अछाममण्डलम्
अछाममण्डलम् |
|---|
अछाममण्डलम् नेपालदेशस्य सेती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । अछाम् (नेपाली: अछाम जिल्ला उच्चारितः [ʌt͡sʰam] I) सुदुरपश्चिमप्रान्ते स्थितं मण्डलं नेपालस्य सप्तसप्ततिमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । अस्य प्रान्तस्य नवमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । मङ्गल्सेन् इत्यस्य मण्डलस्य मुख्यालयं कृत्वा अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं १,६९२ कि.मी., जनसंख्या (२०११) २५७,४७७ अस्ति।<ref name="National Population and Housing Census 2011(National Report)"/>
व्युत्पत्ति:
[सम्पादयतु]इतिहास:
[सम्पादयतु]
मदनसिंह थापा ५ शताब्द्यां अछामस्य प्रथमः राजा आसीत् । अछाम् मध्ययुगीनयुगे डोटीराज्यस्य भागः आसीत् ।[१] नेपालेन १७९० तमे वर्षे डोटीं विलीनीकरणम् ।[२] १९६१ पर्यन्तं डोटीमण्डलस्य भागः अभवत् । १९६१ तमे वर्षे एप्रिलमासस्य १३ दिनाङ्के अछाममण्डलेन डोटीमण्डलात् उत्कीर्णं कृत्वा पृथक् मण्डलं घोषितम्।
भूगोल एवं जलवायु
[सम्पादयतु]छाम इत्यस्य क्षेत्रफलं १,६९२ वर्गकिलोमीटर् (६५३ वर्गमील) अस्ति तथा च अक्षांशः २८०°४६’ उत्तरतः २९०°२३' उत्तरपर्यन्तं देशान्तरः च ८१०°३२ पूर्वतः ८१०°३५' पूर्वपर्यन्तं स्थितः अस्ति अछामस्य ९०% क्षेत्रफलं मध्यपर्वतस्य १०% उच्चपर्वतस्य च अस्ति । अस्य मण्डलस्य अधिकतमं ऊर्ध्वता ३,८२० मीटर् (१२,५३० फीट्) अस्ति, न्यूनतमं ऊर्ध्वता समुद्रतलात् ५४० मीटर् (१,७७० फीट्) अस्ति । अस्य मण्डलस्य उत्तरे बाजुरामण्डलं, पश्चिमे डोटीमण्डलं, पूर्वदिशि दैलेखमण्डलं, दक्षिणे सुर्खेतमण्डलं च परितः अस्ति ।[३]
नद्यः
[सम्पादयतु]अस्मिन् मण्डले कुलम् ३१ नद्यः सन्ति, येषु मुख्याः कर्णाली, सेटी, बुधिगङ्गा, एकदी खोला, कैलाश खोला, लुङ्ग्रेलिगाड्, प्रवालीगाड्, काशगद्, सरनिगाड्, आर्दोलिगाड्, तलरावा, बर्लेगाड् च सन्ति।[४]
परिवहनः
[सम्पादयतु]अछाम् नेपालस्य सुदूरतमेषु मण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । धनगढीतः नेपालस्य पश्चिमसीमायां गच्छन्त्याः पक्के मार्गेण काठमाण्डूतः नेपालगञ्जतः च वाहनयानेन गन्तुं शक्यते । दैलखमण्डलेन गत्वा मिड्-हिल् राजमार्गस्य अकच्चा मार्गः अपि रकम् इत्यत्र कर्णाली-नगरं पारं कृत्वा मङ्गल्सेन्-नगरं गच्छति ।[५]
शिक्षाम्
[सम्पादयतु]पञ्चवर्षेभ्यः ततः अधिकवयसः ७१% पुरुषाः अछामनगरे साक्षराः सन्ति यदा तु राष्ट्रियस्तरस्य ७५% जनाः साक्षराः सन्ति, मण्डले एतादृशानां महिलानां केवलं ४३% एव पठितुं लिखितुं च शक्नुवन्ति (समग्रनेपाले ५७% विरुद्धं)।[६]
चित्रम्
[सम्पादयतु]
अछाम विमानस्थानक
देवलम्
रामारोशन सरोवर:
पंक्षी
अत्रापि दर्शनीयम्
[सम्पादयतु]
आधाराः
[सम्पादयतु]- ↑ "Deuki Pratha". 15 January 2012. आह्रियत 18 February 2020.
- ↑ "M. Gaborieau on 7 Bharats recorded in Nepal (1969)". आह्रियत 18 February 2020.
- ↑ "अछाम जिल्लाको संक्षिप्त परिचय" (in Nepali). Achham DCC. Archived from the original on 22 February 2020. आह्रियत 23 February 2020.
- ↑ "UNDAF District Profile: Achham". United Nation. आह्रियत 23 February 2020.
- ↑ "Accham". Far Western nepal. Archived from the original on 2013-05-21. आह्रियत 27 June 2013. Unknown parameter
|url-status=ignored (help) - ↑ उद्धरणे दोषः : अमान्या
<ref>शृङ्खला; "UNDAF2" इत्यस्य आधारः अज्ञातः