भार्या

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः
अत्र गम्यताम् : सञ्चरणम्, अन्वेषणम्



भर्त्तुः योग्या भार्या । भ्रियते, भूर्यते,वा भार्या । (भृ-धारणपोषणयोः भृ-भरणादौ + ण्यत्) धर्मपत्नीत्यर्थः ।

सा भार्या या गृहे दक्षा, सा भार्या या प्रजावती ।
सा भार्या या पतिप्राणा, सा भार्या या पतिव्रता ॥
-(हितो. १/१९३)

महाभाष्ये कौमारीभार्या शब्दस्य प्रयोगो दृश्यते । या प्रथमतया पतिं वरयति सा कौमारीभार्या । कौमारापूर्ववचने (४/२/१३) सूत्रेण कौमारशब्दो निपात्यते । कुमार्यां भव कौमारः निपातनम् । अपूर्वपतिं कुमारीं पतिरुपमापन्नः कौमारः पतिः । अविद्यमानः पूर्वः पतिर्यस्याः तां प्राप्त इत्यर्थः । अनेनानुमीयते यत् पाणिनिसमये भार्यायाः कुमारीत्वमावश्यकं किन्तु पत्युः कुमारत्वं नावश्यकम् । पतञ्जलिसमये तु पत्युरपि कुमारत्वमावश्यकमासीत् । अतः कौमारापूर्ववचने इत्युभयतः इति वचनं स्वीकृतम् । मनुनाऽपि भार्यायाः प्रशंसा कृता । यथा –

अर्धं भार्या मनुष्यस्य, भार्या श्रेष्ठतमः सखा ।
भार्या मूलं त्रिवर्गस्य, भार्या मूलं तरिष्यतः ॥

बाह्यसम्पर्कतन्तुः[सम्पादयतु]

सम्बद्धाः लेखाः[सम्पादयतु]

"https://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=भार्या&oldid=410443" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः