मुख्यपृष्ठम्

संस्कृतविकिपीडियायां सम्प्रति ९,०२४ लेखाः सन्ति।

संस्कृतविकिपीडिया संस्कृतभाषायां विद्यमानः स्वतन्त्रः विश्वकोशः। विकिपीडियानामा विश्वकोशोऽयं बह्वीषु भाषासु उपलभ्यते। अस्य सम्पादनं भवद्भिः स्वयमेव कर्तुं शक्यते। सम्पादनविषये साहाय्यार्थं 'लेखसाहाय्यम्' पश्यन्तु। टङ्कनार्थं 'टङ्कनसाहाय्यम्' पश्यन्तु। एतावता ९,०२४ लेखाः लिखिताः सन्ति।

वैशाखमासः, शुक्लपक्षस्य अष्टमी तिथिः, विक्रमसंवत्सरः २०७० २०१३ मेय् १८


सङ्गणकीयशब्दाः शूलयन्ति किम्? उपयुज्यताम् -आङ्ग्लसंस्कृतसङ्गणकशब्दकोशः।

प्रमुखः लेखः

गुजरातराज्यं भारतस्य पश्चिमे स्थितं किञ्चन राज्यम् अस्ति। पश्चिमसमुद्रतीरस्य राज्यं वर्तते गुजरातम् (गुर्जरराष्ट्रम्) । मुम्बै राजास्थानयोः मध्ये स्वेतिहासं संस्कृतिं स्वाभाविकीं सुन्दरतां च प्राप्तवान् अस्ति अयं प्रदेशः । श्रीकृष्णस्य अनेकैः पुण्यक्षेत्रैः सोमनाथमन्दिरेण च शोभितम् अस्ति इदं राज्यम्। गुजरातराज्यं सा.श.१९६० तमे वर्षे मे मासस्य प्रथमे दिनाङ्के रचितम् । एतस्य राजधानी गान्धिनगरम् ।

गुजरातराज्ये २५ मण्डलानि सन्ति । राज्येऽस्मिन् साबरमती, माही, नर्मदा, तपती नद्यः प्रवहन्ति । अरावली पर्वतश्रेणी अस्ति । अस्मिन् गिरनार् प्रदेशे सिंहाः स्वाभाविकतया अधिकसंख्यया जीवन्ति इति तु विशेषः । राज्यस्यास्य मूलसंस्कृतिः इतिहासे दृश्यते । लोथाल्हरप्पयोः आधुनिकशैल्याः संस्कृतिः, जैनतीयं दुर्गं (२००० वर्षाणि), जुनागडसमीपस्थम् अशोकचक्रवर्तिनः शिलाशासनं च । अशोकः कानिचन वर्षाणि अत्रैव व्यतीतवान् । महात्मनः गान्धिमहाभागस्य जन्मस्थानं पोरबन्दरनगरम् । गुजरातीयाः सात्त्विकाहारप्रियाः । अल्पाहारादिषु बहु मधुरं वर्तते । सूरतसदृशपत्तनेषु कौशेयवस्त्राणाम् उत्पादनम् भवति ।

(अधिकवाचनाय »)

वार्ताः

सिद्धरामय्यः

कर्णाटकराज्ये भारतीयराष्ट्रियकाङ्ग्रेस्पक्षस्य नायकः श्री सिद्धरामय्यः २२ तमेन मुख्यमन्त्रित्वेन प्रमाणवचनं स्व्यकरोत् ।

तमिळुनाडुराज्ये कुडङ्कुलम्-अणुशक्तिस्थावरस्य संस्थापनाय सर्वोच्चन्यायालयेन अनुमतिः प्राप्ता अस्ति ।

भारतीयसीमाप्रदेशे १० किलोमीटर्मितं स्थलं चीनसैन्येन आक्रान्तमस्ति । सैन्यद्वयेन अपि स्थानात् प्रतिगन्तव्यमिति निर्णीतम् । जम्मुकश्मीरस्य मुख्यमन्त्री अपृच्छत् - भारतसम्बद्धा भूमिः एषा । भारतीयसैन्येन किमर्थं प्रतिगन्तव्यम् इति ।

आग्नेय-एशियाप्रदेशे एकशतत्रयोदशकोटिजनाः (१,३०,००,००,०००) मलेरियारोगेण त्रस्यन्ते इति विश्वस्वास्थ्यसंस्थया सम्भाव्यते ।

अमेरिकादेशस्य संशोधकैः प्रयोगालये कृतकं मूत्रपिण्डं निर्मितम् अस्ति यच्च मूषकेषु समीचीनतया कार्यम् अकरोत् ।

ज्ञायते किं भवता ?

संस्कृतवाक्यानि प्रतीकेषु उपयुक्तानि -

सत्यमेव जयते - भारतसर्वकारः

नभःस्पृशं दीप्तम् - भारतीयवायुदलम्

योगक्षेमं वहाम्यहम् - भारतीयजीवविमानिगमः

शं नो वरुणः - भारतीयजलसेना

बहुजनहिताय - आकाशवाणी

न हि ज्ञानेन सदृशम् - मैसूरुविश्वविद्यालयः

ज्ञानं विज्ञानसहितम् - बेङ्गलूरुविश्वविद्यालयः

योऽनूचान: स नो महान् - राष्ट्रियसंस्कृतसंस्थानम्

तन्नो हंसः प्रचोदयात् - रामकृष्णाश्रमः

सत्यं शिवं सुन्दरम् - प्रसारभारती

तत्त्वं पूषन्नपावृणु - केन्द्रियविद्यालयसङ्घटनम्

सुभाषितम्

यो यस्य चित्ते वसति न सदूरे कदाचन ।

खे सूर्य कमलं भूमौ दृष्ट्वेदं स्फुटति प्रियाः ॥

गर्गसंहिता माधुर्यखण्डः १/११

यः यस्य हृदये निवसति सः कदापि तस्मात् दूरे न तिष्ठति । यद्यपि सूर्यः आकाशे अस्ति कमलं तु भूमौ निवसति तथापि सूर्यस्य दर्शनमात्रेण कमलं विकसितं भवति (सूर्यस्य सान्निध्यम् अनुभवति ) ।

प्रमुखं चित्रम्

भारतस्य उत्तरदिशि सीमाप्रदेशे स्थितः महान् पर्वतः एव हिमालयः । “हिमालयः” इति नाम्नः श्रवणमात्रेण सर्वस्य अपि भारतीयस्य हृदयं विकसितं भवति । हृदये अनेके दिव्यभावाः सञ्चरन्ति । शारीरे रोमाञ्चः सञ्जायते च । भारतस्य संस्कृतेः पृष्ठभूमिः हिमालयः अस्ति । देशस्य पूर्वजाः कथम् अजीवन् ? किम् अचिन्तयन् ? कुत्र कुत्र जयम् प्राप्नुवन् ? कुत्र च पराजिताः अभवन् ? इत्येतादृशीणां सहस्रशः घटनानां मूकसाक्षी अस्ति हिमालयः । हिमालयपर्वतश्रेणिः टिबेटप्रस्तभूमेः भारतोपखण्डं पृथक्करोति । एवरेस्टशिखरेण सह प्रपञ्चे अत्यन्तमुन्नत्ताः पर्वतशिखराणि अत्रैव अन्तर्भवन्ति । तथैव द्वे प्रमुखे नद्यौ हिमालयतः एव प्रवहतः । संस्कृतभाषया हिमालयः इत्युक्ते हिमस्य आलयः इत्यर्थः ।