कैलालीमण्डलम्

कैलालीमण्डलम् नेपालदेशस्य सेती अञ्चले अवस्थितं एकं मण्डलं वर्तते । तराई मैदानस्य सुदुरपश्चिम-प्रान्तस्य भागः कैलालीमण्डलम् नेपालस्य सप्तसप्ततिमण्डलेषु अन्यतमम् अस्ति । धनगढी इत्यस्य मण्डलमुख्यालयं कृत्वा अस्य मण्डलस्य क्षेत्रफलं ३,२३५ वर्गकिलोमीटर् (१,२४९ मी२) अस्ति, अस्य जनसंख्या ९११,१५५ (२०२१ जनगणनायां) तथा (२०११ जनगणनायां ७७५,७०९), (२००१ जनगणनायां ६१६,६९७) अस्ति ।

गोरखाराजेन पृथ्वीनारायणशाहेन नेपालस्य पुनर्मिलनात् पूर्वं एतत् मण्डलं डोटीराज्यस्य भागः आसीत् । तत्कालीनस्य नेपालराज्यस्य पूर्वभारतकम्पन्योः च मध्ये आङ्ग्ल-नेपाल-युद्धस्य (१८१४-१८१६) अनन्तरं सुगौली-सन्धि-अन्तर्गतं प्रादेशिक-रियायतानाम् अनन्तरं नेपालः ईस्ट् इण्डिया-कम्पनीयाः समक्षं हारितवान् । पश्चात् १८६० तमे वर्षे सन्धितः परं नेपालेन कञ्चनपुर, बाङ्के, बर्दिया इत्यादिभिः सह एतां भूमिः पुनः प्राप्ता ।

भूगोलः जलवायुः च

• अक्षांशः २८.२२" उत्तरतः २९.५" उत्तरपर्यन्तम् देशान्तरः ८०.३०" पूर्वतः ८१.१८" पूर्वपर्यन्तम्
• सीमाः : पूर्व-कर्णाली-नदी, बर्दियार-सुर्खेत, पश्चिम-कञ्चनपुर-दडेल्धुरा, उत्तर-दोटी-ददेल्धुरा तथा सुर्खेत, दक्षिण-मोहाना नदी तथा भारतस्य उत्तरप्रदेशराज्यम्
• क्षेत्रफलम् : ३,२३५ वर्गकिलोमीटर् (४०.३% पर्वताः, ५९.७% तराई च) ।
• सर्वोच्चबिन्दुः १,९५० मीटर् न्यूनतमं बिन्दुः १०९ मीटर्
• भू-आच्छादनम् : चुरे पर्वतीयप्रदेशः तराईप्रदेशः च।

जनसांख्यिकीय

२०२१ तमे वर्षे नेपालजनगणनासमये कैलालीमण्डलस्य जनसंख्या ९०४,६६६ आसीत् । अत्र ७.७७% जनाः ५ वर्षाणाम् अधः सन्ति । अस्य साक्षरता दरः ७७.६१%, प्रति १००० पुरुषेषु १०८७ महिलाः लिंगानुपातः च अस्ति । ६८२,४३० (७५.४३%) जनाः नगरपालिकासु निवसन्ति स्म ।

चित्रम्

• 
  भगवती मन्दिरम्
• 
  बेहडाबाबा सरोवरः
• 
  गोदावारी धाम:
• 
  गर्वा दरवारः