लेखनाथ पौड्यालः
| लेखनाथपौड्यालः | |
|---|---|
 लेखनाथपौड्यालस्य चित्रकला (कतिपयदशकपूर्वम्) | |
| जननम् |
१८८५ (पाैषमासस्य १५ दिवसे १९४१ विक्रमाब्दे) अर्घौ अर्चले, कास्कीमण्डले, नेपालदेशः |
| मरणम् | 1966 (aged 80–81) |
| वृत्तिः | कविः,लघुकथालेखकः short-story writer, playwright, essayist |
| भाषा | नेपाली |
| राष्ट्रीयता | नेपाली |
| प्रमुखकृतयः |
Pinjadako Suga (A Parrot in a Cage) Ritu Vichara (Contemplation of the Seasons, 1916) Buddhi Vinoda (Enjoyments of Wisdom, Satya-Kali-Samvada (A Dialogue Between the Degenerate Age and the Age of Truth, 1919) |
| प्रमुखप्रशस्तयः | कविशिरोमणिः |
लेखनाथपौड्यालः (वि.सं. १९४१–२०२२) नेपालीसाहित्यक्षेत्रस्य प्रख्यातः कविः आसीत्। सः “कविशिरोमणि” इति उपाधिना सम्मानितः अभवत्। तस्य जन्म नेपालदेशस्य कास्कीजनपदे अर्चलेग्रामे अभवत्। बाल्यावस्थायामेव संस्कृतभाषायाः तथा शास्त्राध्ययनस्य प्रति तस्य विशेषा रुचिः आसीत्।
लेखनाथपौड्यालस्य काव्येषु प्रकृतिप्रेम, नैतिकता, आध्यात्मिकता, सामाजिकचेतना च प्रमुखतया दृश्यन्ते। तेन रचितानि “पिँजराको सुगा”, “ऋतुविचारः”, “तरुणतपसी”, “सत्यकलिसंवादः” इत्यादीनि काव्यानि नेपालीसाहित्ये अत्यन्तं प्रसिद्धानि सन्ति। तस्य रचनासु सरलता, माधुर्यम्, गाम्भीर्यं च समन्वितरूपेण प्राप्यते।
सः केवलं कविः नासीत्, अपितु समाजस्य मार्गदर्शकः अपि आसीत्। तस्य काव्येषु मानवजीवनस्य आदर्शाः, सदाचारः, धर्मनिष्ठा च प्रतिपादिताः सन्ति। तेन नेपालीकाव्यपरम्परायां नवीनदिशा प्रदर्शिता।
व्यक्तिगत जीवनं बाल्यकालं च
[सम्पादयतु]लेखनाथस्य जन्म अर्घौन-अर्चले इत्यत्र अभवत् यत् वर्तमानकाले नेपालस्य गण्डकीप्रान्तस्य पोखरा महानगरीयस्य वार्डक्रमाङ्कः २६ मध्ये १८८५ तमे वर्षे अस्ति ।अल्पवयसा एव सः पेडन्टिक "पहेली-समाधानम्" (समास्य-पूर्तिः) श्लोकान् रचितवान्, यत् पूर्वसंस्कृतपरम्परातः अनुकूलितं लोकप्रियं विधा अस्ति, तस्य प्रथमानि प्रकाशितानि काव्यानि च 1885 तमे वर्षे प्रादुर्भूताः 1904. भारतीयनेपाली पत्रिकायां सुन्दरी इति काव्यद्वयं प्रकाशितम् । अक्षरशः तस्य नामस्य अर्थः (लेख: लिखितुं, नाथ: देवः) लेखनस्य देवः।