सामग्री पर जाएँ

ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च...

विकिपीडिया, कश्चन स्वतन्त्रः विश्वकोशः

श्लोकः

[सम्पादयतु]
गीतोपदेशः
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ १३ ॥

अयं भगवद्गीतायाः प्रथमोध्यायस्य अर्जुनविषादयोगस्य त्रयोदशः (१३) श्लोकः ।

पदच्छेदः

[सम्पादयतु]

ततः, शङ्खाः, च, भेर्यः, च, पणवानकगोमुखाः । सहसा, एव, अभ्यहन्यन्त, सः, शब्दः, तुमुलः, अभवत् ॥

अन्वयः

[सम्पादयतु]

ततः शङ्खाः भेर्यः पणवानकगोमुखाः च सहसा एव अभ्यहन्यन्त । सः शब्दः तुमुलः अभवत् ।

शब्दार्थः

[सम्पादयतु]
ततः = तस्मिन् समये
शङ्खाः = शङ्खाः
भेर्यः = भेर्यः
पणवानकगोमुखाः = पणवाः आनकाः गोमुखाश्च
सहसा एव = युगपत् एव,
अभ्यहन्यन्त = नादिताः अभवन्
सः = सः
शब्दः = नादः
तुमुलः = घोरः
अभवत् = सञ्जातः

तस्मिन् एव काले शङ्खानां धमनम्, भेरीणां ताडनम्, पणवानाम् आनकानां गोमुखानां च वादनं सम्पन्नम्, येन सर्वत्र महान् शब्दः सञ्जातः ।

रामानुजभाष्यम्

[सम्पादयतु]

तस्य विषादमालोक्य भीष्मस्तस्य हर्षं जनयितुं सिंहनादं शङ्खाध्मानं च कृत्वा शङ्खभेरीनिनादैश्च विजयाभिशंसिनं घोषं चाकरयत॥१.१२१३॥

बाह्यसम्पर्कतन्तुः

[सम्पादयतु]

http://www.gitasupersite.iitk.ac.in


भगवद्गीतायाः अध्यायाः
०१._अर्जुनविषादयोगः | ०२._साङ्ख्ययोगः | ०३._कर्मयोगः | ०४._ज्ञानकर्मसंन्यासयोगः | ०५._कर्मसंन्यासयोगः | ०६._आत्मसंयमयोगः | ०७._ज्ञानविज्ञानयोगः | ०८._अक्षरब्रह्मयोगः | ०९._राजविद्याराजगुह्ययोगः | १०._विभूतियोगः | ११._विश्वरूपदर्शनयोगः | १२._भक्तियोगः | १३._क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोगः | १४._गुणत्रयविभागयोगः | १५._पुरुषोत्तमयोगः | १६._दैवासुरसम्पद्विभागयोगः | १७._श्रद्धात्रयविभागयोगः |१८._मोक्षसंन्यासयोगः
अर्जुनविषादयोगः
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे…|दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं...|पश्यैतां पाण्डुपुत्राणाम्...| अत्र शूरा महेष्वासा...| धृष्टकेतुः चेकितानः...| युधामन्युश्च विक्रान्त...| अस्माकं तु विशिष्टा ये...|भवान्भीष्मश्च कर्णश्च...|अन्ये च बहवः शूरा...|अपर्याप्तं तदस्माकं...| अयनेषु च सर्वेषु...| तस्य सञ्जनयन् हर्षं...| ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च...| ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते...| पाञ्चजन्यं हृषीकेशो...| अनन्तविजयं राजा...| काश्यश्च परमेष्वासः...| द्रुपदो द्रौपदेयाश्च...| स घोषो धार्तराष्ट्राणां...| अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा...| सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं...|यावदेतान्निरीक्षेऽहं...| योत्स्यमानानवेक्षेऽहं...| एवमुक्तो हृषीकेशो...| भीष्मद्रोणप्रमुखतः...| तत्रापश्यत् स्थितान् पार्थः...| तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः...|दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण...| सीदन्ति मम गात्राणि...| गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्...| निमित्तानि च पश्यामि...| न काङ्क्षे विजयं कृष्ण...| येषामर्थे काङ्क्षितं नो...| आचार्याः पितरः पुत्राः...| एतान्न हन्तुमिच्छामि...| निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का...| तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं...| यद्यप्येते न पश्यन्ति...| कथं न ज्ञेयमस्माभिः...| कुलक्षये प्रणश्यन्ति...| अधर्माभिभवात् कृष्ण...| सङ्करो नरकायैव...| दोषैरेतैः कुलघ्नानां...| उत्सन्नकुलधर्माणां...| अहो बत महत्पापं...| यदि मामप्रतीकारम्...| एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये...

सम्बद्धाः लेखाः

[सम्पादयतु]