सामग्री पर जाएँ

दशोपनिषद्भाष्यम्

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः
ईशकेनकठप्रश्नमुण्डमाण्डूक्यतित्तिरिः।
ऐतरेयं च छान्दोग्यं बृहदारण्यकं तथा॥

चतुर्वेदसम्बन्धिताः उपनिषदः भवन्ति। एतासाम् अध्ययनेन समग्रस्य उपनिषत्प्रपञ्चस्य अध्ययनं भवति। एतासां भाष्यम् आदौ शङ्कराचार्येण रचितवान् आसीत्। समनन्तरं मध्वाचार्यः एव भाष्यं रचितवान् आसित्। एतासु दशोपनिषत्सु ऐतरेयोपनिषत् ऋग्वेदस्य भवति। बृहदारण्यकोपनिषत् , ईशावास्योपनिषत् , काठकोपनिषत्, तैत्तिरीयोपनिषदादयाः यजुर्वेदस्य। छान्दोग्योपनिषत् तथा तलवकारोपनिषत् सामवेदस्य, अथर्वणवेदस्यच भवतः। अथर्वण, माण्डूक तथा षट्प्रश्नश्च अथर्वणवेदस्य भवन्ति। ऐतरेयः, बृहदारण्यकोपनिषत् तथा छान्दोग्योपनिषत् अतीव बृहत् भवन्ति। एताः क्रमशः ऋग्वेदस्य, यजुर्वेदस्य, सामवेदस्य च भवन्ति। एतासु ईशावास्यकाठके मन्त्रोपनिषदौ भवतः।

उपनिषत्वेदःऋषिःदेवता
ईषावास्यशु.यजुर्वेदःस्वायम्भुवमनुयज्ञ
तलवकारसामवेदःब्रह्म, सदाशिवःविष्णुः
कठोपनिषत्कृ.यजुर्वेदःयमवामनः
षट्प्रश्नअथर्ववेदःपिप्पलःवासुदेवः
अथर्वणअथर्ववेदःब्रह्म- अथर्वणःअक्षरनामकविष्णुः
माण्डूक्यअथर्ववेदःमण्डूकरूपि वरुणःविश्वम्, तैजसम्, प्राज्ञः, तुरीयः
तैत्तिरीयकृ.यजुर्वेदःविष्णुः, ब्रह्म, वरुणः, भृगुःसूर्यमण्डलस्थहरिः(वासुदेवादि पञ्चरूपाणि)
ऐतरेयऋग्वेदःऐतरेयःऐतरेयः
छान्दोग्यसामवेदःहयग्रीवः, ब्रह्मादयःलक्ष्मीपतिः
बृहदारण्यकशु.यजुर्वेदः(काण्वशाखा)ब्रह्म, सूर्यः, याज्ञवल्क्यः, कण्वःलक्ष्मीशः

"https://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=दशोपनिषद्भाष्यम्&oldid=406374" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्