सामग्री पर जाएँ

जयपुरमण्डलम्

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः
(Jayapur district इत्यस्मात् पुनर्निर्दिष्टम्)
जयपुरमण्डलम्
मण्डलम्
राजस्थानराज्ये जयपुरमण्डलम्
राजस्थानराज्ये जयपुरमण्डलम्
Country भारतम्
States and territories of India राजस्थान
Area
  Total ११,१५२ km
Population
 (२००१)
  Total ६६,६३,९७१
Website http://jaipur.nic.in

जयपुरमण्डलं (हिन्दी: जयपुर जिला, आङ्ग्ल: Jaipur district) राजस्थानराज्ये स्थितं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रमस्ति जयपुरम् इत्येतत् नगरम् ।

भौगोलिकम्

[सम्पादयतु]

जयपुरमण्डलस्य विस्तारः ११,१५२ चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वे अलवरमण्डलं, दौसामण्डलं च , पश्चिमे अजमेरमण्डलम्, उत्तरे सीकरमण्डलं, दक्षिणे टोङ्कमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले ४५९.८ मिल्लीमीटर्मितः वार्षिकवृष्टिपातः भवति ।

जनसङ्ख्या

[सम्पादयतु]

२०११ जनगणनानुगुणं जयपुरमण्डलस्य जनसङ्ख्या ६६,६३,९७१ अस्ति । अस्मिन् मण्डले प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर्मिते ५९८ जनाः वसन्ति अर्थात् अस्य मण्डलस्य जनसङ्ख्यासान्द्रता प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर् ५९८ जनाः । २००१-२०११ दशके अस्मिन् मण्डले जनसङ्ख्यावृद्धिः २६.९१% आसीत् । अत्र पुं-स्त्री अनुपातः १०००-९०९ अस्ति । अत्र साक्षरता ७६.४४ % अस्ति ।

उपमण्डलानि

[सम्पादयतु]

अस्मिन् मण्डले त्रयोदश उपमण्डलानि सन्ति । तानि-

  • जयपुर
  • आमेर
  • बस्सी
  • चक्षु
  • चोमू
  • मोजमबाद
  • जमवा रामगढ
  • फागी
  • फुलेरा
  • कोतपुतली
  • सङ्गनेर
  • शाहपुर
  • विराटनगर

वीक्षणीयस्थलानि

[सम्पादयतु]

अस्मिन् मण्डले बहूनि प्रसिद्धानि वीक्षणीयस्थलानि सन्ति । तानि -

  • हवा महल
  • जन्तर मन्तर
  • गोविन्द देवजी मन्दिरम्
  • सरगासूली
  • रामनिवास उद्यानवनम्
  • भद्रकालीमन्दिरम्
  • आमेर किला
  • जयगढ किला
  • सिटी पैलेस
  • रामबाग विशिप

बाह्यानुबन्धाः

[सम्पादयतु]
"https://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=जयपुरमण्डलम्&oldid=464749" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्