महेसाणामण्डलम्

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः
(मेहसाणामण्डलम् इत्यस्मात् पुनर्निर्दिष्टम्)
Jump to navigation Jump to search
महेसाणामण्डलम्
मण्डलम्
गुजरातराज्ये महेसाणामण्डलम्
गुजरातराज्ये महेसाणामण्डलम्
Country भारतम्
States and territories of India गुजरातराज्यम्
Headquarters महेसाणा
Area
 • Total ४,३९३
Population
 (२०११)
 • Total २०,२७,७२७
Languages
 • Official गुजराती, हिन्दी
Website mehsana.gujarat.gov.in
उत्तरगुजरातम्

महेसाणामण्डलम् (गुजराती: મહેસાણા જિલ્લો, आङ्ग्ल: Mehsana district) इत्येतत् गुजरातराज्ये स्थितं किञ्चन मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य केन्द्रम् अस्ति महेसाणा इति नगरम् ।

भौगोलिकम्[सम्पादयतु]

महेसाणामण्डलस्य विस्तारः ४,३९३ चतुरस्रकिलोमीटर्मितः अस्ति । गुजरातराज्यस्य उत्तरभागे इदं मण्डलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य पूर्वे साबरकाठामण्डलं, पश्चिमे पाटणमण्डलम्, उत्तरे बनासकाठामण्डलं, दक्षिणे अहमदाबादमण्डलम् अस्ति । अस्मिन् मण्डले ६०० मिल्लीमीटर्मितः वार्षिकवृष्टिपातः भवति । अस्मिन् मण्डले पञ्च नद्यः प्रवहन्ति । ताः यथा- साबरमतीनदी, रूपेण, सरस्वती, खारी, पुष्पवती ।

जनसङ्ख्या[सम्पादयतु]

२०११ जनगणनानुगुणं मेहसाणामण्डलस्य जनसङ्ख्या २०,२७,७२७ अस्ति । अत्र १०,५३,३३७ पुरुषाः ९,७४,३९० महिलाः च सन्ति । अस्मिन् मण्डले प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर्मिते ४६२ जनाः वसन्ति अर्थात् अस्य मण्डलस्य जनसङ्ख्यासान्द्रता प्रतिचतुरस्रकिलोमीटर् ४६२ जनाः । २००१-२०११ दशके अस्मिन् मण्डले जनसङ्ख्यावृद्धिः ९.९१% आसीत् । अत्र पुं-स्त्री अनुपातः १०००-९२५ अस्ति । अत्र साक्षरता ८४.२६% अस्ति ।

उपमण्डलानि[सम्पादयतु]

अस्मिन् मण्डले नव उपमण्डलानि सन्ति । तानि- १ बेचराजी २ कडी ३ खेरालु ४ महेसाणा ५ सतलासना ६ उञ्झा ७ वडनगरम् ८ विजापुरम् ९ वीसनगरम्

कृषिः वाणिज्यं च[सम्पादयतु]

गोधूमः, कार्पासः, एरण्डं, वृन्ताकम्, आलुकं, वार्तिकी, भिण्डकः, आम्रफलं, बृहज्जम्बीरं, चिकूफलं, मधुरिका/शालेयः, 'सिलियं', जीरकः, कलायः, तमाकुः च अस्मिन् मण्डले उत्पाद्यमानानि प्रमुखाणि कृष्युत्पादनानि सन्ति । गुजरातराज्यस्य मण्डलेषु जम्बीरस्य उत्पादने अस्य मण्डलस्य प्रथमं स्थानम् अस्ति । जीरकस्य, मधुरिकायाः/शालेयस्य च उत्पादनेऽपि अस्य मण्डलस्य प्रथमं स्थानम् अस्ति । वार्तिक्याः उत्पादने अस्य मण्डलस्य तृतीयं स्थानम् अस्ति । क्षीरोत्पादनम्, 'एञ्जिनियरिङ्ग्', आहारसंस्करणं, 'फार्मस्युटिकल्स्' , रासायनिकोद्यमः, तैलोत्पादनं, वस्त्रोत्पादनं च अस्य मण्डलस्य प्रमुखाः उद्यमाः सन्ति ।

वीक्षणीयस्थलानि[सम्पादयतु]

अस्मिन् मण्डले स्थितं प्रसिद्धं मोढेरा सूर्यमन्दिरम् एकं प्रमुखं वीक्षणीयं स्थलम् अस्ति । राणी उदयमती वाव् इत्येतत् अपरं वीक्षणीयस्थलम् अस्ति । अस्य मण्डलस्य खेरालुनामके उपमण्डले तरङ्गनामकः गिरिः तिष्ठति । अयं गिरिः रूपेणनामकायाः नद्याः उद्गमस्थानम् अस्ति । गिरेः उपरि नवशतवर्षपुरातनम् अजितनाथमन्दिरम् अस्ति । शङ्कुनामकं जलोद्यानमपि मुख्यं वीक्षणीयस्थलम् अस्ति । थोलनामकं वन्यजीविधाम अपरं वीक्षणीयस्थलम् अस्ति । वडनगरस्य मुख्यद्वारं, बहुचराजीमन्दिरं, तानारीरीसमाधिः च अस्य मण्डलस्य अन्यानि वीक्षणीयस्थलानि सन्ति ।

बाह्यसम्पर्कतन्तुः[सम्पादयतु]



"https://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=महेसाणामण्डलम्&oldid=264114" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः