सहाय्यम्:देवनागरीलिप्याम् कथम् लेखनीयम्?
विकिपीडियायां देवनागरीलिप्या टंकणनिमित्ते बहवः उपायाः। भवान् एतेषां एकस्य उपायस्य प्रयोगं कर्तुं शक्नोति अथवा विकिपीडियायाः अन्तर्निर्मित-टंकण-प्रक्रियायाः प्रयोगं कर्तुं शक्नोति।
विकिपीडिया-निवेश-प्रणाली
संस्कृत विकिपीडिया इति स्थले सम्पादनार्थे अन्तर्निर्मितं सम्पादकोपकरणमपि उपलभ्यते। इदं ध्वन्यात्मक-लिप्यन्तरणमाधारितं अस्ति। तस्य प्रयोगार्थे देवनागरी- लिप्यां 'क' इत्यक्षरं लिखितुं 'ka' टंकणं करोतु। एतस्याः तालिकायाः सहयोगेन देवनागरी लिखितुं शक्यते -
प्रणवः
| प्रणवः | English letters to type |
|---|---|
| ॐ | OM |
स्वराः
| स्वराः | English letter(s) to type |
|---|---|
| अ | a |
| आ | A अथवा aa |
| इ | i |
| ई | I अथवा ii |
| उ | u |
| ऊ | U अथवा uu |
| ऋ | R |
| ॠ | RR |
| लृ | Ll |
| ॡ | Lll |
| ऎ | e |
| ए | E |
| ऐ | ai |
| ऒ | o |
| ओ | O |
| औ | au |
| अं | aM |
| अः | aH |
व्यञ्जनानि
वर्गीयव्यञ्जनानि
| 'क'वर्गः | English letter(s) to type |
|---|---|
| क | ka |
| ख | kha |
| ग | ga |
| घ | gha |
| ङ | nga |
| 'च'वर्गः | English letter(s) to type |
|---|---|
| च | cha |
| छ | chha |
| ज | ja |
| झ | jhha |
| ञ | nja |
| 'ट'वर्गः | English letter(s) to type |
|---|---|
| ट | Ta |
| ठ | Tha |
| ड | Da |
| ढ | Dha |
| ण | Na |
| 'त'वर्गः | English letter(s) to type |
|---|---|
| त | ta |
| थ | tha |
| द | da |
| ध | dha |
| न | na |
| 'प'वर्गः | English letter(s) to type |
|---|---|
| प | pa |
| फ | pha |
| ब | ba |
| भ | bha |
| म | ma |
अवर्गीयव्यञ्जनानि
| अन्तस्थाः | English letter(s) to type |
|---|---|
| य | ya |
| र | ra |
| ल | la |
| ळ | La |
| ऴ | zha |
| व | va |
| ऊष्माणि | English letter(s) to type |
|---|---|
| श | Sa |
| ष | sha |
| स | sa |
| ह | ha |
व्यञ्जनां सह स्वरयोगः
क = ka
का = kaa
कि = ki
की = kI
कु = ku
कू = kU
कृ = kR
कॄ = kRR
कॢ = kLl
कॣ = kLll
कॅ = ke^
कॆ = ke
के = kE
कै = kai
कॉ = ko^
कॊ = ko
को = kO
कौ = kau
कं = kaM
कः = kaH
संयुक्ताक्षराणि
क्क = kka
ङ्क = ngka
ङ्ङ = ngnga
च्च = chcha
ञ्च = njcha
ञ्ञ = njnja
ट्ट = TTa
ण्ट = NTa
ण्ण = NNa
त्त = tta
न्त = nta
न्न = nna
प्प = ppa
म्प = mpa
म्म = mma
ख्य = khya
ग्ध = gdha
द्य = dya
क्र = kra
त्र = tra
द्ध = ddha
र्क = rka
न्द = nda
न्द्र = ndra
ग्द्ध = gddha
चिह्नानि
| देवनागरी | English letter(s) to type | Use | |
|---|---|---|---|
| विरामः | ् | ~ | suppresses inherent vowel |
| अनुस्वारः | ं | M | |
| विसर्गः | ः | H | |
| प्रश्लेषः अथवा अवग्रहः | ऽ | // | |
| पूर्णविरामः - अर्धचरणः | । | . | |
| पूर्णविरामः - पूर्णचरणः (दीर्धविरामः) |
॥ | .. | |
| संक्षेपकम् | ॰ | Not defined | Devanagari-specific abbreviations |
| उदात्तः | ॑ | Not defined | vedic tone 'udatta'/'svarita' |
| अनुदात्तः | ॒ | Not defined | vedic tone 'anudatta' |
| ॓ | Not defined | grave accent | |
| ॔ | Not defined | acute accent | |
| ़ | ` | for extending the alphabet to new letters. For example, to produce क़ you can type k`a |
संख्याः
| संख्या | English numeral to type |
|---|---|
| ० | 0 |
| १ | 1 |
| २ | 2 |
| ३ | 3 |
| ४ | 4 |
| ५ | 5 |
| ६ | 6 |
| ७ | 7 |
| ८ | 8 |
| ९ | 9 |
While typing in Devanagari using the in-built transliteration tool, to get an English numeral as itself, type the \ symbol first, and then type the numeral. For example, typing \1 will give 1.
Devanagri inscript
InScript is the standard keyboard for Indian scripts. The image shows Devanagri inscript.
External links
- देवनागरी टूलकिट
- माइक्रोसफ्टको इण्डिक आइएमई (फोनेटिक, रेमिंगटन तथा इनस्क्रिप्ट )
- इण्डिक इनपुट एक्सटेन्सन फायरफक्स एक्सटेन्सन (फोनेटिक तथा इनस्क्रिप्ट)
- इन्दीवरको देवनागरी सम्पादक
- बराह
- गमभन
- गूगिळ् देवनागरी लिप्यन्तरणम्
