कर्णाटकराज्यम्

अधि विकिपीडिया, एकः स्वतन्त्रविश्वविज्ञानकोश
अत्र गम्यताम् : सञ्चरणं, अन्वेषणम्
कर्णाटकम्
ಕರ್ನಾಟಕ
—  राज्यम्  —

ध्वजः

मुद्रिका
Location of Karnataka in India
Map of Karnataka
देशः  भारतम्
स्थापनदिनम् 1956-11-01
राजधानी बेङ्गळूरु
बृहत् नगरम् Bangalore
मण्डलानि 30
Government
 • राज्यपालः Hansraj Bhardwaj
 • मुख्यमन्त्री जगदीशशेट्टर् (बीजेपी)
 • Legislature Bicameral (224 + 75 seats)
विस्तीर्णता[१]
 • संहतिः १,९१,७९१ Square km (७४,०५०.९ Square mile)
क्षेत्रस्तरः 8th
Population (2011)[२]
 • संहतिः ६,११,३०,७०४
 • Rank 9th
IST (UTC+05:30)
ISO 3166 code IN-KA
Official language Kannada[३][४]
Literacy 69.3% (18th)
HDI increase 0.600 (medium)
HDI rank 25th (2005)
जालस्थानम् karunadu.gov.in
भारते कर्णाटकराज्यम्

कर्णाटकं (Karnataka) भारतस्य दक्षिणभागे स्थितं किञ्चन राज्यम् अस्ति । अस्य राज्यस्य एतत् वैषिष्ट्यम् अस्ति यत् अत्र तीरप्रदेशाः विशालप्रदेशाः पर्वतप्रदेशाः च सन्ति । एतत् प्रथमं राज्यं यत्र ८ ग्रन्थकर्तारः ज्ञानपीठप्रशस्तिभूषिताः सन्ति । कर्णाटकस्य राजधानी बेङ्गलुरु अस्ति । एतत् कर्णाटकस्य आग्नेयभागे विराजते ।

भौगोलिकविवरणम्[सम्पादयतु]

१ देशः-भारतम्
२ वलयः - दक्षिणवलयः
३ जनसंख्या - ९०लक्षमिता
४ भाषाः - कन्नडभाषा, तुळु, कोङ्कणी, कोडव च]]
५ राजधानी - बेङ्गळुरु
६ विस्तीर्णता - कर्णाटकराज्यस्य विस्तीर्णता १९१७९१ च.कि.मी.
कर्णाटकध्वजः
७ मण्डलानि - ३०

मण्डलानि[सम्पादयतु]

कर्णाटकराज्ये २९ मण्डलानि सन्ति ।

प्रशासनसौकर्यार्थं एतानि मण्डलानि चतुर्षु भागेषु विभक्तानि सन्ति ।

बेङ्गलूरुविभागः बेलगावीविभागः गुल्बर्गाविभागः मैसूरुविभागः
बेङ्गळूरुनगरमण्डलम् बागलकोटेमण्डलम् बळ्ळारीमण्डलम् चामराजनगरमण्डलम्
बेङ्गळूरुग्रामान्तरमण्डलम् बेळगावीमण्डलम् बीदरमण्डलम् चिक्कमगळूरुमण्डलम्
चित्रदुर्गमण्डलम् बिजापुरमण्डलम् गुल्बर्गामण्डलम् दक्षिणकन्नडमण्डलम्
दावणगेरेमण्डलम् धारवाडमण्डलम् कोप्पळमण्डलम् हासनमण्डलम्
कोलारमण्डलम् गदगमण्डलम् रायचूरुमण्डलम् कोडगुमण्डलम्
शिवमोग्गामण्डलम् हावेरीमण्डलम् यादगिरिमण्डलम् मण्ड्यमण्डलम्
तुमकूरुमण्डलम् उत्तरकन्नडमण्डलम् --- मैसूरुमण्डलम्
चिक्कबळ्ळापुरमण्डलम् ---- -- ----

८ उपमण्डलानि[सम्पादयतु]

(संख्या)

९ प्रमुखाणि नगराणि[सम्पादयतु]

१० उद्यमाः[सम्पादयतु]

११ खनिजसम्पत्[सम्पादयतु]

१२ उत्पादनानि[सम्पादयतु]

१३ निर्देशाङ्काः[सम्पादयतु]

(अक्षांशाः,रेखांशाः) भूगोलकस्य १२° २९ उ - १३° उ अक्षांशे प्रस्थितम्

१४ सूच्याङ्काः[सम्पादयतु]

पिन् , एस् टी डी , वाहनम्

१५ समयवलयः[सम्पादयतु]

१६ साक्षरतापरिमाणः[सम्पादयतु]

१७ विस्तीर्णताश्रेणिः[सम्पादयतु]

संस्कृतिः[सम्पादयतु]

१ आहारपद्धतिः
२ वेशभूषणानि
३ कलाः- यक्षगानम्, भरतनाट्यम्‌, डोळ्ळुकुणित, कंसाळे, वीरगासे
४ जातिव्यवस्था
५ क्रीडाः

भौगोलिकपरिचयः[सम्पादयतु]

१ वातावरणम् - भूगोलकस्य १२° २९ उ - १३° उ अक्षांशे प्रस्थितम् अपि अत्र सदा वातावारणं तु शीतलं भवति । सामान्यतः उष्णांशः २४ सें तः २५ सें पर्यन्तं भवति ।
२ नद्यः - तुङ्गा, भद्रा, तुङगभद्रा, कावेरी, कपिला, भीमा, कृष्णा, मलप्रभा, घटप्रभा, द्रोणा, अर्कावती, नेत्रावती, शरावती, हेमावती, पयस्विनी
३ पर्वताः - चामुण्डिपर्वतः बिळिगिरिरङ्गाद्रिः स्कन्धगिरिः मलैमहादेश्वराद्रिः तडियाण्डमोल्पर्वतः नन्दिगिरिः नृपतुङ्गपर्वतः मधुगिरिः नरिमलेपर्वतः महिमरङ्गनाथस्वामिपर्वतः शिवगङ्गापर्वतः हिमवद्गोपालस्वामिपर्वतः मडिकेरिगिरिः पुष्पगिरिः कुन्दाद्रिः चन्द्रद्रोणपर्वतः सिद्दरबेट्टः मुळ्ळय्यनगिरिः मन्दरगिरिः कूटगल्पर्वतः श्रीरामदेवपर्वतः तालवाडिपर्वतः मेदिनिपर्वतः कुटचाद्रिः भैरवेश्वरशिखरम्
४ स्थानम्- कर्णाटकस्य उत्तरस्यां दिशि महाराष्ट्र-प्रान्तः, पश्चिमोत्तरे गोवा-प्रान्तः, दक्षिणे केरळ-प्रान्तः, पूर्वे आन्ध्रप्रदेश-प्रान्तः , दक्षिण-पूर्व-भागे तमिळुनाडु-प्रान्तः च सन्ति । पश्चिमे तु अरब्बीसमुद्रः अस्ति ।

इतिहासः[सम्पादयतु]

१ स्थापना- आधुनिककर्णाटकस्य स्थापना १९५६ तम वर्षस्य नवम्बर् मासस्य प्रथमे दिनाङ्के अभवत् | क्रि.श. १५३७ तमे वर्षे केम्पेगौडमहाराजेन बेङ्गलुरुनगरं निर्मितमस्ति । एतदेव तस्य राजधानी अपि असीत् । समीपवर्तिनि देवरायनदुर्गे भूयमानस्य महाराजस्य सुरक्षादलम् अत्र भवति स्म । २ साम्राज्यम् ३ राजानः ४ दुर्गादिकम् ५ प्रसिद्धाः ऐतिहासिक्यः घटनाः ६ युद्धानि ७ ऐतिहासिकस्थानानि

प्रवासोद्यमः[सम्पादयतु]

१ मन्दिराणि- कर्णाटकस्य मन्दिराणि
२ पवित्रस्थानानि/तीर्थस्थानानि कर्णाटकस्य तीर्थस्थानानि
३ प्रेक्षणीयस्थानानि - कर्णाटकस्य प्रेक्षणीयानि स्थानानि
४ सागरतीराणि-कर्णाटकस्य सागरतीराणि

परिवहनम्[सम्पादयतु]

शिक्षणम्[सम्पादयतु]

धर्मः[सम्पादयतु]

vidhana soudha

एतानि अपि परिशीलयन्तु[सम्पादयतु]

कर्णाटकस्य मण्डलानि
कर्णाटकस्य राज्यपालाः
कर्णाटकस्य पर्वताः
कर्णाटकस्य नद्यः
कर्णाटकस्य भूविस्मयाः
कर्णाटकस्य मुख्यमन्त्रिणः
कर्णाटकस्य ज्ञानपीठप्रशस्तिविजेतारः
कर्णाटकस्य विमाननिस्थानकानि
कर्णाटकस्य जलपाताः
कर्णाटकस्य गिरिधामानि
कर्णाटकस्य दासपरम्परा
कर्णाटकस्य उत्खननस्थानानि
कर्णाटकस्य सागरतीराणि

टिप्पण्यः[सम्पादयतु]

स्रोतांसि[सम्पादयतु]

बाह्यसम्पर्कः[सम्पादयतु]

विमान-रैल् –भूमार्गाः(प्रमुखाणि स्थानानि सम्पर्कस्ंख्याः)

विशिष्टाः व्यक्तयः[सम्पादयतु]

संस्कृतकवयः, तेषां कृतिपरिचयः, पद्मश्री- पद्मभूषण-भारतरत्न-ज्ञानपीठप्रशस्तिविजेतारः क्रीडालवः,राजकीयनेतारः,स्वातन्त्र्ययोद्धारःकलाविदः इत्यादयः

डेमोग्राफी[सम्पादयतु]

सर्वकारः शासनव्यवस्था च[सम्पादयतु]

आर्थिकता[सम्पादयतु]

माध्यमव्यवस्था[सम्पादयतु]

पत्रिकाः वाहिन्यः च

साधाराः[सम्पादयतु]

  1. "State-wise break up of National Parks". Wildlife Institute of India. Government of India. Archived from the original on 22 June 2008. Retrieved 12 June 2007. 
  2. "Figures at a glance". 2011 Provisional census data. Ministry of Home Affairs, Government of India. Retrieved 17 September 2011. 
  3. "The Karnataka Local Authorities (Official Language) Act, 1981" (PDF). Retrieved 9 December 2011. 
  4. "The New Indian Express (IBN Live) - Namaskara, Swalpa Swalpa Kannada Gottu". Ibnlive.in.com. Retrieved 9 December 2011. 

बाह्यानुबन्धः[सम्पादयतु]

"http://sa.wikipedia.org/w/index.php?title=कर्णाटकराज्यम्&oldid=262183" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः