मार्जालः

अधि विकिपीडिया, एकः स्वतन्त्रविश्वविज्ञानकोश
अत्र गम्यताम् : सञ्चरणम्, अन्वेषणम्
Domestic cat
Six different breeds of cats.
Six different breeds of cats.
संरक्षणस्थितिः
Domesticated
जैविकवर्गीकरणम्
जगत् (जीवविज्ञानम्) Animalia
सङ्घः Chordata
वर्गः Mammalia
गणः Carnivora
कुलम् Felidae
उपकुलम् Felinae
वंशः Felis
जातिः F. catus
द्विपदनाम
Felis catus
Linnaeus, 1758
पर्यायपदानि

Felis silvestris catus (subjective synonym)
Felis catus domestica (invalid junior synonym)[१]

मार्जारः व्याघ्रजातीयः कश्चित पशुः अस्ति । अस्य मार्जालः बिडालः इत्यापि पधानि उपयुज्यते । मूषकेत्यादिनां लघुजन्तूनां पीडानियन्त्रणार्थं गृहेषु मार्जारं पालयन्ति । गृहसदास्यानाम् अतीव वात्सल्यपात्रं भवति अयं प्राणी । बालाः विशेषेण अनेन सह क्रीडन्ति । एषः सस्याहारी मांसाहारी अपि भवति ।

मार्जारः
मार्जालकुटुम्बः

मार्जाल वंशे ३६ जातय: भवन्ति । सर्वे मांसाहारिण: एव । मार्जाला: आस्ट्रेलिया तथा अंटार्टिका भूखण्डं विहाय सर्वत्र वसन्ति । स्व-परिसरप्रेमी मार्जाला: सुरम्य भूप्रदेशात् हिमाच्छादितशिखरपर्यन्तं सुखेन निवसन्ति । प्राचीन ईजिप्ट् दॆशीया: प्रथमत: मार्जालान् गृहे पालितुम् आरब्धवन्त: ।अधुना विश्वे सर्वत्र मार्जाला: मनुष्येन सह जीवन्ति ।

देहरचना[सम्पादयतु]

मार्जालानां शरीररचनाया: प्रमुख: अंश: तेषां मांसखण्डानि वर्तुलाकारं मस्तकं च । नेत्रे तीक्ष्णे स्त: । नेत्रयो: मध्ये अन्तरकारणात् तेषां दृष्टिक्षेत्रं विशालं वर्तते । अत: ते बहुदूरपर्यन्तं दृष्टुं शक्नुवन्ति । नेत्रस्य पृष्ठभागे स्थितानां जीवकोशानां प्रकाशप्रतिफलनगुणात् रात्रौ अपि दृष्टुं शक्ता: । तेषां श्रवण तथा घ्राणशक्ति : अत्युत्तमा अस्ति । सुदृढा: दन्ता: मांसकर्तनार्थं उपयुक्ता: । पादानां अधोभागे स्थितया मृदुरचनया ते विनाशब्देन चलन्ति । तेषां अङ्गुलीनां रचना पशुग्रहणे वृक्षारोहणे च सहाय्यं करोति । मार्जालवंशीया: [सिंहं विहाय] एकाकीजीविन: । लैङ्गिकसुखापेक्षया एव ते अन्यलिङ्गीयान् प्रति गच्छन्ति । मिलनानन्तरं ते परस्परं त्यजन्ति । स्रीजातीया: स्वसन्तानेन सह किंचित् कालं जीवित्वा तान् स्वावलम्बी: कृत्वा अनन्तरं तान् त्यजन्ति । तथापि सिंहा: संघजीविन: । तेषां समूहे पञ्चदश सदस्या: भवन्ति । तेषु एक: पुरुष: नायक: द्वित्राणि बलिष्टा: सिंहा: कानिचन सिंहिण्य: तथा तेषां बाला : । आहारं संचयनं सिंहिण्य: एव कुर्वन्ति ।

सन्तानोत्पत्ति:[सम्पादयतु]

मार्जाला: जननकाले दृष्टिहीना: असहायका: च । नवजात मार्जालशिशु: मातु: स्तन्यपानम् अवलम्ब्य जीवति ।तेषां शरीरम् अतिशीघ्रं वर्धते । द्विसप्ताहे नवजातशिशो: भारं द्विगुणं भवति । मासत्रयानन्तरं मार्जालमाता शिशून् आहारग्रहणं शिक्षयति । माता कॆवलं पशुग्रहणं कृत्वा वधकार्यं शिशुभि: कारयति । केचन सप्ताहानन्तरं बाला: आहारग्रहणं ज्ञास्यन्ति ।

जीवनम्[सम्पादयतु]

मार्जालानां संख्या विश्वे अवनतमुखी अस्ति । मुख्यत: तेषां मृदुचर्मार्थं हनमं भवति । मार्जालानां देहस्य अन्यभागा: अपि मानवै: उपयुज्यन्ते । अरण्यनाशेन स्थलाभावेन व्याघ्रा: इत्यादि बृहत्गात्रीया: मानवानां वासस्थानम् आक्रमन्ति । अस्मात् कारणात् हनमं भवति । यद्यपि सर्वकारेण तेषां हनमं निषिद्धम् इति घोषितम् अस्ति तथापि पूर्णरूपेण न स्थगिता ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः[सम्पादयतु]

"https://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=मार्जालः&oldid=295669" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः