लुङ्गलैमण्डलम्

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः
(लुङ्गलैमण्डलं इत्यस्मात् पुनर्निर्दिष्टम्)
Jump to navigation Jump to search

Lunglei district
मण्डलम्
मिझोरामराज्ये लुङ्गलैमण्डलम्
मिझोरामराज्ये लुङ्गलैमण्डलम्
देशः  India
मण्डलम् लुङ्गलैमण्डलम्
विस्तारः ४,५३८ च.कि.मी.
जनसङ्ख्या(२०११) १,६१,४२८
Time zone UTC+५:३० (भारतीयमानसमयः(IST))
Website http://lunglei.nic.in/index.htm


लुङ्गलैमण्डलं(आङ्ग्ल: Lunglei District) मिजोरामराज्ये स्थितं मण्डलम् । अस्य मण्डलस्य केन्द्रं लुङ्गलै इत्येतन्नगरम् । मिजोरामराज्यस्य दक्षिणविभागे स्थितं मण्डलमिदम् । विस्तारदृष्ट्या मिजोरामराज्यस्य बृहत्तमं मण्डलम् । लुङ्ग्लै इत्यस्य अर्थः पाषाणखण्डैः निर्मितः सेतुः ।

भौगोलिकम्[सम्पादयतु]

लुङ्गलैमण्डलस्य विस्तारः ४,५३८ चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । अस्य मण्डलस्य उत्तरदिशि मामितमण्डलं, सेरसिपमण्डलं च, दक्षिणदिशि लौङ्गत्लायमण्डलं, साइहामण्डलं च, पूर्वदिशि म्यान्मारदेशः, पश्चिमदिशि बाङ्गलादेशः अस्ति । ९.९७% भूमिः अरण्यव्यापृता अस्ति । वनेषु वंशवृक्षाः अधिकाः सन्ति ।

जनसङ्ख्या[सम्पादयतु]

साइहामण्डलस्य जनसङ्ख्या(२०११) १,६१,४२८ अस्ति । अस्मिन् ८२,८९१ पुरुषा:, ७८,५३७ महिला: च सन्ति । अस्मिन् मण्डले चतुरस्रकिलोमीटर्मिते क्षेत्रे ३६ जनाः वसन्ति अर्थात् अस्य मण्डलस्य जनसङ्ख्यासान्द्रता प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर् ३६ जनाः । २००१-२०११ दशके अस्मिन् मण्डले जनसङ्ख्यावृद्धिः -७.३४% आसीत् । अत्र पुं-स्त्री अनुपातः १०००-९४७ अस्ति । अत्र साक्षरता ८८.८६% अस्ति । मण्डलेऽस्मिन् ४२.५९% जना: ग्रामेषु निवसन्ति ।

कृषि:[सम्पादयतु]

कृषिः एव बहुसङ्ख्यजनानाम् उपजीविकां कल्पयति । लुङ्गलैमण्डलस्य अर्थव्यवस्था कृषिसम्बद्धकार्यैः अग्रे नीयते । कृषिः पारम्परिकपद्धत्या एव क्रियते । चायं, रबर, काफीबीजानि, द्विदलसस्यानि, तण्डुलः, फलानि च प्रमुखसस्योत्पादनानि सन्ति । लघूद्यमेषु वस्त्रनिर्मितिः, काष्ठसामग्री, कृषिसम्बद्धयन्त्राणि, वंशकाष्ठसामग्री च निर्मान्ति । पशुपालनं, मत्स्यव्यवसायः, कौशेयोत्पादनं च बहुजनानाम् उपजीविकां कल्पयति ।

उपमण्डलानि[सम्पादयतु]

अस्मिन् मण्डले चत्वारि उपमण्डलानि सन्ति । तानि -

  • पश्चिम-बङ्घ्मन्
  • लुङ्गसेन
  • लुङ्गलै
  • ह्नाह्थैल(Hnahthial)

लोकजीवनम्[सम्पादयतु]

नैसर्गिकसाधनसम्पत्पूरितं मण्डलम् । अत्रस्थाः जनाः मारा, आङ्ग्लं, मिजो, हिन्दी इतेताभिः भाषाभिः व्यवहरन्ति । कृषिसम्बद्धव्यवसायाः, हस्तोद्यमाः च जनानाम् उपजीविकां कल्पयन्ति ।

वीक्षणीयस्थलानि[सम्पादयतु]

अस्मिन् मण्डले कानिचन वीक्षणीयस्थलानि सन्ति । तानि -

  • झोबौक अभयारण्यम्
  • कौम्झौल अभयारण्यम्
  • खौङ्गलौङ्ग अभयारण्यम्
  • अद्भुत-चित्रप्रदर्शिन्या सह सैकुती सभागृहम्


बाह्यानुबन्धाः[सम्पादयतु]


"https://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=लुङ्गलैमण्डलम्&oldid=268478" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्