान् च खादन्ति । समशीतोष्णप्रदेशे ग्रीष्म: तेषां कृते कठोरकाल: । यत: भूमौ स्थितानि बीजानि अङ्कुरितानि । अपिच नवाहारोत्पादनं यावत् न संभवति । शीतप्रदेशेषु अधिकश: कीटानेव भक्षयन्ति ।

व्यवहार:[सम्पादयतु]

चिक्रोडानां सन्तानोत्पत्ति: वर्षे एक या द्विवारं भवति । गर्भावस्था त्रि – षट् सप्ताहात्मकी । जात्यानुसारेण सन्तानसंख्यासु भेदा: सन्ति । नवजात: चिक्रोड: दन्तहीन: दृष्टिहीन: च वर्तते । चिक्रोडा षट्- दशसप्ताह पर्यन्तं स्तन्यपानं कुर्वती शिशून् पालयति । प्रथमवर्षान्ते चिक्रोडशिशु: यौवनावस्थां प्राप्नोति । भूवासिन: चिक्रोडा: समाजपेमिण: किन्तु वृक्षवासिन: एकाकिन: भवन्ति । भू तथा वृक्षवासी चिक्रोडा: दिनचरा: किन्तु नभगामीचिक्रोडा: निशाचरा: वर्तन्ते

"http://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=चिक्रोड़ः&oldid=256694" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः