देहरादूनमण्डलम्

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः
अत्र गम्यताम् : सञ्चरणम्, अन्वेषणम्
देहरादूनमण्डलम्
Dehradun District
देहरादून जिला
देहरादूनमण्डलम्
देहरादूनमण्डलस्य बुद्धमूर्तिः
देहरादूनमण्डलम् is located in Uttarakhand
देहरादूनमण्डलम्
देहरादूनमण्डलम्
भारते उत्तराखण्डे देहरादूनमण्डलस्यावस्थितिः
Coordinates: ३०°२०′उत्तरदिक् ७८°०४′पूर्वदिक् / 30.33°उत्तरदिक् 78.06°पूर्वदिक् / ३०.३३; ७८.०६
देशः  India
राज्यम् उत्तराखण्डः
उपमण्डलानि देहरादून, ऋषिकेश, विकासनगर, कल्सी, चक्रता, त्यूनी
विस्तारः ३०० च.कि.मी.
जनसङ्ख्या(२०११) १,६९६,६९४
Time zone भारतीयमानसमयः(IST) (UTC+५:३०)
साक्षरता ८४.२५%
भाषाः कुमाँउनी, गढवाली, हिन्दी, आङ्ग्लं
लिङ्गानुपातः पु.-५०%, स्त्री.-४९%
Website http://chamoli.nic.in/

देहरादूनमण्डलम् ( /ˈdɛhərɑːdnəməndələm/) (हिन्दी: देहरादून जिला, आङ्ग्ल: Dehradun District) उत्तराखण्डराज्यस्य गढवालविभागे स्थितं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति देहरादून इति नगरम् । देहरादूनमण्डलं वन्यजीवन-स्थापत्यकला-प्राकृतिकदृश्यादिभ्यः प्रख्यातमस्ति । प्रख्यातं तीर्थधाम हृषीकेशः अस्मिन् मण्डले स्थितमस्ति ।

भौगोलिकम्[सम्पादयतु]

देहरादूनमण्डलस्य विस्तारः ३०० च.कि.मी.-मितः अस्ति । उत्तराखण्डराज्यस्य उत्तरभागे इदं मण्डलमस्ति । अस्योत्तरदिशि उत्तरकाशीमण्डलं, हिमाचलप्रदेशः च, दक्षिणदिशि हरिद्वारमण्डलम्, उत्तरप्रदेशराज्यं च, पूर्वदिशि टिहरीगढवालमण्डलं, पश्चिमदिशि हिमाचलप्रदेशः, उत्तरप्रदेशराज्यं च अस्ति ।

जनसङ्ख्या[सम्पादयतु]

Dehradun chart.png

देहरादूनमण्डलस्य जनसङ्ख्या(२०११) १,६९६,६९४ अस्ति । अत्र ८,९२,१९९ पुरुषाः, ८,०४,४९५ स्त्रियः, २,०१,६५२ बालकाः (१,०६,७४६ बालकाः, ९४,९०६ बालिकाः च) सन्ति । अस्मिन् मण्डले प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर्मिते ५४९ जनाः वसन्ति अर्थात् अस्य मण्डलस्य जनसङ्ख्यासान्द्रता प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर् ५४९ जनाः । २००१-२०११ दशके अस्मिन् मण्डले जनसङ्ख्यावृद्धिः ३२.३३% आसीत् । अत्र पुं-स्त्री अनुपातः १०००-९०२ अस्ति । अत्र साक्षरता ८४.२५% अस्ति । अत्र लिङ्गानुगुणं साक्षरतानुपातः पुं - ८९.२०% स्त्री - ६०.५६% अस्ति ।

उपमण्डलानि[सम्पादयतु]

अस्मिन् मण्डले षड् उपमण्डलानि सन्ति । तानि- देहरादून, हृषीकेशः, विकासनगर, कल्सी, चक्रता, त्यूनी

वीक्षणीयस्थलानि[सम्पादयतु]

देहरादून-नगरे[सम्पादयतु]

  1. तपकेश्वरमन्दिरम्
  2. लक्ष्मणसिद्धम्
  3. 'सांईदरबार'
  4. 'मल्सी डीयर पार्क्'

मसूरी-नगरे[सम्पादयतु]

  1. सुरकन्दादेवीमन्दिरम्
  2. भद्रराजमन्दिरम्
  3. यमुनासेतुः
  4. 'केमलबेक् रोड्'
  5. 'गन हिल्'
  6. मसूरी तडागः
  7. 'केम्पम्टी फोल्'
  8. 'धनोल्टी'
  9. 'नागटीम्बा'

हृषीकेशे[सम्पादयतु]

  1. त्रिवेणीघट्टः
  2. लक्षमण जूला
  3. शिवानन्द जूला

बाह्यानुबन्धः[सम्पादयतु]

http://dehradun.nic.in/

http://www.mapsofindia.com/maps/uttaranchal/districts/dehradun.htm

http://www.euttaranchal.com/uttaranchal/dehradun.php

http://dcdeh.uk.gov.in/

http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Dehradun-district

"https://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=देहरादूनमण्डलम्&oldid=318068" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः