कर्णाटकराज्यम्
अधि विकिपीडिया, एकः स्वतन्त्रविश्वविज्ञानकोश
(कर्णाटक इत्यस्मात् पुनर्निर्दिष्टम्)
| Karnataka ಕರ್ನಾಟಕ |
|||
|---|---|---|---|
| — State — | |||
|
|||
 |
|||
 |
|||
| Country |  India |
||
| Established | 1956-11-01 | ||
| Capital | Bangalore | ||
| Largest city | Bangalore | ||
| Districts | 30 | ||
| Government | |||
| • Governor | Hansraj Bhardwaj | ||
| • Chief Minister | D. V. Sadananda Gowda (BJP) | ||
| • Legislature | Bicameral (224 + 75 seats) | ||
| विस्तीर्णता[१] | |||
| • संहतिः | १,९१,७९१ Square km (७४,०५०.९ Square mile) | ||
| क्षेत्रस्तरः | 8th | ||
| Population (2011)[२] | |||
| • संहतिः | ६,११,३०,७०४ | ||
| • Rank | 9th | ||
| • सान्द्रता | ३१८.७/Square km (८२५.५/Square Mile) | ||
| • Urban सान्द्रता | /Square km (/Square Mile) | ||
| • Rural सान्द्रता | /Square km (/Square Mile) | ||
| •महानगरसान्द्रता | /Square km (/Square Mile) | ||
| • सान्द्रता | /Square km (/Square Mile) | ||
| • सान्द्रता | /Square km (/Square Mile) | ||
| IST (UTC+05:30) | |||
| ISO 3166 code | IN-KA | ||
| Official language | Kannada[३][४] | ||
| Literacy | 69.3% (18th) | ||
| HDI |  0.600 (medium) |
||
| HDI rank | 25th (2005) | ||
| जालस्थानम् | karunadu.gov.in | ||
.svg)
कर्णाटकं भारतस्य दक्षिणभागे स्थितं किञ्चन राज्यम् अस्ति । अस्य राज्यस्य एतत् वैषिष्ट्यम् अस्ति यत् अत्र तीरप्रदेशाः विशालप्रदेशाः पर्वतप्रदेशाः च सन्ति । एतत् प्रथमं राज्यं यत्र ८ ग्रन्थकर्तारः ज्ञानपीठप्रशस्तिभूषिताः सन्ति | कर्णाटकस्य राजधानी बेङ्गलुरु अस्ति। एतत् कर्णाटकस्य आग्नेयभागे विराजते ।
[सम्पादयतु] भौगोलिकविवरणम्
- १ देशः-भारतम्
- २ वलयः - दक्षिणवलयः
- ३ जनसंख्या - ९०लक्षमिता
- ४ भाषाः - कन्नडभाषा, तुळु, कोङ्कणी, कोडव च]]
- ५ राजधानी - बेङ्गळुरु
- ६ विस्तीर्णता - कर्णाटकराज्यस्य विस्तीर्णता १९१७९१ च.कि.मी.
कर्णाटकध्वजः
- ७ मण्डलानि - ३०
[सम्पादयतु] मण्डलानि
कर्णाटकराज्ये २९ मण्डलानि सन्ति ।
प्रशासनसौकर्यार्थं एतानि मण्डलानि चतुर्षु भागेषु विभक्तानि सन्ति ।
[सम्पादयतु] ८ उपमण्डलानि
(संख्या)
[सम्पादयतु] ९ प्रमुखाणि नगराणि
[सम्पादयतु] १० उद्यमाः
[सम्पादयतु] ११ खनिजसम्पत्
[सम्पादयतु] १२ उत्पादनानि
[सम्पादयतु] १३ निर्देशाङ्काः
(अक्षांशाः,रेखांशाः) भूगोलकस्य १२° २९ उ - १३° उ अक्षांशे प्रस्थितम्
[सम्पादयतु] १४ सूच्याङ्काः
पिन् , एस् टी डी , वाहनम्
[सम्पादयतु] १५ समयवलयः
[सम्पादयतु] १६ साक्षरतापरिमाणः
[सम्पादयतु] १७ विस्तीर्णताश्रेणिः
[सम्पादयतु] संस्कृतिः
- १ आहारपद्धतिः
- २ वेशभूषणानि
- ३ कलाः- यक्षगानम्, भरतनाट्यम्, डोळ्ळुकुणित, कंसाळे, वीरगासे
- ४ जातिव्यवस्था
- ५ क्रीडाः
[सम्पादयतु] भौगोलिकपरिचयः
- १ वातावरणम् - भूगोलकस्य १२° २९ उ - १३° उ अक्षांशे प्रस्थितम् अपि अत्र सदा वातावारणं तु शीतलं भवति । सामान्यतः उष्णांशः २४ सें तः २५ सें पर्यन्तं भवति ।
- २ नद्यः - तुङ्गा, भद्रा, तुङगभद्रा, कावेरी, कपिला, भीमा, कृष्णा, मलप्रभा, घटप्रभा, द्रोणा, अर्कावती, नेत्रावती, शरावती, हेमावती, पयस्विनी
- ३ पर्वताः - चामुण्डिपर्वतः बिळिगिरिरङ्गाद्रिः स्कन्धगिरिः मलैमहादेश्वराद्रिः तडियाण्डमोल्पर्वतः नन्दिगिरिः नृपतुङ्गपर्वतः मधुगिरिः नरिमलेपर्वतः महिमरङ्गनाथस्वामिपर्वतः शिवगङ्गापर्वतः हिमवद्गोपालस्वामिपर्वतः मडिकेरिगिरिः पुष्पगिरिः कुन्दाद्रिः चन्द्रद्रोणपर्वतः सिद्दरबेट्टः मुळ्ळय्यनगिरिः मन्दरगिरिः कूटगल्पर्वतः श्रीरामदेवपर्वतः तालवाडिपर्वतः मेदिनिपर्वतः कुटचाद्रिः भैरवेश्वरशिखरम्
- ४ कीदृशः प्रदेशः - (पर्वतमयः? मरुस्थलम्?)
- ५ मृत्भेदाः -
- ६ स्थानम्- कर्णाटकस्य उत्तरस्यां दिशि महाराष्ट्र-प्रान्तः, पश्चिमोत्तरे गोवा-प्रान्तः, दक्षिणे केरळ-प्रान्तः, पूर्वे आन्ध्रप्रदेश-प्रान्तः , दक्षिण-पूर्व-भागे तमिळुनाडु-प्रान्तः च सन्ति। पश्चिमे तु अरब्बीसमुद्रः अस्ति।
[सम्पादयतु] इतिहासः
१ स्थापना- आधुनिककर्णाटकस्य स्थापना १९५६ तम वर्षस्य नवम्बर् मासस्य प्रथमे दिनाङ्के अभवत् | क्रि.श. १५३७ तमे वर्षे केम्पेगौडमहाराजेन बेङ्गलुरुनगरं निर्मितमस्ति । एतदेव तस्य राजधानी अपि असीत् । समीपवर्तिनि देवरायनदुर्गे भूयमानस्य महाराजस्य सुरक्षादलम् अत्र भवति स्म । २ साम्राज्यम् ३ राजानः ४ दुर्गादिकम् ५ प्रसिद्धाः ऐतिहासिक्यः घटनाः ६ युद्धानि ७ ऐतिहासिकस्थानानि
[सम्पादयतु] प्रवासोद्यमः
- १ मन्दिराणि- कर्णाटकस्य मन्दिराणि
- २ पवित्रस्थानानि/तीर्थस्थानानि कर्णाटकस्य तीर्थस्थानानि
- ३ प्रेक्षणीयस्थानानि - कर्णाटकस्य प्रेक्षणीयानि स्थानानि
[सम्पादयतु] परिवहनम्
[सम्पादयतु] शिक्षणम्
[सम्पादयतु] धर्मः
vidhana soudha
[सम्पादयतु] एतानि अपि परिशीलयन्तु
- कर्णाटकस्य मण्डलानि
- कर्णाटकस्य राज्यपालाः
- कर्णाटकस्य पर्वताः
- कर्णाटकस्य नद्यः
- कर्णाटकस्य भूविस्मयाः
- कर्णाटकस्य मुख्यमन्त्रिणः
- कर्णाटकस्य ज्ञानपीठप्रशस्तिविजेतारः
- कर्णाटकस्य विमाननिस्थानकानि
- कर्णाटकस्य जलपाताः
- कर्णाटकस्य गिरिधामानि
- कर्णाटकस्य दासपरम्परा
- कर्णाटकस्य उत्खननस्थानानि
[सम्पादयतु] टिप्पण्यः
[सम्पादयतु] स्रोतांसि
[सम्पादयतु] बाह्यसम्पर्कः
विमान-रैल् –भूमार्गाः(प्रमुखाणि स्थानानि सम्पर्कस्ंख्याः)
[सम्पादयतु] विशिष्टाः व्यक्तयः
संस्कृतकवयः, तेषां कृतिपरिचयः, पद्मश्री- पद्मभूषण-भारतरत्न-ज्ञानपीठप्रशस्तिविजेतारः क्रीडालवः,राजकीयनेतारः,स्वातन्त्र्ययोद्धारःकलाविदः इत्यादयः
[सम्पादयतु] डेमोग्राफी
[सम्पादयतु] सर्वकारः शासनव्यवस्था च
[सम्पादयतु] आर्थिकता
[सम्पादयतु] माध्यमव्यवस्था
पत्रिकाः वाहिन्यः च
[सम्पादयतु] साधाराः
- ↑ State-wise break up of National Parks. Wildlife Institute of India. Government of India. Archived from the original on 2008-06-22. दिनांकः 2007-06-12.
- ↑ Figures at a glance. 2011 Provisional census data. Ministry of Home Affairs, Government of India. दिनांकः 17 September 2011.
- ↑ The Karnataka Local Authorities (Official Language) Act, 1981 (PDF). दिनांकः 2011-12-09.
- ↑ The New Indian Express (IBN Live) - Namaskara, Swalpa Swalpa Kannada Gottu. Ibnlive.in.com. दिनांकः 2011-12-09.
|
|||||||||||||||||||||||||||||
