नारङ्गफलम्

नारङ्गफलम्
पूर्ण एवं कर्तित नारङ्गम्
जैविकवर्गीकरणम्
जगत् (जीवविज्ञानम्) औषध्याम् (अश्रेणिकृतः) आवृतबीजी (अश्रेणिकृतः) Eudicots (अश्रेणिकृतः) Rosids गणः Sapindales कुलम् Rutaceae वंशः Citrus जातिः C. × sinensis
द्विपदनाम
Citrus × sinensis (L.) Osbeck

एतत् नारङ्गफलं भारते अपि वर्धमानः कश्चन फलविशेषः । एतत् नारङ्गलम् अपि सस्यजन्यः आहारपदार्थः । इदं नारङ्गफलम् आङ्ग्लभाषायां Orange इति उच्यते । एतत् नारङ्गफलम् अकृष्टपच्यम् अपि । नारङ्गफलं देवानां नैवेद्यार्थम् अपि उपयुज्यते । एतत् नारङ्गफलम् बहुविधं भवति। मधुरनारङ्गफलम् सिट्र्स् सैनेन्सिस् तस्य फलानि च अस्ति । तत् जगति सर्वसामान्यत: वर्धितम् वृक्षफलम् आसीत् ।

नारङ्गफलस्य पुरतनकृष्टजसङ्कीर्णजातीयम् मूलम् अस्ति ।तत् बहुश: पोमेलो (सिट्र्स् माक्सिमा) माण्डरिन् (सिट्स् रेटिक्युलेटा) च एतयो: मध्ये अस्ति।तत् एक: चिरहरित: सकुसुमित: वृक्ष: सामन्य्त: ९-१० मीटर् उन्नतिपर्यन्तम् वर्धमान: भवति । तथापि बहु पुरातनप्रतिरूप: १५ मीटर् प्राप्त: अस्ति। पत्राणि पर्यायरूपेण रचितानि सन्ति। पत्राणि अण्डाकारेण क्रेन्युलेट् सीमासहितानि ४-१० सेमी च भवन्ति। नारङ्गफलम् हेस्पिरिडियम्, एकविधम् बेरि अस्ति।

नारङ्गम् प्राचीनसंवर्धितमूलस्य संकरः अस्ति, सम्भवतः पोमेलो तथा मण्डारिन् इत्येतयोः मध्ये । सामान्यतया ९–१० मीटर् यावत् ऊर्ध्वतायां वर्धमानः सदाहरिद्रः पुष्पवृक्षः अस्ति (यद्यपि अत्यन्तं पुरातन नमूनाः १५ मीटर् यावत् प्राप्ताः सन्ति) । पत्राणि क्रमेण व्यवस्थितानि, अण्डाकाररूपेण क्रेनुलेट्-प्रान्तैः सह, ४–१० से.मी.दीर्घाः च भवन्ति । नारङ्गफलं हेस्पेरिडियम इति जामुनस्य एकः प्रकारः अस्ति ।

मधुरफलस्य कृते उष्णकटिबंधीय-उपोष्णकटिबंधीयजलवायुक्षेत्रेषु नारङ्गाणि वृक्षाणां व्यापकरूपेण कृषिः भवति, यत् त्वचलुञ्छित्वा वा (कटुचर्मं परिहरितुं) सम्पूर्णं खाद्यते, अथवा नारङ्ग रसं निष्कासयितुं संसाधितं भवति, सुगन्धित त्वचस्य कृते च। २००८ तमे वर्षे विश्वे ६८.५ मिलियन टन परिमितं नारङ्गफलानि उत्पादनं कृतम्, मुख्यतया ब्राजील-देशे, अमेरिकी-राज्येषु कैलिफोर्निया[९], फ्लोरिडा-राज्येषु च ।[१०]

• 
  पुष्पाणी
• 
  शिशुफलम्
• 
  पुष्पाणी फलानि च सह
• 
  विकसित वृक्षGalicia, Spain, नोभेम्बरमासे फलानि विकसन्ति
• 
  Structure of the botanical hesperidium
• 
  दक्षिणी फ्रान्सदेशे नारङ्गवृक्षः
• 
  नारङ्गरसः
• 
  त्वक्-निष्कोसितं नारङ्गफलम्
• 
  विभिन्नवर्णस्य नारङ्गफलम्

बाह्यसम्पर्कतन्तुः

• Citrus sinensis List of Chemicals (Dr. Duke's Phytochemical and Ethnobotanical Databases) Archived २००४-११-१८ at the Wayback Machine, USDA, Agricultural Research Service.
• Oranges: Safe Methods to Store, Preserve, and Enjoy Archived २०१४-०५-२४ at the Wayback Machine. (2006). University of California Agriculture and Natural Resources. Accessed May 23, 2014.