सुनसरीमण्डलम्
सुनसरीमण्डलम् | |
|---|---|
 धरान घण्टागृह | |
 कोशी प्रदेशे सुनसरी मण्डलस्य अवस्थिति | |
| देश | फलकम्:NPL |
| प्रदेश | कोशी प्रदेशः |
| स्थापना | वि.सं २०१८ |
| सदरमुकाम | इनरुवा |
| Government | |
| • Type | जिल्ला समन्वय समिति |
| • Body | जिसस सुनसरी |
| • जिल्ला अदालत | सुनसरी जिल्ला अदालत |
| • निर्वाचन क्षेत्र |
संसदीय निर्वाचन क्षेत्र ४ प्रादेशिक निर्वाचन क्षेत्र ८ |
| Area | |
| • Total | १२५७ km२ |
| Population (२०७९) | |
| • Total | ९३४४६१ |
| • Rank | ५ |
| • Density | ७४०/km२ |
| जनसाङ्ख्यिकी | |
| • जातीय समूहहरू | ब्राह्मण, क्षेत्री, मधेशी, लिम्बू, तामाङ |
| • मानव विकास सूचकांक | ०.५४६६ (मध्यम) |
| • पुरुष ♂/महिला ♀ | १००/९४ |
| शिक्षा | |
| • साक्षरता दर | ७८.१% |
| Time zone | UTC+०५:४५ (नेपाली समय) |
| टेलिफोन कोड | ०२५ |
| आधिकारिक भाषा | नेपाली |
| अन्य भाषाहरू | मैथिली, लिम्बू, थारु |
| Website |
जिसस, सुनसरी जिल्ला प्रशासन कार्यालय, सुनसरी |
सुनसरीमण्डलम्' नेपाल देशस्य कोशी प्रदेशःस्य सघनजनसंख्यायुक्तं मण्डलम् अस्ति। अत्र उपमहानगरपालिकाद्वयं वर्तते । अस्य मण्डलस्य दक्षिणदिशि भारतमण्डल, पूर्वदिशि मोरङ्गमण्डलम्, उत्तरदिशि धनकुटामण्डलम्, पश्चिमदिशि सप्तकोशी च विलसन्ति । इनरुवा अस्य मुख्यालयः अस्ति । अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं १,२५७ वर्गकिलोमीटर् अस्ति, अत्र प्रायः ७,००,००० जनाः निवसन्ति । अधिकतया तराईदेशे स्थितस्य सुनसरीमण्डलस्य जनानां मुख्यव्यापारः कृषिः एव । तण्डुलः, गोधूमः, दालानि, तैलबीजानि, इक्षुः, जूटः, तुर्ति च अस्मिन् मण्डले उत्पाद्यन्ते । दक्षिणदिशि समुद्रतलात् १५२ मीटर्, उत्तरदिशि ९१४ मीटर् ऊर्ध्वतायां सुनसरीमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले मुख्यतया निम्नलिखितजनजातयः निवसन्ति : थारु, मुसहर, लिम्बू, राइ, याक्खा, बाहुन, क्षत्रीय, सन्थाल इत्यादयः ।
नामाकरण
[सम्पादयतु]अस्य मण्डलस्य नामकरणं सुनसरीनद्याः इति नाम्ना अभवत्, यस्याः उत्पत्तिः भरौल गाविसक्षेत्रे चरकोसे-गुल्मात् अस्ति । इयं नदी भरौल, बकलौरी, सिङ्गिया, भोक्रा नरसिंह, जालपापुर इत्यादिभिः भारतं प्रति प्रवहति ।
भौगोलिक स्थान
[सम्पादयतु]- अक्षांशः २६० २३" उत्तरतः २६० ५५" उत्तरपर्यन्तम्
- देशान्तर: -870 5" पूर्व से 870 16" पूर्व तक।
- सीमाः- पूर्वदिशि मोरङमण्डलम्, पश्चिमे सप्तरिमण्डलम् तथा उदयपुरमण्डलम् (कोशीनदी), उत्तरदिशि धनकुटामण्डलम् (भेडेटार), दक्षिणदिशि च भारतस्य बिहारराज्येन ।
- क्षेत्रफलम् : १,२५७ वर्ग कि.मी.
- दीर्घता : पूर्वदिशि बुढ़ीनद्याः पश्चिमदिशि कोशीनद्याः यावत् ४४ कि.मी.
- चौड़ाई : उत्तरदिशि भेडेतारनद्याः दक्षिणदिशि बुढ़ी खोला नदीपर्यन्तं ४५ कि.मी.
- भौगोलिक विभागाः : 1. उत्तरे पर्वतीयप्रदेशः 2. मध्यभागे भावरप्रदेशः 3. दक्षिणे मैदानः।
- स्थानीय निकायः ६ नगरपालिकाः च सन्ति ।
सुनसरीमण्डलं महाभारतपर्वतशृङ्खला, चतुर्पक्षीयवनैः, तराई-प्रदेशस्य उर्वरभागैः च निर्मितम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य भौगोलिकदृश्यं मुख्यतया त्रयः भागाः विभक्तुं शक्यन्ते- उत्तरे पर्वतप्रदेशः, मध्ये भावरप्रदेशः, दक्षिणे च मैदानः ।
प्रमुखाः नद्यः सरोवराः च
[सम्पादयतु]अस्य मण्डलस्य प्रमुखनद्यः सरोवराणि च सप्तकोशी, कोकहा, सुनसरी, बुढ़ी, सेउति, सरदु, खेतीखोला, टेङ्गरा, पकलीखोला, दचकीचा, पटनाली, गदान खोला इत्यादयः सन्ति ।
प्रमुख धार्मिक क्षेत्र
[सम्पादयतु]बरहक्षेत्र, दंतकली, पिण्डेश्वर, बुधासुब्ब, शिवजत्त, रामधुनी, विष्णुपदुका चतर धाम, आदि।
पर्यटन क्षेत्र
[सम्पादयतु]चिमडी कुण्ड, भेडेटार, ठिंगेडुंगा, कोशी टप्पू वन्यजीव अभयारण्य, एवरेस्ट विज्ञान केन्द्र, तालतलैया।
प्रशासनिक विभाग
[सम्पादयतु]अस्मिन् मण्डले १२ स्थानीयस्तराः सन्ति, येषु २ उपमहानगराणि, ४ नगरपालिकाः, ६ ग्रामीणनगरपालिकाः च सन्ति । [१]
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादयतु]- ↑ "स्थानिय तह" (in नेपाली). सङ्घीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय. आह्रियत २० असोज २०८२.
- केन्द्रीय तथ्याङ्क विभाग
{{Geographic location
|Centre = सुनसरी मण्डलम्
|North = धनकुटा मण्डलम्
|Northeast =
|East = [[मोरङ जिल्ला मण्डलम्
|Southeast =
|South = बिहार, फलकम्:झन्डा
|Southwest =
|West = सप्तरिमण्डलम्
उदयपुरमण्डलम्
|Northwest =
}}
