सामग्री पर जाएँ

भारतस्य महानगराणां सूचिः

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः

एषा जनसङ्ख्यानुसारं भारतदेशे महानगराणां सूची अस्ति । भारतस्य संविधानस्य ७४ तमे संशोधनेन महानगरीयक्षेत्रम् परिभाषितम् यथा -

१० लक्षं वा अधिकजनसङ्ख्यायुक्तं क्षेत्रम्, एकस्मिन् वा अधिकेषु मण्डलेषु युक्तं, द्वौ वा अधिकौ नगरपालिका वा पञ्चायता अन्ये वा सङ्गतैः क्षेत्रैः युक्तं, राज्यपालेन निर्दिष्टम् जनसूचनेन महानगरीयक्षेत्रम् ।[][]

महानगरीयक्षेत्रम् राज्यम्/प्रदेशम् व्योमरेखा जनसङ्ख्या क्षेत्रफलम्
गणनायथाकिमी मील
राष्ट्रियराजधानीक्षेत्रम्देहली, हरियाणा, उत्तरप्रदेशः, राजस्थानम् २,५७,३५,०००2016[] 2,163835[]
मुम्बई महाराष्ट्रम् २,०८,००,०००2005[] 4,3541,681[]
कलकातापश्चिमवङ्ग १,८५,४०,०००2020[] 1,851715[]
चेन्नैतमिळ्नाडु १,३३,००,२५३2011 8,4623,267
बेङ्गळूरुकर्नाटकम् १,०५,७६,१६७2013[] 8,0053,091[]
हैदराबाद्तेलङ्गाणा ९७,००,०००2011[१०] 7,2572,802[११]
अहमदाबाद्गुजरात ८३,४५,३२६2019[१२] 1,866720[१२]
पुणेमहाराष्ट्रम् ७२,७६,०००2015[१३] 7,2562,802[१३]
लखनौ उत्तरप्रदेशः 6,200,000 2011 9,000 4,000
विशाखपट्टनम्आन्ध्रप्रदेशः ६०,००,०००2011[१४][१५] 7,3292,830[१६]
आन्ध्रप्रदेशः राजधानीक्षेत्रम्आन्ध्रप्रदेशः ५८,७३,५८८2011[१७] 8,6033,322
सुरतगुजरात ४४,६६,८२६2011[१८] 3,2611,259
पटनाबिहार ३८,७४,०००2011 1,167451
जयपुरम्राजस्थानम् ३८,१२,२६२2015 4,8731,881[१९]
कोयम्बत्तूरुतमिळ्नाडु २८,४९,३३५2011 888343
कानपुरम्उत्तरप्रदेशः २७,६५,३४८2011[२०] 403156
गोरखपुरम्उत्तरप्रदेशः २५,००,०००2021[२१][२२] 1,041.7402.2
नागपुरम्महाराष्ट्रम् २४,९७,८७०2011 3,5671,377[२३]
रायपुरम् छत्तीसगढ २९,१७,०६०2020[२४] 1,000390
कोच्चि केरळम् २१,१७,९९०2020 440170[२५]
कोळिकोडेकेरळम् २०,२८,३९९2011 944364[२६]
सेलम्तमिळ्नाडु ११,४६,०००2011[२७][२८] 799308
तिरुवनन्तपुरम्केरळम् १६,८७,४०६2011 310120[२९]
मदुरैतमिळ्नाडु १४,७०,७५५2011[] 24795
जोधपुरम्राजस्थानम् ११,३७,८१५2011[३०][३१][३२] 1,005388

सम्बद्धाः लेखाः

[सम्पादयतु]

सन्दर्भाः

[सम्पादयतु]
  1. "Local Bodies". Ministry of Statistics and Programme Implementation. National Informatics Centre. p. 9. Archived from the original on 4 March 2016. आह्रियत 5 June 2015.
  2. "The Constitution (Seventy-Fourth Amendment) Act, 1992".
  3. 1 2 Demographia (April 2016). Demographia World Urban Areas (12th ed.). आह्रियत 17 November 2016. (excludes Kondli)
  4. "MMR – Population and Employment". National Real Estate Development Council. Ministry of Housing and Urban Poverty Alleviation. p. 4. Archived from the original on 13 April 2021. आह्रियत 21 March 2016.
  5. "About MMR". Mumbai Metropolitan Region Development Authority. Archived from the original on 26 December 2018. आह्रियत 21 March 2016.
  6. "City Mayors: World's largest urban areas in 2020 (1)".
  7. 1 2 "Urban Agglomerations/Cities having population 1 million and above". censusindia.gov.in. आह्रियत 13 August 2019.
  8. "Table 3: Decadal population of State and BMR". BMRDA. Government of Karnataka. p. 41. Archived from the original on 8 October 2016. आह्रियत 21 March 2016.
  9. "Profile". Bangalore Metropolitan Region Development Authority. Archived from the original on 31 March 2016. आह्रियत 21 March 2016.
  10. "Time to put metropolitan planning committee in place". Times of India (Hyderabad). 28 July 2014. आह्रियत 22 March 2016.
  11. "About HMDA". Hyderabad Metropolitan Development Authority. आह्रियत 14 February 2015.
  12. 1 2 "Ahmedabad Urban Development Authority - AUDA". www.auda.gov.in. आह्रियत 2019-04-25.[नष्टसम्पर्कः]
  13. 1 2 "Pune Metropolitan Region Development Authority - PMRDA". www.pmrda.gov.in. Archived from the original on 2018-04-26. आह्रियत 2018-04-25.
  14. "Upgradation of VMRDA". Times of India (Visakhapatnam). 13 August 2018. आह्रियत 21 December 2018.
  15. "VMRDA loses 1,628 sq.km to new urban development body". Visakhapatnam: Times of India. आह्रियत 13 February 2019.
  16. "Vizag City limits expand to cater future needs". Times of India. आह्रियत 24 March 2021.
  17. "A.P. Capital Region". APCRDA. Government of Andhra Pradesh. p. 15. Archived from the original on 13 September 2016. आह्रियत 1 September 2016.
  18. "Wardwise Area and Population : Surat Municipal corporation". www.suratmunicipal.gov.in. आह्रियत 2021-01-16.
  19. "Upgradation of JDA". Times of India (Jaipur). 13 August 2018. आह्रियत 21 December 2018.
  20. "Uttar Pradesh (India): State, Major Agglomerations & Cities - Population Statistics in Maps and Charts". City population.de. Archived from the original on 29 June 2016. आह्रियत 9 July 2016.
  21. "गोरखपुर को महानगर बनाने की अधिसूचना जारी". आह्रियत 21 November 2021.
  22. "गोरखपुर भी महानगर क्षेत्र घोषित-यूपी सरकार ने जारी की अधिसूचना, अब हो सकेगा मेट्रो का संचालन". Archived from the original on 21 November 2021. आह्रियत 20 November 2021.
  23. "About NMR". Jaipur. आह्रियत 12 May 2020.
  24. https://www.bhaskar.com/local/chhattisgarh/raipur/news/to-greater-127868854.html. Missing or empty |title= (help)
  25. "Urban Agglomerations/Cities having population 1 million and above". The Registrar General & Census Commissioner, India. आह्रियत 16 October 2011.
  26. "Urban Agglomerations/Cities having population 1 million and above". The Registrar General & Census Commissioner, India. आह्रियत 2011-11-19.
  27. "Salem, India Metro Area Population 1950-2021". www.macrotrends.net. आह्रियत 2021-08-13.
  28. "Salem District Town and Country Planning | Salem District, Government of Tamil Nadu | India" (in en-US). आह्रियत 2021-08-13.
  29. India UA Population. "Urban Agglomerations/Cities having population 1 million and above". Provisional Population Totals, Census of India 2011. The Registrar General & Census Commissioner, India. आह्रियत 16 October 2011.
  30. "Execution of Jodhpur Master Plan 2021". Jodhpur Region 3rd Master Plan Execution (in Hindi). 18 February 2021.
  31. "जोधपुर के विकास का रास्ता साफ, Jda की तीसरे मास्टर प्लान को मंजूरी, बढ़ेगी शहर की सीमा, बनेंगी 4 स्पेशल सिटी". 18 February 2021.
  32. https://jda.urban.rajasthan.gov.in/content/dam/raj/udh/development-authority/jda-jodhpur/pdf/Jodhpur%20MDP%20Report%202031.pdf